Từ vỏ trứng gà đến tinh dầu, hành trình nghiên cứu những giá trị ẩn trong nguyên liệu tự nhiên của nữ nhà khoa học
Từ nghiên cứu tận dụng canxi trong vỏ trứng gà đến quy trình chuyển hóa eugenol trong tinh dầu thành hoạt chất có hoạt tính sinh học, bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt tiếp tục ghi dấu ấn với những công trình khai thác giá trị từ nguyên liệu tự nhiên.
Mới đây, bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Bằng độc quyền sáng chế số 62944 cho công trình mang tên “Quy trình chuyển hóa eugenol trong các tinh dầu thành hoạt chất có hoạt tính sinh học sử dụng hệ xúc tác hỗn hợp”. Đây là dấu mốc mới trong hành trình nghiên cứu, tìm kiếm và khai thác giá trị từ các nguồn nguyên liệu tự nhiên mà bà cùng các cộng sự theo đuổi nhiều năm qua.
Eugenol là hợp chất có trong một số loại tinh dầu, được quan tâm trong các nghiên cứu về hợp chất có nguồn gốc tự nhiên. Thay vì chỉ dừng lại ở việc khai thác thành phần sẵn có, công trình của bà Nguyệt tập trung giải quyết bài toán chuyển hóa eugenol thành licarin A – một hợp chất thuộc nhóm neolignan, được nghiên cứu về các hoạt tính sinh học.
Điểm đáng chú ý của sáng chế là việc sử dụng hệ xúc tác hỗn hợp gồm KOH và zeolite Y biến tính bằng đồng kim loại, kết hợp với năng lượng vi sóng để thực hiện quá trình chuyển hóa. Quy trình được mô tả có thể áp dụng với các loại tinh dầu chứa eugenol, trong đó có tinh dầu hương nhu và tinh dầu đinh hương.
Theo các ví dụ thực nghiệm trong bản mô tả sáng chế, khi sử dụng tinh dầu hương nhu, quy trình đạt độ chuyển hóa eugenol 94,2% và hiệu suất thu licarin A 74,3%. Với tinh dầu đinh hương, độ chuyển hóa eugenol được ghi nhận trên 93%. Đây là những kết quả thực nghiệm cho thấy khả năng chuyển hóa eugenol từ nguồn nguyên liệu tinh dầu bằng hệ xúc tác được đề xuất.
Đáng chú ý, licarin A là hợp chất được một số nghiên cứu khoa học đề cập với các hoạt tính sinh học như chống oxy hóa, chống viêm và tiềm năng chống ung thư. Bản mô tả sáng chế cũng dẫn lại các nghiên cứu về khả năng ức chế sự phát triển của một số dòng tế bào ung thư trong điều kiện thí nghiệm. Tuy nhiên, để tiến tới ứng dụng thực tiễn, hợp chất này vẫn cần được tiếp tục đánh giá về hoạt tính sinh học, độ an toàn và hiệu quả.
Theo hồ sơ sáng chế, đơn đăng ký số 1-2025-03278 được nộp ngày 14/5/2025. Ngày 12/11/2026, Cục Sở hữu trí tuệ ban hành quyết định cấp Bằng độc quyền sáng chế số 62944, với 9 điểm yêu cầu bảo hộ. Bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt là chủ văn bằng.
Bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt trao đổi với đối tác.
Đây không phải công trình nghiên cứu đầu tiên của bà Nguyệt liên quan đến việc khai thác giá trị từ những nguyên liệu tự nhiên quen thuộc. Trước đó, bà từng được cấp Bằng độc quyền sáng chế số 28815 ngày 3/6/2021 cho phương pháp sản xuất hợp chất canxi hữu cơ và sản phẩm bổ sung canxi hữu cơ từ vỏ trứng gà.
Ý tưởng nghiên cứu xuất phát từ mong muốn tìm kiếm giải pháp liên quan đến sức khỏe của mẹ. Năm 2006, bà Nguyệt nhận được sự đồng hành của các nhà khoa học. Nhóm đã dành ba năm nghiên cứu, thử nghiệm nhiều loại nguyên liệu trước khi lựa chọn vỏ trứng gà để phát triển phương pháp sản xuất các hợp chất canxi hữu cơ, hướng tới ứng dụng trong thực phẩm bổ sung canxi và các sản phẩm thực phẩm khác.
Tiếp nối hướng nghiên cứu này, ngày 25/8/2025, bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt tiếp tục được cấp Bằng độc quyền sáng chế số 50430 cho “Quy trình sản xuất dung dịch kiềm hữu cơ giảm thiểu mùi khó chịu, giảm thiểu màu được tiến hành đơn giản, dễ áp dụng công nghiệp”.
Bà Ánh Nguyệt kỳ vọng những nghiên cứu của mình sẽ không chỉ dừng lại ở các công trình hay văn bằng sáng chế, mà có thể phát triển thành những giải pháp hữu ích, góp phần khai thác hiệu quả hơn nguồn tài nguyên tự nhiên và tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng.
Phụ Nữ Mới