Phát hiện ngôi làng ở nước láng giềng Việt Nam, nhà dựng trên cột cao 9 m, mùa mưa đường biến thành sông

Ngôi làng có những căn nhà dựng trên cột cao tới 9 m

Vào mùa khô, du khách có thể nhìn thấy một cảnh tượng khá kỳ lạ. Những căn nhà nằm cao phía trên mặt đất, được chống đỡ bằng hàng loạt cột gỗ dài. Khoảng trống bên dưới đủ lớn để người đứng dưới phải ngước lên mới nhìn rõ phần sàn nhà.

Nhưng khi mùa mưa đến, cảnh vật thay đổi gần như hoàn toàn.

Nước dâng lên dưới những căn nhà, khoảng đất từng được dùng làm đường dần trở thành tuyến giao thông bằng thuyền. Người dân di chuyển giữa các ngôi nhà trên mặt nước, trong khi phần sinh hoạt chính vẫn nằm an toàn ở phía trên.

Ngôi làng đặc biệt đó là Kampong Phluk, thuộc huyện Prasat Bakong, tỉnh Siem Reap, Campuchia, nằm trong vùng ngập nước của hồ Tonlé Sap.

Điều gây ấn tượng đầu tiên ở Kampong Phluk là chiều cao của những căn nhà sàn.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Landscape Architecture Frontiers năm 2023 mô tả Kampong Phluk là khu định cư nhà sàn tồn tại hơn một thế kỷ ở rìa phía đông Tonlé Sap. Các công trình thường được dựng trên hệ cột cao khoảng 6-9 m. Hai dãy nhà quay mặt vào nhau, giữa chúng là đường đi vào mùa khô nhưng trở thành đường thủy khi mùa nước lên.

Cách xây dựng này không nhằm tạo ra một cảnh quan đặc biệt cho khách du lịch mà là giải pháp thích nghi với môi trường.

Kampong Phluk nằm trên vùng đất chịu ảnh hưởng mạnh bởi chu kỳ nước của Tonlé Sap. Khi mực nước hạ, phần cột gỗ cao lộ ra hoàn toàn, khiến các ngôi nhà trông như nằm lơ lửng trên không. Đến mùa nước lớn, khoảng trống bên dưới được nước lấp đầy và thuyền có thể đi qua khu dân cư.

Một tài liệu của Mekong River Commission cho biết khu cộng đồng Kampong Phluk gồm ba làng định cư lâu dài và khu vực này có thể bị ngập trong khoảng 6-8 tháng vào mùa mưa. Sinh kế của người dân từ lâu gắn chặt với nguồn lợi thủy sản và môi trường ngập nước xung quanh.

Chính sự thay đổi giữa hai mùa tạo ra hai diện mạo gần như trái ngược của cùng một ngôi làng.

Mùa khô đi bộ, mùa nước lên đi thuyền

Nếu tới Kampong Phluk vào thời điểm nước thấp, du khách có thể nhìn rõ những cột gỗ dài chống đỡ nhà ở phía trên. Không gian giữa các dãy nhà trở thành đường đi và các hoạt động dưới mặt đất diễn ra bình thường.

Nhưng khi nước Tonlé Sap dâng cao, tuyến đường này lại biến thành một lối đi dành cho thuyền.

Hãng thông tấn quốc gia Campuchia AKP mô tả Kampong Phluk trong mùa nước lên với những căn nhà sàn trông như nổi trên mặt nước và những khu rừng ngập nước bao quanh. Một trong những trải nghiệm đặc trưng của khách là ngồi thuyền nhỏ đi qua khu rừng khi nước phủ kín phần đất phía dưới.

Bộ Du lịch Campuchia cũng xếp các làng nổi thuộc xã Kampong Phluk vào nhóm hoạt động du lịch sinh thái tại Siem Reap, bên cạnh trải nghiệm đi thuyền trên hồ Tonlé Sap và quan sát cuộc sống gắn với nghề cá.

Vì vậy, cùng một tuyến đường trong làng nhưng trải nghiệm của khách vào hai thời điểm trong năm có thể rất khác nhau.

Mùa khô giúp du khách quan sát rõ cấu trúc nhà sàn và chiều cao của hệ cột. Trong khi đó, mùa nước lên lại mang tới hình ảnh những chiếc thuyền len giữa các căn nhà, cây cối và khu rừng ngập nước.

Không chỉ có những căn nhà cao bất thường

Ngoài hệ thống nhà sàn, một phần quan trọng khác của Kampong Phluk là vùng rừng ngập nước nằm gần Tonlé Sap.

Theo Chương trình Tài trợ các Dự án Nhỏ của UNDP, một dự án bảo tồn tại Kampong Phluk từng tập trung vào hơn 7.900 ha rừng ngập nước, đồng thời bảo vệ các khu vực trú ẩn của cá và phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng.

Ngày nay, đi thuyền qua rừng là một trong những trải nghiệm được giới thiệu nhiều tại điểm đến này.

Cambodia Tourism Association cho biết khách tới Kampong Phluk có thể tham quan nhà dân, trường học, khu vực chế biến thủy sản, đi xuồng khám phá rừng ngập nước, dùng bữa trên nhà hàng nổi hoặc ngắm hoàng hôn trên Tonlé Sap.

AKP cho biết vào mùa nước cao, cảnh quan rừng ngập nước và những căn nhà trên cột là hai yếu tố thu hút du khách trong và ngoài Campuchia tới đây.

Nên kết hợp Kampong Phluk với những đâu?

Do nằm tại tỉnh Siem Reap, Kampong Phluk khá thuận tiện để kết hợp với các điểm du lịch nổi tiếng khác.

Một lựa chọn đáng chú ý là nhóm đền Roluos, gồm Bakong, Preah Ko và Lolei. Đây là những công trình thuộc giai đoạn sớm của kiến trúc Khmer tại khu vực Angkor.

Tài liệu của UNESCO cho biết Bakong và Preah Ko được xây dựng khoảng năm 880, còn Lolei xuất hiện khoảng một thập kỷ sau. Bộ Du lịch Campuchia cũng giới thiệu Lolei là công trình cuối cùng quy mô lớn tại Roluos trước khi trung tâm được chuyển về khu vực Angkor.

Nếu có nhiều thời gian hơn, du khách có thể tiếp tục tới Công viên Khảo cổ Angkor.

UNESCO cho biết toàn bộ khu Angkor rộng khoảng 400 km², lưu giữ dấu tích của nhiều kinh đô Khmer từ thế kỷ IX đến XV, trong đó có Angkor Wat, Bayon, Ta Prohm và hàng loạt công trình khác.

Nhờ vậy, một hành trình tại Siem Reap không nhất thiết chỉ xoay quanh những ngôi đền cổ.

Sau khi tham quan Angkor, du khách có thể đổi không khí bằng chuyến đi tới Kampong Phluk, nơi cảnh quan không được quyết định bởi đá hay những công trình hàng nghìn năm tuổi mà bởi nhịp lên xuống của nước.

Khi mùa khô tới, những căn nhà cao tới 9 m để lộ hàng cột dài bên dưới. Vài tháng sau, khoảng đất giữa chúng lại chìm trong nước, những chiếc thuyền xuất hiện và tuyến đường quen thuộc biến thành đường thủy.

Chính sự thay đổi ấy khiến ngôi làng Kampong Phluk trở thành một trong những nơi cho thấy rõ nhất cách con người điều chỉnh nhà cửa và cuộc sống để thích nghi với Tonlé Sap.

Theo Mekong River Commission; Landscape Architecture Frontiers; AKP; UNDP; UNESCO World Heritage Centre