Lãi suất tiếp tục cuộc đua

Lãi suất ngân hàng (NH) bắt đầu nhích lên từ cuối tháng 4-2009. Đến nay, lãi suất huy động đã tiến sát ngưỡng trần lãi suất cho vay do NH Nhà nước quy định là 10,5%/năm.

Đầu vào khá căng thẳng

NH đầu tiên phá mốc lãi suất huy động 10%/năm là NH Thương mại Cổ phần Phát triển nhà TPHCM (HDBank). Từ ngày 16-6, NH này đã áp dụng biểu lãi suất huy động VNĐ mới với mức tăng đều cho các kỳ hạn trên 12 tháng đối với cả sản phẩm tiết kiệm thông thường và tiết kiệm “siêu lãi suất”.

Tại thời điểm này, đỉnh lãi suất của HDBank là 10,1%/năm, áp dụng cho kỳ hạn 36 tháng. Trước đó, đỉnh lãi suất huy động thuộc về NH Thương mại Cổ phần An Bình với mức 9,99%/năm, áp dụng đối với khoản tiền gửi từ 99 triệu đồng trở lên ở kỳ hạn dài.

Mức lãi suất huy động bình quân hiện nay đối với nhóm NH thương mại Nhà nước thấp nhất là 2,88%/năm (không kỳ hạn) và kỳ hạn 12 tháng là 8,05% đối với VNĐ. Lãi suất USD là 0,2% và 1,5%/năm.

Do thiếu tiền TS Cao Sỹ Kiêm, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, lại cho rằng các NH đang tăng lãi suất vì thiếu tiền chứ không phải “đón đầu lạm phát”. “Chi phí giữa tiền vay, tiền gửi quá sát nhau, không NH nào dại gì ôm tiền vào. Đầu ra chưa có xu hướng được nới thêm do NH Nhà nước chưa công bố xu hướng tăng lãi suất cơ bản. Nếu chuẩn bị sẵn vốn cho vài tháng tới, họ sẽ chọn kênh khác chứ không thể thông qua tăng lãi suất huy động để tránh tăng chi phí”- TS Cao Sỹ Kiêm bình luận.

Nhóm NH thương mại cổ phần, con số tương ứng là 2,91%/năm và 8,42%/năm đối với tiền gửi VNĐ. Lãi suất tương ứng với tiền gửi bằng USD là 0,41%/năm và 1,99%/năm.

Trong khi đó, mặt bằng lãi suất cho vay vẫn khá ổn định so với tuần trước. Lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VNĐ của nhóm NH thương mại Nhà nước phổ biến ở mức từ 8,5%-10%/năm, trung và dài hạn từ 10%-10,5%/năm.

Lãi suất cho vay VNĐ của nhóm NH thương mại cổ phần phổ biến ở mức từ 10%-10,5%/năm. Lãi suất cho vay thỏa thuận, cho vay tiêu dùng phổ biến từ 12%-16,5%/năm.

Chưa đáng lo ngại

Thống đốc NH Nhà nước Nguyễn Văn Giàu đánh giá việc NH tăng lãi suất huy động lên cao như hiện nay chưa tạo ra nguy cơ gì đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, đã có hai NH gây sự chú ý đặc biệt của NH Nhà nước vì đẩy lãi suất cho vay thỏa thuận lên mức cao hơn bình thường trong khi quy mô còn nhỏ.

Giới chuyên môn nhìn nhận lý do trực tiếp khiến các NH tăng lãi suất huy động là nguồn tiền cho vay trung và dài hạn đang khó khăn, NH buộc phải tăng lãi suất huy động để có tiền cho vay.

Bên cạnh đó, không loại trừ khả năng việc thu hồi vốn đến hạn của các khoản nợ cũ có vấn đề do doanh nghiệp đang khó khăn vì khủng hoảng. Một số NH nhỏ thiếu tiền phải tăng lãi suất huy động, các NH lớn không muốn bị ảnh hưởng phải tăng theo.

Mặt khác, cơ cấu vốn của doanh nghiệp hiện tập trung rất nhiều vào nội tệ, cộng với xu hướng nhiều người tìm cách vay để đầu tư, đầu cơ vào bất động sản, chứng khoán  cũng làm gia tăng áp lực huy động vốn của các NH.

Một lý do được khá nhiều chuyên gia đồng thuận là NH đang tăng lãi suất để phòng xa. Nhiều dự báo cho thấy lạm phát có thể tăng lên vào nửa cuối năm nay, NH tăng được vốn huy động lúc này sẽ được hưởng giá rẻ.

Các chuyên gia cho rằng nếu cuộc đua lãi suất huy động tiếp tục kéo dài sẽ làm chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay ngày càng thu hẹp, khiến các NH giảm lợi nhuận và gặp khó khăn về tính thanh khoản.