Việt Nam tăng trưởng hai chữ số: Cơ hội đầu tư không chỉ nằm ở những dự án đang được xây dựng hôm nay

Ngày 19/9 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) tổ chức Hội nghị đầu tư - Techcombank Investment Summit 2026. Tại Hội nghị, TS. Jens Lottner, Tổng giám đốc Techcombank cho biết, hội nghị lần này tập trung vào các cơ hội đầu tư và những gì đang ở phía trước: chúng ta nên làm gì, nên cân nhắc đầu tư vào đâu và đâu là những trở ngại cần xử lý.

Ông nhắc lại, vào thời điểm năm trước, khi trao đổi về câu chuyện tăng trưởng, chúng ta đã đánh giá rằng Việt Nam vẫn có thể tăng trưởng nhanh hơn nhiều quốc gia cùng khu vực Đông Nam Á, đồng thời GDP bình quân đầu người sẽ tăng lên. Tất cả những điều đó được hỗ trợ bởi các nền tảng rất vững chắc.

Năm nay, với bối cảnh khác, câu hỏi đáng quan tâm lúc này không còn chỉ là nền kinh tế có thể tiếp tục tăng trưởng hay không, mà là điều gì sẽ xảy ra nếu Việt Nam bước vào một quỹ đạo tăng trưởng cao hơn – khoảng 10%. Và lúc này, bài toán của nền kinh tế cũng thay đổi. Cơ hội đầu tư mở rộng, nhu cầu vốn tăng mạnh và hệ thống tài chính cần những công cụ mới để đưa nguồn vốn trong và ngoài nước đến đúng những lĩnh vực đang tạo ra tăng trưởng.

Từ câu hỏi "có xảy ra không?" đến "tham gia như thế nào?"

Nhìn lại một năm trước, theo ông Jens Lottner, quỹ đạo phát triển của Việt Nam tương đối rõ ràng. Ngay cả khi chỉ duy trì kết quả ở mức tương đối, Việt Nam vẫn có khả năng tăng trưởng nhanh hơn nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, trong khi GDP bình quân đầu người tiếp tục tăng.

Nhưng hiện nay, một câu hỏi lớn hơn được đặt ra: Điều gì sẽ xảy ra nếu Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng GDP 10%?

Ở kịch bản này, các đường biểu diễn về tăng trưởng GDP cũng như GDP bình quân đầu người sẽ thay đổi đáng kể. GDP bình quân đầu người, theo tính toán được ông Jens Lottner đưa ra, có thể tăng nhanh từ khoảng 6.000 USD lên khoảng 8.000 USD.

Điều đáng nói là kịch bản 10% được đặt cạnh một nền tảng cải cách đang được thúc đẩy. Trong hai năm qua, Việt Nam đã đưa ra nhiều định hướng liên quan đến số hóa, chuyển đổi nền kinh tế, hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tinh gọn bộ máy, cải cách pháp lý và tăng vai trò của khu vực tư nhân.

Vấn đề mà ông Jens đặt ra là liệu những thay đổi đó có thực sự diễn ra và liệu tăng trưởng có bền vững hay không.

Theo quan sát của ông, đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy câu trả lời đang dần rõ hơn.

Bất chấp những biến động bên ngoài, từ vấn đề thuế quan đến xung đột tại Trung Đông, nền kinh tế Việt Nam vẫn thể hiện khả năng chống chịu. Xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mạnh, FDI ở một trong những mức cao nhất trong 7 năm qua, đầu tư công được đẩy nhanh, trong khi tiêu dùng bán lẻ tăng 13,3%.

Cùng với đó, quá trình tinh gọn bộ máy đang diễn ra từ các bộ, cơ quan Chính phủ đến cấp xã. Ông Jens thừa nhận quá trình này có thể tạo ra những giai đoạn chậm lại trong ngắn hạn khi hệ thống cần thời gian để ổn định, nhưng đồng thời cho rằng tốc độ xử lý và ra quyết định ở nhiều lĩnh vực đã được cải thiện.

Hạ tầng cũng đang bước vào giai đoạn triển khai mạnh hơn. Từ khoảng tháng 8-9 năm trước đến nay, hàng trăm dự án đã được khởi động, có thời điểm khoảng 250 dự án, cùng những khoản đầu tư lớn và sự tham gia ngày càng rõ nét của khu vực tư nhân.

Từ những chuyển động này, theo ông Jens, câu hỏi đã bắt đầu thay đổi.

