Siêu sân vận động 95.000 chỗ, lớn gấp 2 lần sân Mỹ Đình: Được dựng từ 7.100 tấn thép, 65.000 m³ bê tông, thiết kế có 1-0-2 giống chiếc bình truyền thống châu Phi

Sân vận động FNB (FNB Stadium), còn được biết đến với tên gọi Soccer City hay “The Calabash”, là sân vận động lớn nhất châu Phi. Công trình nằm tại Nasrec, giáp khu vực Soweto của Johannesburg, Nam Phi, và nổi tiếng thế giới sau World Cup 2010 khi trở thành nơi diễn ra trận khai mạc và trận chung kết của giải đấu. Sân vận động hiện là sân nhà của CLB Kaizer Chiefs và đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Phi. 

FNB Stadium được xây dựng vào cuối thập niên 1980 và mở cửa năm 1989 với sức chứa khoảng 80.000 người. Để phục vụ World Cup 2010, công trình trải qua một dự án tái thiết quy mô lớn, bắt đầu từ tháng 1/2007 và hoàn thành vào tháng 10/2009.

Sau khi hoàn tất, sức chứa của sân được nâng lên khoảng 94.700 người, cùng 195 phòng điều hành, các khu vực VIP, phòng truyền thông, nhà hàng và những hạng mục phục vụ các sự kiện quốc tế.

Theo báo cáo thường niên của nhà thầu Aveng, công trình sử dụng khoảng 65.000 m³ bê tông, 7.100 tấn kết cấu thép và 8,5 triệu viên gạch.

Một trong những hạng mục đáng chú ý nhất của FNB Stadium là hệ thống mái có kết cấu phức tạp, khi sử dụng khoảng 1.254 tấn thép dạng A-frame và được nâng đỡ bởi 12 trục bê tông cốt thép cao khoảng 40m bố trí xung quanh sân.

Các trục này tạo thành hệ kết cấu chính để chịu lực cho mái, trong đó có cả lực kéo và lực nén lớn. Hệ dàn không gian tam giác giúp tạo ra khẩu độ mái rộng, đồng thời duy trì hình dáng cong đặc trưng của công trình.

Trong quá trình tái thiết, phần khán đài cũ được mở rộng lên ba tầng. Các tầng phía trên được phát triển từ kết cấu hiện hữu, trong khi những tầng thấp hơn được xây dựng lại nhằm cải thiện tầm nhìn của khán giả.

Phần mái phía trên được tạo thành một không gian hình tam giác lớn, phủ bằng màng PTFE có màu tương tự màu cát. Mặt dưới của mái được hoàn thiện bằng một lớp lưới đục lỗ.

Hệ thống ghế màu cam của sân được thiết kế tại Anh và sản xuất bằng polycarbonate. Khoảng 95% các thành phần của ghế được sản xuất tại Nam Phi.

Điểm nhận diện nổi bật nhất của FNB Stadium nằm ở lớp vỏ bên ngoài, được lấy cảm hứng từ “calabash” – loại bình truyền thống phổ biến tại châu Phi để tạo hình cho toàn bộ công trình. Nhìn từ trên cao, sân vận động có hình dáng giống một chiếc bình khổng lồ.

Bao quanh công trình là lớp façade rộng khoảng 30.000 m², được tạo nên từ các tấm bê tông gia cường sợi thủy tinh, vật liệu polycarbonate cùng hệ thống cột bê tông và thép cong. Cùng với đó, 8 màu sắc khác nhau được sử dụng trên các tấm façade, tạo hiệu ứng thị giác tương tự bề mặt của một chiếc bình đất nung. Thiết kế này đồng thời tạo cho FNB Stadium một hình ảnh gắn với văn hóa và bản sắc châu Phi.

Ban đêm, hệ thống chiếu sáng phía dưới công trình tạo hiệu ứng như ánh lửa bên dưới chiếc nồi, càng làm nổi bật hình dáng “calabash”.

Không gian bên trong sân cũng được thiết kế để gắn công trình với lịch sử Nam Phi. Các cửa sổ và khu vực ghế ngồi được bố trí theo hướng nhìn về những địa điểm tổ chức World Cup khác tại Nam Phi và về phía Berlin – nơi diễn ra trận chung kết World Cup 2006.

Đường hầm dành cho cầu thủ từ phòng thay đồ ra sân được thiết kế mô phỏng không gian bên trong một mỏ vàng. Đây là cách công trình tri ân ngành công nghiệp khai khoáng, lĩnh vực đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển Johannesburg.

Một chi tiết khác nằm ở các khán đài. 10 đường dọc màu đen được bố trí để chia hệ thống khán đài thành các khu vực, trong đó chín 9 tượng trưng cho 9 sân vận động còn lại được sử dụng tại World Cup 2010.