Bộ Công an đề xuất: Tạm hoãn xuất cảnh, cắt điện nước, niêm phong trụ sở để cưỡng chế xử phạt hành chính

Theo dự thảo sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính, Bộ Công an đề xuất bổ sung các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính có tính răn đe trực tiếp hơn.

Cụ thể, dự thảo đề xuất tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.

Ngoài ra, cơ quan chức năng có thể niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ . Biện pháp này được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.

Dự thảo cũng đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong các trường hợp cần cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt hoặc biện pháp khắc phục hậu quả.

Với lĩnh vực giao thông, dự thảo đề xuất tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện, tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt trong các lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không dân dụng.

Theo Bộ Công an, thực tế cho thấy nhiều trường hợp không thể thi hành cưỡng chế do doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh, không có tiền trong tài khoản, không có tài sản hoặc đã giải thể. Một số cá nhân bị cưỡng chế cũng không có tiền để nộp phạt.

Bên cạnh đó, nhiều cá nhân, tổ chức cố tình chây ỳ, né tránh nghĩa vụ thi hành trong khi hệ thống biện pháp cưỡng chế hiện hành còn hạn chế. Điều này dẫn đến tình trạng quyết định xử phạt chỉ dừng lại “trên giấy”, khó triển khai hoặc triển khai không triệt để.

Một điểm mới khác trong dự thảo là quy định về kê biên tài sản. Trường hợp tổ chức, cá nhân có nhiều tài sản với giá trị khác nhau, cơ quan chức năng sẽ ưu tiên kê biên tài sản có giá trị thấp hơn trước. Quy định này nhằm giảm tác động đến đời sống và hoạt động kinh doanh của đối tượng bị cưỡng chế, nhưng vẫn bảo đảm thu hồi tiền phạt cho ngân sách.

Hiện nay, pháp luật chủ yếu quy định các biện pháp cưỡng chế liên quan đến tài chính và tài sản, như khấu trừ lương, thu nhập, khấu trừ tiền từ tài khoản, kê biên tài sản để bán đấu giá hoặc thu tiền, tài sản khác do bên thứ ba đang nắm giữ trong trường hợp có dấu hiệu tẩu tán tài sản.

Tuy nhiên, các biện pháp này gặp khó khi đối tượng vi phạm không có thu nhập cố định, không có số dư trong tài khoản ngân hàng hoặc đã tẩu tán tài sản trước khi bị cưỡng chế.

Dự thảo được lấy ý kiến đến ngày 9/7 và dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.