Không còn chỉ là "điều này có xảy ra hay không?", mà là nếu cơ hội xuất hiện, Việt Nam và các nhà đầu tư sẽ tham gia như thế nào, đầu tư vào đâu và lựa chọn lĩnh vực nào?

Phía sau một quỹ đạo tăng trưởng cao là nhu cầu vốn khổng lồ

Câu hỏi về cơ hội cuối cùng quay trở lại với một vấn đề rất căn bản: vốn. Ông Jens Lottner cho rằng Việt Nam không thể bước vào quỹ đạo tăng trưởng 10% nếu không huy động được lượng vốn lớn hơn rất nhiều so với hiện nay.

Nếu đi theo kịch bản này, nhu cầu hình thành vốn có thể lên tới khoảng 1.100 tỷ USD. Đây là quy mô vốn rất lớn, bởi nhu cầu không chỉ đến từ một lĩnh vực đơn lẻ. Riêng hạ tầng và quá trình thay đổi cấu trúc mô hình kinh tế Việt Nam, đưa nền kinh tế lên các chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao hơn, đồng thời thực hiện theo hướng bền vững để bảo đảm các cam kết trung hòa carbon vào năm 2050, có thể cần khoảng 500 tỷ USD trong 5 năm tới.

Bên cạnh hạ tầng còn có kinh tế số, các trung tâm dữ liệu, bất động sản và đô thị hóa.

Như vậy, nếu tăng trưởng cao trở thành hiện thực, cơ hội đầu tư sẽ không chỉ nằm ở những dự án đang được xây dựng hôm nay. Một làn sóng cơ hội đầu tiên sẽ xuất hiện từ chính quá trình xây dựng nền tảng cho tăng trưởng.

Nhưng theo ông Jens, sau đó còn có một làn sóng thứ hai.

Khi những hạ tầng và nền tảng kinh tế mới được hình thành, của cải bắt đầu được tạo ra và thu nhập bình quân đầu người tăng lên, hành vi tài chính của người dân cũng thay đổi. Khi người dân không còn phải dành toàn bộ thu nhập cho những nhu cầu thiết yếu, khả năng tiết kiệm sẽ xuất hiện. Từ đó, nhu cầu đối với các sản phẩm quản lý tài sản, bảo hiểm và đầu tư sẽ phát triển nhanh. Đây cũng là thời điểm dịch vụ tài chính và tiêu dùng cùng được thúc đẩy bởi sự gia tăng của cải.

Theo ông Jens, nếu các dự báo hiện nay về y tế, dịch vụ tài chính, nhà ở và tiêu dùng đang dựa trên giả định GDP tăng trưởng 7-8%, thì trong trường hợp tin vào kịch bản tăng trưởng 10% và quá trình này mang tính lũy tiến, tốc độ tăng trưởng bình quân của một số lĩnh vực có thể tiến gần 15% mỗi năm; những doanh nghiệp thực sự dẫn đầu có thể đạt mức tăng trưởng 20-25%.

Nói cách khác, tăng trưởng cao không chỉ tạo ra nhu cầu vốn để xây dựng nền kinh tế, mà sau đó còn tạo ra một thị trường tài chính và tiêu dùng lớn hơn.

Không chỉ cần nhiều vốn hơn, mà cần một cách dẫn vốn khác

Quy mô nhu cầu vốn đặt ra yêu cầu không chỉ huy động thêm tiền, mà còn phải thay đổi cách nguồn vốn được đưa vào nền kinh tế. Theo ông Jens, các sản phẩm truyền thống như tín dụng và trái phiếu vẫn giữ vai trò quan trọng. Việc thị trường được FTSE nâng hạng cũng có thể mang thêm dòng vốn vào Việt Nam, dù quy mô cụ thể chưa thể xác định.

Nhưng như vậy vẫn chưa đủ.

Các dự án đầu tư dài hạn và hạ tầng cần nhiều vốn cổ phần hơn, cần các đợt IPO để doanh nghiệp huy động vốn chủ sở hữu thực sự, cần trái phiếu hạ tầng kỳ hạn dài và những giải pháp tài chính cấu trúc có khả năng tài trợ cho các khoản đầu tư kéo dài 10-15 năm. Đây là một khoảng trống mà hệ thống tài chính cần từng bước lấp đầy.

Một vấn đề khác là không phải dự án nào cũng dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Một số dự án vẫn còn những điểm chưa rõ, chẳng hạn dòng tiền thực tế sẽ vận hành như thế nào.

