Phát hiện máy bay dài 17 m cất cánh tại láng giềng Việt Nam: Không cần người lái, bay hơn 3.000km không nghỉ để làm nhiệm vụ đặc biệt

Ngày 31/3/2026, tại sân bay Shangjie ở thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, một chiếc máy bay đặc biệt bắt đầu tăng tốc trên đường băng. Sau khi chạy khoảng 280 m, phương tiện rời mặt đất và thực hiện chuyến bay thử nghiệm kéo dài khoảng 30 phút trước khi hạ cánh an toàn.

Đó là Changying-8 (CY-8), mẫu máy bay vận tải không người lái cỡ lớn do Trung Quốc phát triển. Theo Đài Phát thanh Trung ương Trung Quốc (CNR), đây là nền tảng vận tải không người lái thuộc lớp 7 tấn và được giới thiệu là máy bay chở hàng không người lái lớn nhất thế giới đã thực hiện chuyến bay đầu tiên tính tới thời điểm công bố.

Điểm gây chú ý trước hết nằm ở kích thước. Changying-8 có thân dài khoảng 17 m, sải cánh lên tới 25 m và trọng lượng cất cánh tối đa ở mức 7 tấn. Khả năng chuyên chở hàng hóa tối đa đạt khoảng 3,5 tấn, tức bằng một nửa trọng lượng cất cánh của máy bay.

Tuy nhiên, bên trong máy bay lại không có buồng lái dành cho phi công như các phi cơ vận tải thông thường.

Theo ông Cảnh Kiến Trung, tổng công trình sư của Changying-8, phương tiện có khả năng thực hiện chuyến bay tự động trong toàn bộ hành trình mà không cần con người trực tiếp can thiệp. Trong trường hợp phát hiện vật cản trên đường bay, hệ thống có thể tự nhận diện, tránh vật cản và tính toán lại tuyến đường phù hợp.

Trong chuyến bay đầu tiên, hệ thống thông minh đảm nhiệm việc điều khiển chính, trong khi con người theo dõi hoạt động từ mặt đất. Các hệ thống điều khiển bay, điện tử hàng không, cơ điện, nhiên liệu, động lực và đặc tính bay đều được kiểm tra.

Có thể bay hơn 3.000 km không nghỉ

Một trong những thông số đáng chú ý nhất của chiếc máy bay là tầm hoạt động.

Changying-8 có thể bay hơn 3.000 km trong một hành trình. Các nguồn Trung Quốc so sánh quãng đường này tương đương chuyến bay từ Bắc Kinh tới Urumqi mà không cần dừng giữa đường.

Khả năng cất, hạ cánh cũng được thiết kế nhằm phục vụ những khu vực có điều kiện hạ tầng hạn chế. Máy bay có thể hoạt động trên đường băng đơn giản, tại cao nguyên, đảo hoặc những địa hình phức tạp. Khoảng cách cần thiết để cất và hạ cánh dưới 500 m; trong một số điều kiện, máy bay có khả năng cất cánh với quãng chạy rất ngắn.

Khoang hàng kín có thể tích khoảng 18 m3. Thiết kế cửa ở cả phía trước và phía sau cho phép hàng hóa được đưa vào và lấy ra từ hai hướng.

Máy bay cũng có thể tiếp nhận container hàng không tiêu chuẩn và các thiết bị vận chuyển hàng lạnh. Thời gian hoàn thành một lượt bốc dỡ và chuẩn bị cho chuyến tiếp theo nhanh nhất khoảng 15 phút.

Với tải trọng 3,5 tấn, theo thông tin từ phía phát triển, một chuyến bay có thể mang hơn 1.700 bộ quần áo giữ ấm hoặc khoảng 700 lều cứu trợ. Đây cũng chính là lý do Changying-8 được truyền thông Trung Quốc gọi là một “xe tải hạng nặng trên không”.

Những nhiệm vụ đặc biệt của chiếc máy bay không phi công

Changying-8 không chỉ được phát triển nhằm vận chuyển hàng hóa trên các tuyến logistics thông thường.

Một trong những nhiệm vụ được nhắm tới là đưa vật tư tới những địa điểm mà giao thông đường bộ hoặc hàng không truyền thống gặp khó khăn, chẳng hạn vùng cao nguyên, đảo xa hay khu vực có cơ sở hạ tầng hạn chế.

Khi xảy ra thiên tai, mẫu máy bay này có thể được sử dụng để vận chuyển lều, thực phẩm, thuốc men và những vật tư cần thiết tới khu vực bị cô lập. Khả năng hoạt động mà không cần phi công trên máy bay cũng mở ra phương án thực hiện nhiệm vụ tại những môi trường phức tạp hoặc có mức độ rủi ro cao hơn.

People's Daily cho biết các kịch bản sử dụng được tính tới bao gồm vận tải đường dài, cứu hộ khẩn cấp, cung cấp vật tư tại khu vực xa xôi và thực hiện nhiệm vụ ở địa hình phức tạp.

Ngoài cứu trợ, khoang hàng có khả năng hỗ trợ chuỗi lạnh còn cho phép máy bay vận chuyển thực phẩm tươi sống hoặc những loại hàng hóa cần duy trì nhiệt độ ổn định.

Việc không phải bố trí buồng lái cũng giúp dành thêm không gian và tải trọng cho nhiệm vụ vận tải, trong khi hoạt động bay được thực hiện bằng hệ thống tự động kết hợp giám sát từ mặt đất.

Chuyến bay ngày 31/3 mới là bước đầu trong quá trình đưa Changying-8 từ một nền tảng thử nghiệm thành phương tiện có khả năng ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, việc một chiếc máy bay dài 17 m, nặng tới 7 tấn có thể tự cất cánh, thực hiện hành trình và hạ cánh cho thấy quy mô của các phương tiện không người lái đang vượt xa hình dung quen thuộc về những chiếc drone nhỏ.

Thay vì chỉ mang camera hoặc những kiện hàng nhẹ, thế hệ máy bay này đang được hướng tới vai trò của những “xe tải trên không”, chuyên chở hàng tấn vật tư qua quãng đường hàng nghìn km và tiếp cận những nơi mà phương tiện vận tải thông thường khó tới được.

Theo CNR/CCTV