Trường đông học sinh nhất TP.HCM vận hành thế nào?

Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi (phường An Phú, TP.HCM) hiện có hơn 5.000 học sinh với 112 lớp, cùng 153 cán bộ, giáo viên, công nhân viên.

Theo biên chế năm học 2026-2027, nhà trường còn thiếu khoảng 50 giáo viên. Tình trạng thiếu giáo viên tập trung ở các môn kỹ thuật, âm nhạc, tin học và hoạt động trải nghiệm. Trong đó, hoạt động trải nghiệm là môn chưa có chương trình đào tạo giáo viên chuyên biệt, khiến việc tuyển dụng giáo viên cho môn học này gặp nhiều khó khăn.

Hơn 5.000 học sinh, sĩ số lớp lên tới 50 em

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News, thầy Nguyễn Trung Toàn, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi cho biết, quy mô học sinh lớn khiến sĩ số mỗi lớp hiện dao động 45-50 em. Đây là mức tương đối cao, song nhà trường vẫn cố gắng tổ chức dạy học, bảo đảm không có học sinh nào bị bỏ lại phía sau.

Một trong những nguyên nhân khiến trường có quy mô học sinh lớn là khu vực phường An Phú, tập trung đông công nhân làm việc tại các khu công nghiệp. Lực lượng lao động từ nhiều tỉnh, thành đến làm việc khiến dân số cơ học tăng nhanh, kéo theo số lượng học sinh trên địa bàn ngày càng tăng.

Hiện khu vực này có 5 trường tiểu học nhưng chỉ một trường THCS tiếp nhận học sinh. Trong khi đó, các trường tiểu học cũng đang đối mặt tình trạng quá tải.

“Riêng năm trước, nếu tính đúng theo địa bàn thì số lớp có thời điểm lên khoảng 130 lớp. Sau đó, nhà trường cắt 2 khu phố, chuyển sang địa bàn Thuận Giao, nên số lớp giảm xuống. Tuy nhiên, với quy mô học sinh hiện nay, áp lực về sĩ số và cơ sở vật chất vẫn là vấn đề nhà trường phải tính toán trong quá trình tổ chức dạy học”, thầy Toàn cho biết.

Với số lượng học sinh lớn trong khi điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng nên trường THCS Nguyễn Văn Trỗi chưa thể tổ chức bán trú. Học sinh được bố trí học cả buổi sáng và chiều ở tất cả các khối thay vì phân chia cố định từng khối chỉ học sáng hoặc chỉ học chiều.

Theo hiệu trưởng nhà trường, cách sắp xếp này giúp nhà trường chủ động và linh hoạt hơn trong việc bố trí giáo viên, xây dựng thời khóa biểu. Nếu chia cố định một khối chỉ học buổi sáng, một khối chỉ học buổi chiều, việc phân bổ giáo viên sẽ khó khăn hơn bởi lịch dạy của từng giáo viên có thể phù hợp với những buổi khác nhau.

Bên cạnh sĩ số, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học cũng là những vấn đề nhà trường phải chủ động xoay xở. Trường phải tận dụng tối đa cơ sở vật chất hiện có, đồng thời sửa chữa từng hạng mục để phục vụ việc dạy và học.

“Có những chiếc ghế được nhà trường sửa đi sửa lại nhiều lần, thậm chí đến 7- 8 lần, cho đến khi không còn khả năng sử dụng mới thay thế. Tuy nhiên, cơ sở vật chất năm nay đã ổn định hơn”, thầy Toàn nói.

Theo hiệu trưởng, khó khăn hiện nay tập trung nhiều hơn ở hệ thống trang thiết bị phục vụ Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tại khu vực Bình Dương trước đây, trong đó có địa bàn trường, việc đáp ứng đầy đủ thiết bị phục vụ chương trình mới vẫn còn hạn chế.

Do đó, nhà trường phải chủ động tìm cách khắc phục, tận dụng những điều kiện sẵn có để bảo đảm hoạt động dạy và học không bị gián đoạn.

Linh hoạt phương án dạy học

Thiếu khoảng 50 giáo viên trong khi phải tổ chức dạy học cho 112 lớp, Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi phải linh hoạt triển khai nhiều phương án nhằm bảo đảm học sinh được học đầy đủ các môn theo chương trình.