Trong khi đó, doanh nghiệp và Chính phủ đang sở hữu những tài sản hiện hữu có dòng tiền tương đối rõ ràng và có khả năng dự báo. Theo ông Jens, có thể bắt đầu tập hợp những tài sản này để nhà đầu tư có thể đầu tư vào chúng, sau đó sử dụng nguồn vốn huy động được để đầu tư vào hạ tầng mới.

Các công cụ như REITs, chứng khoán bảo đảm bằng tài sản và những cấu trúc tương tự vì thế có thể trở thành những hướng cần được xem xét.

Ở một phía khác của bài toán là nguồn vốn quốc tế.

Các nhà đầu tư quốc tế có thể chưa thực sự chắc chắn về cách thức đầu tư vào Việt Nam. Trong bối cảnh đó, ông Jens nhìn nhận các Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng và TP.HCM có thể đóng vai trò như một kênh đưa dòng vốn quốc tế vào Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện phát triển những sản phẩm tài chính mới.

Điều này mở ra một cách tiếp cận khác đối với bài toán vốn: thay vì chỉ tăng quy mô của những kênh tài chính hiện hữu, Việt Nam cần mở rộng cả hệ thống sản phẩm, cấu trúc tài chính và kênh dẫn vốn.

Techcombank và vai trò trong chu kỳ vốn mới

Từ góc nhìn của Techcombank, ông Jens cho biết ngân hàng đã bắt đầu mở rộng phạm vi hoạt động.

Techcombank có TCBS, công ty đã IPO và có nguồn vốn; đồng thời tiếp tục mở rộng các sản phẩm, dịch vụ trong ngân hàng, chứng khoán và quản lý tài sản. Ngân hàng cũng đã thành lập các công ty bảo hiểm.

Theo ông Jens, bảo hiểm không chỉ có chức năng bảo vệ tài sản mà còn tạo ra nguồn vốn dài hạn. Khi có thêm nguồn vốn dài hạn, sẽ xuất hiện thêm khả năng đầu tư.

Techcombank cũng đang mở rộng sang những lĩnh vực tăng trưởng cao khác, nơi ngân hàng muốn hỗ trợ các hoạt động đầu tư. Đồng thời, ngân hàng trao đổi với các cơ quan quản lý về việc tham gia Trung tâm Tài chính Quốc tế, với kỳ vọng đóng góp vào việc hình thành khuôn khổ quản lý và hệ thống quy định phù hợp.

Ở cấp độ rộng hơn, Techcombank muốn làm việc cùng Chính phủ, các cơ quan quản lý và cộng đồng quốc tế để xem có thể hỗ trợ huy động vốn cho một số dự án như thế nào.

Đó cũng là cách ông Jens nhìn nhận vai trò của Techcombank trong chu kỳ tăng trưởng mới: kết nối các nguồn vốn, sản phẩm tài chính, nhà đầu tư và những cơ hội đầu tư đang hình thành.

Thông điệp cuối cùng của ông Jens Lottner không phải rằng mọi vấn đề của nền kinh tế đã được giải quyết. Ngược lại, ông cho rằng những cải cách cơ cấu và các khoản đầu tư mang tính chuyển đổi vẫn đang ở giai đoạn đầu. Nhưng chính việc những thay đổi đó đã bắt đầu diễn ra đang làm thay đổi cách nhìn về cơ hội.

Nếu trước đây câu hỏi là liệu những điều này có thực sự xảy ra hay không, thì hiện tại câu hỏi đã chuyển sang giai đoạn tiếp theo: tham gia vào đâu, tham gia bằng cách nào và ở giai đoạn nào của một dự án để có thể đầu tư với những điều kiện rủi ro thông thường.

Trong bức tranh đó, hạ tầng và dịch vụ tài chính là hai lĩnh vực mà Techcombank nhìn thấy nhiều cơ hội tăng trưởng.

Và nếu quỹ đạo tăng trưởng 10% thực sự hình thành, bài toán quan trọng không chỉ nằm ở khả năng tạo ra tăng trưởng, mà còn ở khả năng xây dựng một hệ thống đủ năng lực huy động, cấu trúc và phân bổ nguồn vốn cho quá trình tăng trưởng ấy.

Việt Nam, theo cách nhìn của ông Jens, vốn đã là một câu chuyện đầy triển vọng. Nhưng với những cải cách cơ cấu và các khoản đầu tư chuyển đổi đang bắt đầu diễn ra, câu chuyện ấy đang dần trở thành một thực tế có thể đầu tư.