Bộ Công an lý giải đề xuất giao Chủ tịch xã quyết định đưa người đi cai nghiện bắt buộc

Bộ Công an là đơn vị được giao chủ trì xây dựng dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Dự thảo được xây dựng với nhiều điểm mới nổi bật, trong đó có đề xuất giao Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa người đi cai nghiện bắt buộc.

Thông tin về đề xuất trên, Đại tá Nguyễn Văn Cường - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) cho biết, quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành, thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa người đi cai nghiện bắt buộc hiện nay thuộc Tòa án nhân dân khu vực. Quy trình từ khi phát hiện, lập hồ sơ đến khi Tòa án xem xét, quyết định phải trải qua nhiều bước, nhiều cơ quan và có thể kéo dài đến 27 ngày làm việc.

Tại một số địa bàn, quá trình này còn phát sinh nhiều khó khăn do khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại, cơ sở vật chất và nơi quản lý người nghiện trong thời gian chờ quyết định của Tòa án.

Thực tế trên đặt ra nhiều vấn đề cần tháo gỡ, trong đó có thời gian giải quyết kéo dài; việc đi lại, chuyển hồ sơ giữa các cơ quan, nhất là ở địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa còn khó khăn. Các cơ sở tạm giữ, cơ sở cai nghiện có thời điểm còn quá tải, tiềm ẩn nguy cơ người nghiện chậm chấp hành, bỏ trốn, thậm chí tự gây thương tích...

Quy trình hiện nay cũng làm phát sinh nhiều thủ tục hành chính, tăng áp lực về nhân lực và cơ sở vật chất đối với các cơ quan liên quan.

Từ thực tiễn đó, Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi lần này đề xuất giao Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa người đi cai nghiện bắt buộc.

Theo Đại tá Nguyễn Văn Cường, đây không phải là tăng thêm thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã theo nghĩa trao thêm quyền lực, mà là phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm quản lý địa bàn. Chủ tịch UBND cấp xã là người đứng đầu chính quyền cơ sở, trực tiếp quản lý dân cư, địa bàn và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quản lý Nhà nước tại địa phương. Vì vậy, việc giao thẩm quyền sẽ giúp cấp xã chủ động, kịp thời hơn trong xử lý các vấn đề ngay từ cơ sở.

Tháo gỡ điểm nghẽn, rút ngắn quy trình

Đại tá Nguyễn Văn Cường cho biết, khi đã giao thêm thẩm quyền thì đồng thời phải gắn với trách nhiệm. Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, tính chính xác của quyết định trong phạm vi nhiệm vụ được giao. Đồng thời, cần tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa chính quyền, công an cấp xã và các cơ quan chức năng.

"Việc điều chỉnh này cũng nhằm rút ngắn quy trình, giảm khâu trung gian, giảm áp lực cho Tòa án nhân dân khu vực để tập trung thực hiện chức năng xét xử. Đồng thời tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong công tác cai nghiện, quản lý người nghiện và phòng, chống tái nghiện", Đại tá Nguyễn Văn Cường nhấn mạnh.

Đại tá Nguyễn Văn Cường cho biết thêm, khi cấp xã có đủ thẩm quyền, đủ trách nhiệm và đủ công cụ để quản lý địa bàn thì công tác phòng ngừa, phát hiện, cai nghiện, quản lý sau cai cũng như phòng, chống tái nghiện mới có thể được thực hiện đồng bộ, liên tục và sát với từng người, từng gia đình, từng khu dân cư.

Đây cũng chính là cách tiếp cận chuyển từ xử lý từng vụ việc sang quản trị tình hình ma túy trên địa bàn, từ xử lý những vấn đề đã phát sinh sang chủ động phòng ngừa, nhận diện và kiểm soát nguy cơ ngay từ cơ sở.

Do đó, theo Đại tá Cường có thể khẳng định, đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa người đi cai nghiện bắt buộc từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch UBND cấp xã không nhằm mục tiêu tăng quyền cho cấp xã, mà nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, giúp rút ngắn quy trình, nâng cao tính chủ động và gắn quyền hạn với trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Mục tiêu cuối cùng không phải là đưa được nhiều người nghiện đi cai nghiện hơn, mà là làm sao để ngày càng ít người nghiện phải đi cai nghiện, ít người sử dụng ma túy, ít người tái nghiện, ít tội phạm và tệ nạn ma túy. Qua đó, tiến tới xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy và xa hơn nữa là xây dựng một xã hội không ma túy.

Bộ Công an chủ trì soạn thảo 7 dự án Luật, dự kiến trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, gồm: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Luật Định danh và xác thực điện tử; Luật An ninh dữ liệu; Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi); Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.