6 lời khuyên cho những gia đình nấu ăn tại nhà

Nấu ăn tại nhà thường được xem là cách chủ động kiểm soát chất lượng bữa ăn. Tuy nhiên, ngay trong căn bếp quen thuộc, nhiều thói quen được duy trì từ lâu lại chưa chắc có lợi cho sức khỏe nếu thực hiện thường xuyên.

Từ việc ăn món ăn thật nóng, để thức ăn nguội hẳn mới cất vào tủ lạnh đến làm nóng dầu đến mức bốc khói, những thao tác tưởng như rất bình thường này đều có những điểm cần lưu ý.

Dưới đây là 6 thói quen các gia đình có thể điều chỉnh để việc nấu nướng và bảo quản thực phẩm an toàn hơn.

1. Đừng nghĩ ăn thức ăn càng nóng càng tốt

“Ăn nóng mới ngon”, “đồ nóng mới tốt cho dạ dày” là quan niệm khá quen thuộc trong nhiều gia đình. Thế nhưng, điều quan trọng không phải thức ăn nóng hay nguội mà là nhiệt độ của thực phẩm khi được đưa vào miệng.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp việc uống đồ uống rất nóng, trên 65°C, vào nhóm 2A - có thể gây ung thư cho con người. Mối quan tâm chủ yếu liên quan đến ung thư thực quản, trong đó tổn thương nhiệt lặp đi lặp lại đối với niêm mạc được cho là một yếu tố đáng lưu ý.

Điều này không đồng nghĩa chỉ một lần ăn hoặc uống đồ quá nóng sẽ gây ung thư. Nguy cơ được quan tâm nhiều hơn khi một người duy trì thói quen sử dụng thực phẩm, đồ uống ở nhiệt độ rất cao trong thời gian dài.

Vì vậy, thay vì ăn ngay khi món vừa được bắc khỏi bếp, nên chờ thực phẩm bớt nóng rồi mới thưởng thức.

2. Thay đổi thói quen chờ thức ăn nguội hẳn mới cất vào tủ lạnh

Nhiều người có thói quen để nguyên nồi thức ăn trên bàn cho đến khi nguội hoàn toàn mới cho vào tủ lạnh. Tuy nhiên, với thực phẩm đã nấu chín, việc để ở nhiệt độ phòng quá lâu lại không phải lựa chọn an toàn.

Khoảng nhiệt độ từ 4°C đến 60°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm”, bởi trong điều kiện thích hợp, vi khuẩn có thể sinh sôi nhanh chóng.

Do đó, thay vì để thức ăn ngoài hàng giờ để chờ nguội, có thể chia thành những phần nhỏ, cho vào các hộp nông, đậy kín rồi đưa vào tủ lạnh trong thời gian phù hợp. Cách này cũng giúp lượng thức ăn lớn hạ nhiệt nhanh hơn.

Tuy nhiên, cũng không nên cho cả nồi thức ăn còn quá nóng vào tủ lạnh, đặc biệt khi tủ đã chứa nhiều thực phẩm. Nhiệt từ nồi có thể làm tăng nhiệt độ bên trong tủ và ảnh hưởng đến những món ăn đang được bảo quản.

3. Đừng đợi dầu bốc khói mới bắt đầu nấu

Một số người thường có thói quen đun dầu thật nóng, đến khi thấy dầu bắt đầu bốc khói mới cho nguyên liệu vào. Thực tế, khói bốc lên không phải dấu hiệu cho thấy dầu đã đạt nhiệt độ lý tưởng.

Ngược lại, đây là dấu hiệu dầu đã đạt đến điểm bốc khói và bắt đầu bị phân hủy, tạo ra khói cùng các sản phẩm không mong muốn.

Việc đun dầu quá mức, đặc biệt trong các phương pháp chế biến ở nhiệt độ cao, có thể làm tăng sự hình thành một số hợp chất có hại. Ngoài ra, thực phẩm giàu tinh bột nếu được chiên hoặc nướng ở nhiệt độ cao trong thời gian dài cũng có thể hình thành acrylamide.

Vì vậy, không cần chờ dầu bốc khói mới cho thực phẩm vào chảo. Khi dầu đã đủ nóng, có thể bắt đầu nấu và chủ động điều chỉnh nhiệt độ trong suốt quá trình chế biến.

4. Vừa tắt bếp đã tắt ngay máy hút mùi

Khói và hơi phát sinh trong quá trình nấu nướng không chỉ khiến căn bếp ám mùi mà còn có thể chứa nhiều hạt và hợp chất khác nhau.

Đặc biệt, khi chiên, xào ở nhiệt độ cao, dầu mỡ có thể tạo ra nhiều hạt vật chất (PM) và các sản phẩm sinh ra trong quá trình đun nóng. Nếu thường xuyên hít phải khói nấu ăn trong không gian kín, hệ hô hấp có thể bị ảnh hưởng.

Một thay đổi khá đơn giản là không tắt máy hút mùi ngay khi vừa tắt bếp. Có thể để máy hoạt động thêm vài phút để tiếp tục hút lượng khói và hơi còn tồn đọng trong không khí.

Nếu điều kiện cho phép, mở cửa hoặc tăng thông thoáng cho khu vực bếp cũng là cách giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà.

5. Không dùng màng bọc phủ ngay lên thức ăn còn nóng

Màng bọc thực phẩm là vật dụng quen thuộc giúp bảo quản đồ ăn. Tuy nhiên, không phải loại màng bọc nào cũng phù hợp với mọi nhiệt độ và cách sử dụng.

Việc để màng bọc tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm đang rất nóng, đặc biệt khi món ăn tiếp tục được gia nhiệt, có thể làm tăng khả năng một số thành phần từ vật liệu bao bì di chuyển vào thực phẩm.

Do đó, người dùng nên đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất để biết loại màng bọc đang sử dụng có phù hợp với thực phẩm nóng hoặc lò vi sóng hay không.

Không nên mặc định rằng mọi loại màng bọc đều có thể dùng để phủ thức ăn rồi đưa vào hâm nóng. Với món ăn vừa nấu xong, có thể chờ giảm bớt nhiệt trước khi đóng gói và ưu tiên những loại hộp đựng được thiết kế phù hợp với nhiệt độ của thực phẩm.

6. Hạn chế chiên, nướng thực phẩm quá lâu hoặc đến cháy khét

Màu vàng giòn có thể khiến món ăn hấp dẫn hơn, nhưng việc chiên, nướng quá lâu hoặc để thực phẩm cháy khét lại không có lợi cho sức khỏe.

Các thực phẩm giàu tinh bột khi được chế biến ở nhiệt độ cao có thể hình thành acrylamide. Trong khi đó, thịt khi chiên, nướng ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi bị cháy xém, có thể hình thành các hợp chất như HCA và PAH.

Vì vậy, không nên cố làm thực phẩm thật cháy hoặc tiếp tục nấu quá lâu chỉ để tạo màu và độ giòn. Kiểm soát nhiệt độ, thời gian nấu và hạn chế những phần bị cháy khét là những cách đơn giản để giảm phơi nhiễm với các hợp chất không mong muốn.

(Ảnh minh hoạ: Internet)

(Nguồn: Tổng hợp)