Thầy Nguyễn Trung Toàn cho biết: “Một trong những giải pháp được nhà trường áp dụng là ghép lớp. Chẳng hạn, ghép 2 lớp 6 cùng học tiết hoạt động trải nghiệm. Cách làm này giúp trường tận dụng nguồn giáo viên hiện có trong bối cảnh số lượng giáo viên chưa đáp ứng đủ nhu cầu giảng dạy”.

Đối với những môn đang thiếu giáo viên, nhà trường kết hợp giữa hình thức dạy trực tiếp và trực tuyến. Việc tổ chức được điều chỉnh linh hoạt theo tình hình nhân sự và thời khóa biểu từng thời điểm. Một lớp có thể học trực tiếp trong học kỳ này, sau đó chuyển sang hình thức trực tuyến ở học kỳ khác.

Theo thầy Nguyễn Trung Toàn, trong điều kiện trường có quy mô học sinh lớn nhưng thiếu giáo viên , chuyển đổi số trở thành một trong những giải pháp quan trọng để duy trì hoạt động dạy và học.

Nhà trường tăng cường làm việc trên các nền tảng điện tử, qua đó giảm bớt hồ sơ, giấy tờ. Với những nội dung chưa có điều kiện thực hiện bằng thiết bị thực tế, giáo viên có thể tận dụng các thí nghiệm ảo, triển khai trên môi trường mạng để hỗ trợ việc giảng dạy.

Tuy nhiên, việc thiếu giáo viên cũng đồng nghĩa áp lực giảng dạy dồn lên đội ngũ hiện có. Theo thầy Toàn, số tiết dạy của giáo viên theo quy định không vượt quá 200 tiết trong một năm, nhưng tại Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi, tình trạng giáo viên phải dạy vượt số tiết này khá phổ biến.

Ngay từ đầu năm học, nhà trường phải lập tờ trình, căn cứ vào phân công chuyên môn, số lượng giáo viên và thời khóa biểu để giải trình nhu cầu tăng số tiết. Việc này nhằm bảo đảm học sinh vẫn được bố trí đầy đủ các môn học dù nguồn nhân lực còn thiếu.

Trong điều kiện hiện nay, mong muốn tổ chức bán trú tại trường cũng chưa thể thực hiện. Theo hiệu trưởng, chủ trương chung hướng tới năm 2030 các trường tổ chức cho học sinh học hai buổi, nhưng để thực hiện được còn phụ thuộc vào khả năng giảm tải sĩ số và mở rộng trường lớp.

Với quy mô 112 lớp, công tác quản trị, điều hành cũng đặt ra không ít áp lực. Trường hiện có một hiệu trưởng và 2 hiệu phó. Trước đây, có thời điểm nhà trường chỉ có một hiệu phó, khiến khối lượng công việc quản lý càng lớn.

“Để phân bổ công việc, nhà trường hiện có 6 tổ chuyên môn. Theo thầy Toàn, mỗi tổ được vận hành như một đơn vị nhỏ, có nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể, qua đó hỗ trợ ban giám hiệu trong việc tổ chức và điều hành hoạt động chuyên môn”, thầy Toàn nói.

Trường cũng áp dụng KPI theo định hướng của thành phố, đồng thời tăng cường chuyển đổi số trong công tác quản lý. Các cuộc họp hội đồng được tổ chức khoảng một lần mỗi tháng; sinh hoạt chuyên môn 2 lần và sinh hoạt tổ chuyên môn khoảng 3-4 lần.

Theo hiệu trưởng, việc tổ chức các hoạt động theo hướng này nhằm giảm bớt những thủ tục không cần thiết, dành nhiều thời gian hơn cho công tác chuyên môn nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý, điều hành nhà trường.

“Nhà trường luôn cố gắng tạo điều kiện để giáo viên hoàn thành nhiệm vụ, trong khi đội ngũ cũng nỗ lực, nhiệt tình duy trì hoạt động dạy và học. Sự đồng lòng của tập thể giáo viên là một trong những yếu tố giúp trường có quy mô học sinh lớn vẫn duy trì hoạt động ổn định”, thầy Toàn nhấn mạnh.