Sầu riêng 'tắc' mã vùng trồng, chủ tịch tỉnh thành phải chịu trách nhiệm

Xuất khẩu dự kiến trên 4 tỷ USD

Chiều 10/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì họp về tình hình thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ liên quan đến tiêu thụ, xuất khẩu sầu riêng.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, trong 7 tháng năm nay, cả nước đã thu hoạch 768.000 tấn sầu riêng. Trong 5 tháng cuối năm, dự kiến còn khoảng 1,3 triệu tấn, tập trung chủ yếu tại khu vực Tây Nguyên, trong đó Đắk Lắk khoảng 500.000 tấn, Lâm Đồng 300.000 tấn và Gia Lai 58.000 tấn.

Do sản lượng tập trung trong thời gian ngắn, từ tháng 8 đến tháng 10 nên yêu cầu đặt ra là phải tổ chức tốt công tác thu hoạch, kiểm nghiệm, sơ chế và logistics, qua đó tránh nguy cơ ùn ứ và giảm áp lực trong thời gian cao điểm.

Về mục tiêu đặt ra là trong năm nay, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định, xuất khẩu sầu riêng chắc chắn đạt trên 4 tỷ USD. Sầu riêng Việt Nam hiện đã xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia. Tháng 7 vừa qua, Ấn Độ chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi của Việt Nam.

Bộ NN&MT cũng đang đàm phán với Australia, New Zealand và các thị trường khác nhằm tiếp tục mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

Đối với mã số vùng trồng xuất khẩu sang Trung Quốc, tính đến tháng 7, cả nước có trên 1.200 mã số vùng trồng và 120 mã số cơ sở đóng gói đang hoạt động. Hiện còn hơn 1.100 mã số đang chờ phía Trung Quốc phê duyệt.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành hàng sầu riêng đang đối mặt với một số khó khăn, thách thức. Diện tích tăng nhanh nhưng liên kết chuỗi chưa tương xứng, tiềm ẩn nguy cơ dư cung và mất kiểm soát chất lượng.

Trong khi đó, các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Công nghệ bảo quản, chế biến sâu còn hạn chế, trong khi hoạt động xuất khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào quả tươi.

Tổ chức lại sản xuất, quản lý chặt diện tích

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng lưu ý đây cũng là ngành hàng đang phát triển nhanh, đòi hỏi phải có giải pháp căn cơ, lâu dài để tổ chức lại sản xuất, kiểm soát chất lượng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát, tổ chức lại sản xuất, đặc biệt là quy hoạch các vùng sầu riêng cũng như các vùng trồng cây ăn quả. Không để xảy ra tình trạng người dân "đua nhau" mở rộng diện tích sầu riêng, đến một thời điểm dẫn đến dư thừa sản phẩm, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và thu nhập của người dân.

Cùng với đó, cần khuyến khích các doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao trách nhiệm, gắn bó với người nông dân và địa phương, tổ chức sản xuất minh bạch, bài bản. Doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng phải tham gia hỗ trợ người dân, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải quan tâm đến việc xây dựng thương hiệu sầu riêng. Mục tiêu là từng bước tạo dựng thương hiệu để khi nói đến sầu riêng, thị trường quốc tế biết đến Việt Nam; khẳng định chất lượng sầu riêng Việt Nam, nhất là sản phẩm từ những vùng sản xuất có lợi thế như Tây Nguyên.

Đề nghị tiếp tục tập trung mở rộng thị trường xuất khẩu, Phó Thủ tướng đánh giá việc mở cửa thị trường Ấn Độ là kết quả tích cực và đề nghị tiếp tục thúc đẩy mở cửa các thị trường Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, UAE và các thị trường có khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu phải bảo đảm tiến độ cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; không để ách tắc ở các khâu này cũng như tại các cơ sở kiểm nghiệm, làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm nếu để xảy ra ách tắc trong việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm hoặc ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.