130 năm thống trị ngành ô tô sụp đổ: Loạt đại gia châu Âu 'cầu viện' Trung Quốc để khỏi bị xóa tên, sẽ bất lực vào năm 2030 nếu không tự phát triển xe điện

Thương vụ hợp tác chiến lược mới đây giữa Stellantis - “gã khổng lồ” đứng sau thương hiệu Jeep và hãng xe điện Trung Quốc Leapmotor đang được giới phân tích nhìn nhận như một cột mốc bước ngoặt đối với tương lai của ngành công nghiệp chế tạo ô tô tại Lục địa già.

Trong thông báo được phát đi vào cuối tuần trước, Stellantis cho biết sẽ mở rộng quan hệ đối tác chiến lược với Leapmotor, dọn đường cho hãng xe Trung Quốc bắt đầu sản xuất một mẫu xe mới để mở bán tại thị trường châu Âu vào năm 2028. Không dừng lại ở đó, Leapmotor sẽ bắt tay với tập đoàn đa quốc gia này, bên vốn sở hữu hàng loạt thương hiệu di sản như Jeep, Dodge, Fiat và Chrysler, để cùng phát triển một dòng SUV thuần điện dưới thương hiệu Opel. Quy trình sản xuất dự kiến sẽ được đặt tại nhà máy của Stellantis ở Zaragoza (Tây Ban Nha).

Bước đi này được thiết kế nhằm củng cố các hoạt động vận hành đang gặp khó khăn của Stellantis tại châu Âu. Đồng thời, nó cung cấp cho Leapmotor một bệ phóng hoàn hảo để lách qua các quy định khắt khe về tỷ lệ nội địa hóa Made in Europe của Liên minh Châu Âu (EU), cũng như né tránh các biện pháp trừng phạt thuế quan đánh vào xe điện nhập khẩu nguyên chiếc từ Trung Quốc.

Stellantis không phải là cái tên duy nhất đang ráo riết tìm kiếm cơ hội liên minh với các đối tác đại lục. Hãng xe Mỹ Ford được cho là đang trong quá trình đàm phán với Geely của Trung Quốc để thiết lập một mối quan hệ đối tác tại châu Âu. Trong khi đó, Volkswagen của Đức cũng thẳng thắn bày tỏ sự cởi mở trong việc chia sẻ các nhà máy đang dư thừa công suất tại châu Âu với các thương hiệu xe Trung Quốc như một giải pháp cốt lõi để thắt chặt chi phí.

Mặc dù vậy, tại hội nghị thượng đỉnh Tương lai của ngành ô tô do tờ Financial Times tổ chức tại London, CEO Antonio Filosa của Stellantis nhận định rằng khái niệm hợp tác này không nên chỉ giới hạn với các đối tác Trung Quốc. Phát biểu trước câu hỏi liệu xu hướng các đại gia phương Tây bắt tay với các thương hiệu xe Trung Quốc có trở thành “cuốn cẩm nang” chung cho toàn ngành hay không, ông Filosa cho biết:

“Rõ ràng, các nhà sản xuất Trung Quốc (OEM) là những thế lực mạnh mẽ đang tràn vào châu Âu với một nguồn lực khổng lồ... nhưng chúng tôi cũng có thể mở rộng tầm nhìn sang các đối tác khác. Leapmotor là một đối tác Trung Quốc tuyệt vời mà chúng tôi đang có, và chúng tôi thực sự trân trọng mối quan hệ này. Đó là lý do vì sao chúng tôi nâng tầm hợp tác lên một nấc thang mới, nhưng vẫn còn rất nhiều phương án khác có thể thực hiện”.

Hiện tại, cả Ford và Volkswagen vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức sau khi được liên hệ.

Cơn bão đa mặt trận của các ông lớn phương Tây

Được biết, các hãng xe châu Âu đã có gần 130 năm thống trị thế giới trước khi các thương hiệu Trung Quốc trỗi dậy và lật ngược thế cờ chỉ trong vòng chưa đầy 5 năm trở lại đây. Xu hướng liên minh bùng nổ trong bối cảnh các tập đoàn ô tô phương Tây đang phải căng mình chống chọi với các cuộc khủng hoảng trên nhiều mặt trận. Các nhà sản xuất thiết bị gốc hàng đầu đang bị cuốn vào một cơn bão hoàn hảo khi phải đối mặt với hàng loạt rào cản từ chi phí sản xuất leo thang, các lệnh áp thuế của Mỹ, sự cạnh tranh khốc liệt, đứt gãy chuỗi cung ứng, áp lực từ các cơ quan quản lý, cho đến một lộ trình dịch chuyển sang xe điện đầy trắc trở.

Stellantis chính là một trong những nhà làm xe phương Tây đầu tiên đặt nền móng cho xu hướng này khi mạnh tay chi tiền thâu tóm khoảng 21% cổ phần của Leapmotor vào năm 2023. Thứ Sáu tuần trước, CEO Zhu Jiangming của Leapmotor đã mô tả sự kết hợp giữa bí quyết công nghệ độc quyền của hãng với quy mô toàn cầu, mạng lưới bản địa và độ nhận diện thương hiệu của Stellantis là một mối quan hệ hợp tác có sức mạnh vô song.

Canh bạc ngắn hạn

Các nhà phân tích ô tô nhận định rằng mặc dù mô hình bắt tay giữa các thương hiệu châu Âu và Trung Quốc có thể mang lại kịch bản đôi bên cùng có lợi (win-win) trong ngắn hạn, các ông lớn kỳ cựu sẽ phải cực kỳ cảnh giác trước những rủi ro mang tính dài hạn.

Bà Julia Poliscanova, Giám đốc cấp cao về phương tiện và chuỗi cung ứng di chuyển điện hóa tại tổ chức chiến dịch Transport & Environment, đánh giá đối với các hãng xe phương Tây, đặc biệt là những bên đang tụt hậu trong cuộc đua điện hóa và phát triển phần mềm, các mối quan hệ đối tác này gần như là lựa chọn duy nhất để tiếp tục duy trì cuộc chơi tại châu Âu.

“Trong ngắn hạn, các nhà làm xe châu Âu cần tối ưu hóa các nhà máy của họ, còn các hãng xe Trung Quốc thì khao khát thâm nhập thị trường, vì vậy cái bắt tay này là hoàn toàn hợp lý. Nhưng tôi thực sự lo ngại về những hệ lụy của nó trong dài hạn”, bà Poliscanova chia sẻ.

“Một khi các ông lớn phương Tây giúp các thương hiệu Trung Quốc xây dựng được độ nhận diện thương hiệu, và một khi người tiêu dùng ngồi lên những chiếc xe đó và nhận ra rằng chất lượng của chúng không hề tệ, tôi nghĩ đó sẽ là điểm không thể quay đầu (a point of no return). Do đó, dù đây là một chiến lược ngắn hạn tốt, điều quan trọng nhất đối với các nhà sản xuất ô tô châu Âu nếu vẫn muốn tồn tại vào năm 2030 là tuyệt đối không được lơ là việc song song tự phát triển các mẫu xe điện của riêng mình”, bà Poliscanova kết luận.

Theo: CNBC, The NY Times