5 vật dụng gia đình bác sĩ tránh dùng để giảm nguy cơ ung thư

Mỗi ngày, bạn có thể tiếp xúc với vô số hóa chất, một số loại có thể gây ra những mối nguy hại thực sự cho sức khỏe, trong khi lo ngại về những loại khác có thể đã bị thổi phồng. Để giúp bạn phân biệt rõ ràng, các bác sĩ tại Mỹ đã chia sẻ những vật dụng gia đình mà chính họ tránh sử dụng vì lo ngại nguy cơ gây ung thư, theo Health.

1. Các chất khử trùng mạnh và sản phẩm tẩy rửa có hương liệu

Theo bác sĩ Jay Luthar, người sáng lập kiêm giám đốc y tế tại Lutanen Health và là giảng viên tại Trường Y Harvard, các loại chất tẩy rửa mạnh hoặc có mùi thơm nồng dù có thể mang lại hiệu quả làm sạch, nhưng một số hóa chất trong đó lại có khả năng gây hại.

Mặc dù mức độ an toàn khác nhau tùy theo từng thương hiệu, một nghiên cứu tổng hợp năm 2024 cho thấy các sản phẩm làm sạch và khử trùng có thể làm tăng mức độ tiếp xúc với nhiều chất ô nhiễm trong nhà, bao gồm các hợp chất như chloroform, một chất đã được xác định là gây ung thư.

Bác sĩ Luthar cho biết ông cố gắng hạn chế sử dụng "các loại bình xịt khử trùng, chất tẩy rửa có mùi thơm nồng, và các sản phẩm như thiết bị tạo hương thơm cắm điện, vốn liên tục giải phóng hóa chất vào không khí trong nhà".

Thay vào đó, ông sử dụng các sản phẩm đơn giản, không mùi cho việc dọn dẹp hàng ngày, chẳng hạn như giấm, baking soda và xà phòng và chỉ dùng chất khử trùng khi thực sự cần thiết. Ông nói thêm: "Đối với các vấn đề về mùi hôi, tôi ưu tiên xử lý tận gốc nguồn gây mùi, cải thiện thông gió hoặc sử dụng hệ thống lọc không khí phù hợp, thay vì dùng hương liệu để che đậy mùi".

2. Hộp đựng thực phẩm nóng bằng nhựa

Khi cần bảo quản thực phẩm, bác sĩ Luthar tránh dùng các hộp nhựa, đặc biệt là nếu ông dự định hâm nóng thức ăn trong đó. Các nghiên cứu cho thấy một số hóa chất được sử dụng trong nhựa và bao bì thực phẩm, bao gồm phthalate và bisphenol, có thể rò rỉ vào thực phẩm; nhiệt độ càng cao thì mức độ phơi nhiễm càng lớn.

Phthalate và bisphenol được phân loại là các chất gây rối loạn nội tiết, nghĩa là chúng có thể can thiệp vào hệ thống hormone của cơ thể, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gây ung thư.

Luthar cho biết: "Năm 2026, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã phân loại ba loại phthalate là ‘có khả năng gây ung thư ở người’, dựa phần lớn vào bằng chứng từ động vật và các cơ chế sinh học". Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu trên người để xác định chính xác mức độ nguy cơ ung thư này.

Chia sẻ với tạp chí HEALTH, Luthar cho biết: "Đối với tôi, đây là một lựa chọn mang tính phòng ngừa, vì việc lưu trữ và hâm nóng thực phẩm đồng nghĩa với việc tiếp xúc lặp đi lặp lại, trong khi chúng ta hoàn toàn có những giải pháp thay thế dễ dàng. Tôi ưu tiên dùng hộp thủy tinh để lưu trữ và hâm nóng thức ăn, còn nếu không cần hâm nóng, tôi chọn hộp bằng thép không gỉ".

3. Bếp ga đặt trong nhà bếp không có hệ thống thông gió phù hợp

Nhiều gia đình tại Mỹ sử dụng bếp ga trong nhà bếp. Tuy nhiên, bác sĩ Daryl Eber (đồng sáng lập, giám đốc y khoa kiêm bác sĩ chẩn đoán hình ảnh chính tại 3T Radiology & Research) cho biết, ông sẽ không bao giờ sử dụng bếp ga nếu không có hệ thống thông gió thích hợp.

Ông chia sẻ: "Khi bật bếp ga ở mức nhiệt cao hoặc sử dụng lò nướng ở nhiệt độ khoảng 350 độ F (khoảng 177 độ C), nồng độ benzen trong nhà sẽ tăng lên. Benzen là một chất gây ung thư có liên quan đến bệnh bạch cầu, và nồng độ này thậm chí còn cao hơn cả mức tìm thấy trong khói thuốc thụ động. Chất này có thể lan sang các phòng khác và tồn tại trong không khí suốt nhiều giờ".

Để cải thiện thông gió, hãy luôn bật máy hút mùi và mở cửa sổ khi sử dụng bếp ga hoặc lò nướng. Nếu bạn đang cân nhắc mua bếp mới, bác sĩ Eber khuyến nghị nên chọn bếp từ. Loại bếp này sử dụng từ trường để làm nóng trực tiếp dụng cụ nấu nướng mà không gây ô nhiễm không khí như khi đốt nhiên liệu ga.

4. Đồ nội thất làm từ gỗ công nghiệp

Bác sĩ Eber cũng tránh sử dụng các loại đồ nội thất hoặc tủ được làm từ gỗ công nghiệp, bao gồm ván dăm (particleboard), gỗ dán (plywood) và ván sợi mật độ trung bình (MDF). Các sản phẩm này chứa chất kết dính có thể giải phóng formaldehyde, một loại khí hóa học có liên quan đến nhiều dạng ung thư, bao gồm ung thư vòm họng và bệnh bạch cầu. Theo ông Eber, mức độ phơi nhiễm có thể cao hơn trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, hoặc khi sản phẩm mới được mua về.

Ông khuyên: "Hãy ưu tiên chọn đồ gỗ tự nhiên bất cứ khi nào có thể, hoặc tìm mua các sản phẩm được ghi rõ là không bổ sung thêm formaldehyde".

5. Các sản phẩm chống bám bẩn và chống thấm nước

Ông Luthar cũng tránh xa các vật dụng có khả năng chống bám bẩn hoặc chống thấm nước, chẳng hạn như đồ nội thất và thảm trải sàn. Những sản phẩm này có thể chứa các hợp chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS), những hóa chất bền vững được sử dụng để ngăn nước, dầu và vết bẩn, thường được gọi là "hóa chất vĩnh cửu".

Một số hóa chất thuộc nhóm PFAS có liên quan đến bệnh ung thư. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã phân loại axit perfluorooctanoic (PFOA) là chất gây ung thư ở người, và axit perfluorooctanesulfonic (PFOS) là chất có khả năng gây ung thư ở người.

Ông Luthar nói: "Cách phân loại này chỉ xác định một mối nguy gây ung thư, chứ không cho biết mức độ rủi ro ung thư cụ thể khi sở hữu một chiếc ghế sofa hay tấm thảm đã qua xử lý hóa chất như vậy". Dẫu vậy, ông vẫn chọn các sản phẩm không qua xử lý chống bám bẩn hay chống thấm nước, thường ưu tiên những món đồ làm từ chất liệu tự nhiên như bông (cotton), len, vải lanh hoặc lụa.

(Ảnh minh họa: Internet)