Ban Quản lý Vịnh Nha Trang ra thông báo

Sáng 26/5, tại khu vực biển Hòn Mun (Vịnh Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), một cá thể cá voi được ghi nhận xuất hiện và bơi trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt. Đây được xem là dấu hiệu đáng mừng đối với môi trường sinh thái biển địa phương, sau thời gian dài triển khai các biện pháp bảo tồn và phục hồi.

Khuyến cáo để đảm bảo an toàn cho loài động vật quý hiếm

Ngay khi phát hiện sự việc, Ban Quản lý Vịnh Nha Trang đã nhanh chóng đưa ra khuyến cáo đối với các tổ chức và cá nhân đang hoạt động trên vịnh nhằm đảm bảo an toàn cho loài động vật quý hiếm này. Cụ thể như sau:

Để đảm bảo an toàn cho cá voi, BQL Vịnh Nha Trang đề nghị:

1. Không tiếp cận, giữ khoảng cách tối thiểu 100 mét đối với cá voi. Đây là khoảng cách an toàn cần thiết để không làm phiền đến hoạt động tự nhiên của loài.

2. Không điều khiển phương tiện đuổi theo, chặn đầu, tách cá mẹ khỏi con (nếu đi theo cặp) hoặc cố tình lái tàu vào giữa đàn cá.

3. Các phương tiện thủy nội địa phục vụ du lịch không được tụ tập đông quanh khu vực có cá voi, giảm tốc độ, hạn chế tiếng ồn, tắt động cơ khi dừng quan sát để tránh gây stress cho cá thể động vật; không sử dụng thiết bị bay không người lái (flycam) ở độ cao thấp gây tiếng ồn lớn. Lưu ý: Cá voi sử dụng sóng âm tần số thấp (hạ âm) để định hướng và giao tiếp; do đó, tiếng ồn từ động cơ, thiết bị bay, loa phát thanh... có thể gây rối loạn chức năng sinh học và hành vi của loài.

4. Tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cộng đồng, khách du lịch và người điều khiển phương tiện về trách nhiệm bảo vệ loài cá voi và động vật biển hoang dã.

5. Trường hợp phát hiện cá voi hoặc các loài động vật biển quý hiếm, đề nghị thông báo ngay cho Ban Quản lý Vịnh Nha Trang để được hướng dẫn phối hợp bảo vệ.

Ban Quản lý Vịnh Nha Trang đề nghị các tổ chức, cá nhân chung tay phối hợp bảo vệ. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Cơ quan chức năng đồng thời khuyến nghị người dân và du khách nâng cao ý thức trong việc bảo vệ các loài động vật biển hoang dã. Các doanh nghiệp du lịch hoạt động trên vịnh cũng được kêu gọi phối hợp tuyên truyền, tránh khai thác hình ảnh cá voi theo hướng gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống tự nhiên của loài.

Theo các chuyên gia, sự xuất hiện của cá voi tại khu vực Hòn Mun là dấu hiệu cho thấy chất lượng môi trường biển nơi đây đang dần được cải thiện. Đây cũng được xem là tín hiệu tích cực đối với nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học tại Vịnh Nha Trang, vùng biển sở hữu hệ sinh thái rạn san hô quan trọng của Việt Nam.

Cá voi không phải là “cá” như tên gọi

Cá voi không phải là loài cá mà thuộc nhóm động vật có vú. Vì vậy, chúng mang đầy đủ đặc điểm của nhóm này như duy trì thân nhiệt ổn định, hô hấp bằng phổi, sinh con và nuôi con bằng sữa. Cấu tạo cơ thể bên trong của cá voi vì thế có nhiều điểm tương đồng với các loài thú trên cạn, thay vì giống các loài cá.

Tuy nhiên, do sinh sống hoàn toàn trong môi trường nước, hình dáng bên ngoài của cá voi lại tiến hóa theo hướng thuôn dài, giúp giảm lực cản khi di chuyển, khá giống với cá. Điểm khác biệt dễ nhận thấy nằm ở phần đuôi: cá voi có vây đuôi nằm ngang, trong khi ở cá, vây đuôi thường dựng thẳng theo chiều dọc.

Sự khác biệt này xuất phát từ cách hô hấp. Cá voi cần ngoi lên mặt nước để lấy không khí qua lỗ thở trên đỉnh đầu, nên chuyển động bơi chủ yếu theo hướng lên xuống. Vây đuôi nằm ngang giúp chúng thực hiện động tác này hiệu quả hơn. Ngược lại, cá hô hấp bằng mang và sống hoàn toàn dưới nước, nên vây đuôi thẳng đứng sẽ hỗ trợ tốt cho việc bơi tiến về phía trước.

Cá voi nổi bật không chỉ bởi kích thước đồ sộ mà còn bởi vai trò đặc biệt trong hệ sinh thái biển. Trong số đó, cá voi xanh được xem là sinh vật lớn nhất từng xuất hiện trên Trái Đất, có thể dài hơn 30 mét và nặng tới hàng trăm tấn. Ngay cả trái tim của loài này cũng có kích thước ấn tượng, nặng hàng trăm kg. Không chỉ riêng cá voi xanh, đại dương còn là nơi cư trú của hơn 90 loài cá voi khác nhau, từ cá voi lưng gù với những màn “trình diễn” ngoạn mục trên mặt nước, đến cá nhà táng nổi tiếng với khả năng lặn sâu, hay loài kỳ lân biển với chiếc ngà dài đặc trưng.

Một trong những đặc điểm đáng chú ý của cá voi là những hành trình di cư kéo dài hàng nghìn km mỗi năm. Chúng di chuyển giữa các vùng biển để sinh sản và kiếm ăn, thể hiện khả năng thích nghi và bản năng sinh tồn đáng kinh ngạc.

Tuy nhiên, sự tồn tại của cá voi từng đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng. Trong suốt thế kỷ 19 và 20, hoạt động săn bắt quy mô lớn đã khiến nhiều quần thể suy giảm mạnh do con người khai thác dầu và các sản phẩm từ cơ thể chúng. Dù hiện nay việc săn bắt đã bị hạn chế tại nhiều quốc gia, không ít loài cá voi vẫn đang trong tình trạng nguy cấp, với số lượng còn lại rất hạn chế và cần được bảo vệ.

(Tổng hợp)