Ngân hàng sàng lọc khách hàng

Do nguồn vốn hạn hẹp vì khó khăn trong huy động vốn nên các ngân hàng cho biết đã và đang thực hiện việc cơ cấu lại các khoản cho vay và chỉ tập trung phục vụ khách hàng thân thiết hoặc doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả cao.

Huy động vốn: 10,49%/năm cho các kỳ hạn

Ngân hàng Việt Á cuối tuần trước vừa thông báo tăng lãi suất huy động cả tiền đồng và đô la Mỹ ở các kỳ hạn ngắn. Như vậy, với lần tăng lãi suất này, lãi suất của Việt Á cho các kỳ hạn từ một đến 36 tháng đều dừng ở mức 10,49%/năm, mức cao nhất mà các ngân hàng có thể niêm yết hiện nay, vì ngân hàng nào tăng lãi suất tiền đồng đụng mức 10,5%, Ngân hàng Nhà nước sẽ thanh tra ngay lập tức.

Vì vậy, hiện nay hầu hết các ngân hàng cổ phần đều niêm yết lãi suất ở mức 10,49%/năm cho tất cả các kỳ hạn. Thế nhưng, bất kỳ ngân hàng nào khi được hỏi đến vấn đề huy động vốn cũng đều trả lời vô cùng khó khăn. Có ngân hàng liên tục tăng lãi suất và tung ra các chương trình khuyến mãi để thu hút tiền gửi, nhưng khi được hỏi thì tổng giám đốc ngân hàng này chỉ nói là “không thấm vào đâu”.

Hiện nay, các ngân hàng đang cạnh tranh với nhau thông qua những chương trình khuyến mãi tặng quà, rút thăm may mắn, tặng tiền mặt, hay tặng lãi suất. Nếu tính luôn các hình thức khuyến mãi này thì lãi suất huy động của nhiều ngân hàng đã vượt mức 10,5%/năm. Ví dụ như Ngân hàng Đông Á, nếu khách hàng tái gửi sổ tiết kiệm kỳ hạn một tháng thì với số tiền từ 50 đến dưới 100 triệu đồng sẽ được tăng thêm 0,3% lãi suất, nên lãi suất mà khách hàng có thể hưởng là 10,79%/năm. Mức tăng lãi suất này càng cao khi số tiền gửi càng lớn.

Theo giải thích của các ngân hàng, thời điểm này là thời điểm mang tính chu kỳ vì cứ cuối năm là người dân và doanh nghiệp rút bớt tiền từ ngân hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng và trả lương trong khi Ngân hàng Nhà nước cũng không mạnh tay hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng. Thêm vào đó, kiều hối lẫn các nguồn vốn ủy thác của các tổ chức nước ngoài cho vay thông qua ngân hàng trong nước cũng đả sụt giảm mạnh trong năm 2009.

Phó tổng giám đốc một ngân hàng cho biết hạn mức ủy thác của các tổ chức này thông qua ngân hàng của bà năm nay chỉ bằng 20% so với những năm trước. Thêm vào đó, nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp cũng tăng mạnh vào thời điểm cuối năm làm lượng vốn huy động có tăng cũng không đủ để bù đắp.

Siết lại cho vay

Hầu hết các ngân hàng đều cho biết đã và đang xem xét lại việc cho vay của mình và khách hàng doanh nghiệp mới đến gõ cửa ngân hàng trong những ngày cuối năm này sẽ chỉ nhận được những cái lắc đầu.

Ông Phạm Duy Hưng, Tổng giám đốc Ngân hàng Việt Á, cho biết việc cho vay của ngân hàng gần như đã ngừng lại và các hồ sơ xin vay vốn phải để qua năm sau.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Tâm, Phó tổng giám đốc Techcombank, cho biết ngân hàng của bà vẫn ưu tiên cho các khách hàng thân thiết và các khách hàng có hiệu quả hoạt động cao. “Các doanh nghiệp vẫn còn hạn mức vay trong năm 2009 vẫn được ngân hàng đảm bảo cung ứng đủ vốn theo cam kết. Tuy nhiên, Techcombank đã và đang thực hiện xem xét lại các khoản cho vay của mình để trong năm sau sẽ giảm dần hạn mức tín dụng đối với những doanh nghiệp không hoạt động hiệu quả lắm”, bà Tâm nói.

Bà cũng cho biết các khoản cho vay tài trợ những dự án bất động sản thì Techcombank đã ngừng hết, trong khi cho vay tiêu dùng và vay chứng khoán thì rất hạn chế trong thời điểm này.

Một lãnh đạo của Sacombank thì cho rằng ngân hàng này vẫn sẽ đảm bảo vốn cho các khách hàng thân thiết có sử dụng nhiều dịch vụ của ngân hàng trong thời gian qua. Tuy nhiên, nếu các khách hàng này muốn xin vay khoản vay mới trong năm nay thì sẽ rất khó, phải để qua năm 2010. Vị lãnh đạo này dự đoán rằng có lẽ qua Tết thì huy động của các ngân hàng mới có thể cải thiện được.

Hiện có nhiều ý kiến cho rằng Ngân hàng Nhà nước nên bỏ việc hạn chế tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng và tiếp tục hỗ trợ vốn cho ngân hàng; nhưng cũng có nhiều ý kiến không đồng tình. Ông Vũ Đình Ánh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả, cho biết Ngân hàng Nhà nước buộc phải hạn chế tăng trưởng tín dụng quá mức của các ngân hàng để đảm bảo thanh khoản cho toàn hệ thống chứ không phải với mục tiêu là kiềm chế lạm phát vì nếu các ngân hàng cho vay cao hơn nhiều khả năng huy động vốn của họ thì sẽ rất nguy hiểm cho toàn hệ thống.