Bất ngờ lớn tại Sacombank
Sacombank trở thành ngân hàng tư nhân thứ 5 cán mốc tài sản 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nợ xấu của nhà băng này đã tăng lên hơn 51.300 tỷ đồng, tương đương khoảng 7,33% tổng dư nợ và lợi nhuận giảm mạnh do trích lập dự phòng.
Lợi nhuận quý III giảm hơn 50% dù thu nhập ngoài lãi tăng mạnh
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 mới công bố, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank, mã chứng khoán: STB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 1.757 tỷ đồng, giảm 52% so với mức 3.657 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.347 tỷ đồng, giảm 53,6%.
Nguyên nhân khiến lợi nhuận Sacombank sụt giảm chủ yếu do chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh, trong khi thu nhập lãi thuần suy giảm.
Cụ thể, thu nhập lãi thuần trong quý đạt 5.228 tỷ đồng, giảm 33,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự tăng từ 15.947 tỷ đồng lên 18.535 tỷ đồng, tương ứng tăng khoảng 16,2%. Tuy nhiên, chi phí lãi và các chi phí tương tự tăng mạnh hơn, từ 8.073 tỷ đồng lên 13.307 tỷ đồng, tương ứng tăng gần 64,8%. Chênh lệch giữa thu nhập lãi và chi phí lãi vì thế thu hẹp đáng kể, kéo giảm nguồn thu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngân hàng.
Ở chiều ngược lại, các mảng kinh doanh ngoài lãi ghi nhận diễn biến tích cực. Thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 4.255 tỷ đồng, tăng hơn 6 lần so với mức 673 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đây là khoản đóng góp đáng kể, giúp bù đắp một phần sự suy giảm của thu nhập lãi thuần.
Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối đạt 711 tỷ đồng, tăng gần 3,7 lần. Lãi thuần từ hoạt động khác đạt 94 tỷ đồng, tăng hơn 82% so với cùng kỳ. Hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư ghi nhận lãi thuần gần 9 tỷ đồng, so với mức lỗ 155 tỷ đồng trong quý III/2025.
Tổng hợp các mảng kinh doanh, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Sacombank đạt 7.486 tỷ đồng, tăng 59,3% so với cùng kỳ năm trước.
Dù vậy, phần tăng trưởng này không chuyển hóa thành lợi nhuận cuối cùng do chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng đột biến. Trong quý III, Sacombank trích lập 5.729 tỷ đồng chi phí dự phòng, cao gấp khoảng 5,5 lần mức 1.044 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Sau khi trừ chi phí dự phòng, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng còn 1.757 tỷ đồng, giảm hơn một nửa so với quý III/2025.
Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Sacombank ghi nhận thu nhập lãi thuần đạt 17.517 tỷ đồng, giảm 17,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ tăng mạnh lên 8.206 tỷ đồng, gấp khoảng 3,5 lần cùng kỳ.
Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối đạt 1.400 tỷ đồng, tăng 92,4%. Lãi thuần từ hoạt động khác đạt 642 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ gần 25 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2025. Thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần đạt gần 18 tỷ đồng, tăng khoảng 33,4%.
Nhờ sự cải thiện của các mảng kinh doanh ngoài lãi, tổng thu nhập hoạt động của Sacombank trong 9 tháng đạt khoảng 28.195 tỷ đồng, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm trước.
Cùng với đó, ngân hàng đẩy mạnh tiết giảm chi phí hoạt động. Chi phí hoạt động trong 9 tháng ở mức 9.053 tỷ đồng, giảm 19,3% so với cùng kỳ. Qua đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng rủi ro tín dụng đạt 18.741 tỷ đồng, tăng 42,6%.
Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lên tới 12.848 tỷ đồng, cao gấp gần 6 lần mức 2.152 tỷ đồng của 9 tháng đầu năm 2025. Khoản chi phí này đã hấp thụ phần lớn mức tăng lợi nhuận trước dự phòng.
Kết quả, lợi nhuận trước thuế 9 tháng của Sacombank đạt 5.893 tỷ đồng, giảm 46,4% so với mức 10.988 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận sau thuế đạt 4.278 tỷ đồng, giảm khoảng 50,8%.
Tổng tài sản vượt 1 triệu tỷ đồng, nợ xấu tiếp tục là áp lực
Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản hợp nhất của Sacombank đạt khoảng 1,057 triệu tỷ đồng, tăng 15,3% so với đầu năm. Với kết quả trên, Sacombank là ngân hàng tư nhân thứ 5 cán mốc tài sản 1 triệu tỷ đồng, sau VPBank, Techcombank, ACB và HDBank.
Trong đó, dư nợ cho vay khách hàng đạt 682.457 tỷ đồng, tăng 12,5% so với mức 606.336 tỷ đồng hồi đầu năm. Tiền gửi khách hàng đạt 775.422 tỷ đồng, tăng khoảng 25,4% so với mức 618.342 tỷ đồng đầu năm.
Đáng chú ý, nợ xấu của Sacombank tiếp tục tăng. Tại cuối quý III, nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 lần lượt đạt 19.359 tỷ đồng, 9.441 tỷ đồng và 22.567 tỷ đồng.
Tổng dư nợ thuộc ba nhóm nợ xấu này đạt 51.367 tỷ đồng. Nếu tính trên tổng dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ xấu tương ứng khoảng 7,33%, cao hơn mức khoảng 6,41% đầu năm.
Ngoài ra, nợ cần chú ý (nhóm 2) tăng từ 4.658 tỷ đồng lên 17.710 tỷ đồng. Đây là nhóm nợ chưa được xếp vào nợ xấu nhưng cần được theo dõi do tiềm ẩn nguy cơ chuyển nhóm nếu tình hình trả nợ của khách hàng xấu đi.
Những diễn biến này phần nào lý giải việc Sacombank gia tăng mạnh trích lập dự phòng trong kỳ. Trong bối cảnh nợ xấu và nợ cần chú ý tăng lên, việc tăng chi phí dự phòng có thể gây sức ép lên lợi nhuận ngắn hạn, nhưng đồng thời giúp ngân hàng chủ động hơn trong việc phản ánh rủi ro tín dụng và củng cố bộ đệm tài chính.
An ninh tiền tệ