Bỏ ra chưa tới 1 USD mỗi ngày để có "Cố vấn cá nhân" xuất chúng 24/7: Món hời thế kỷ hay cú lừa tinh vi?

Một nền tảng mới đang thử nghiệm mô hình cho phép người dùng trả tiền để trò chuyện với các phiên bản AI của chuyên gia. Điều đó mở ra cơ hội thương mại hóa tri thức nhưng cũng kéo theo nhiều tranh cãi về độ tin cậy và ranh giới con người.

“Substack của chatbot”: Khi chuyên gia có thể nhân bản chính mình bằng AI

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng có khả năng mô phỏng ngôn ngữ và hành vi con người, ý tưởng sử dụng AI như một “cố vấn cá nhân” trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, những lo ngại về sai lệch thông tin, quyền riêng tư và giá trị thật của tri thức vẫn luôn song hành.

Startup Onix tuyên bố muốn giải quyết phần lớn những vấn đề đó bằng cách xây dựng một nền tảng được mô tả như “Substack dành cho chatbot”. Tại đây, người dùng có thể đăng ký theo dõi các phiên bản AI của chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe và lối sống, tương tự việc theo dõi một tác giả trên Substack.

Những chatbot này được huấn luyện trực tiếp từ dữ liệu, kiến thức và phong cách giao tiếp của chính chuyên gia, nhằm mang lại trải nghiệm giống như một buổi tư vấn cá nhân. Theo nhà đồng sáng lập David Bennahum, công ty đã dành nhiều năm phát triển hệ thống “trí tuệ cá nhân”. Trong đó dữ liệu người dùng được lưu trữ và mã hóa ngay trên thiết bị, hạn chế rủi ro rò rỉ.

Mô phỏng trò chuyện của người dùng với chuyên gia AI

Onix cũng cho rằng việc chuyên gia trực tiếp đào tạo AI của mình sẽ giúp giải quyết bài toán sở hữu trí tuệ, vấn đề vốn gây tranh cãi trong lĩnh vực AI. Đồng thời, các mô hình được thiết kế để giới hạn nội dung trong phạm vi chuyên môn nhằm giảm thiểu hiện tượng “ảo giác”.

Dù vậy, trải nghiệm thực tế cho thấy hệ thống vẫn chưa hoàn hảo. Trong giai đoạn thử nghiệm beta, các chatbot đôi khi vẫn trả lời lệch chủ đề hoặc “bịa đặt” thông tin khi bị dẫn dắt ra ngoài phạm vi huấn luyện. Hiện nền tảng mới mở cho một nhóm người dùng giới hạn thông qua danh sách chờ, trước khi triển khai rộng rãi.

Về bản chất, mô hình này không hoàn toàn mới. Trước đó, Becky Kennedy đã xây dựng chatbot Gigi dựa trên chuyên môn của mình và đạt doanh thu 34 triệu USD trong một năm. Onix chỉ đang mở rộng mô hình này ở quy mô lớn hơn, với tham vọng biến kiến thức cá nhân thành tài sản có thể tạo doanh thu độc lập với thời gian.

Hiện nền tảng khởi đầu với 17 chuyên gia được tuyển chọn, chủ yếu trong lĩnh vực sức khỏe và lối sống. Tuy nhiên, nhiều người trong số này cũng đồng thời là người có ảnh hưởng hoặc kinh doanh sản phẩm riêng, đặt ra câu hỏi về tính khách quan trong lời khuyên.

Giá chỉ từ 1 USD/ngày: Giá rẻ nhưng khó kiểm soát

Một trong những điểm thu hút của Onix là chi phí thấp hơn đáng kể so với tư vấn trực tiếp. Theo ước tính, người dùng có thể trả từ 100 đến 300 USD mỗi năm để truy cập chatbot, trong khi phí gặp trực tiếp một chuyên gia như David Rabin có thể lên tới 600 USD mỗi giờ.

Rabin, người tham gia nền tảng, cho rằng chatbot của ông có thể hỗ trợ bệnh nhân trong những thời điểm không thể liên lạc trực tiếp, thậm chí giúp giảm căng thẳng hoặc tránh các tình huống phải nhập viện. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh AI cần được giám sát chặt chẽ để tránh vượt quá giới hạn.

Tương tự, chuyên gia tư vấn về ảnh hưởng của truyền thông đến trẻ em Michael Rich cho biết ông tham gia vì tin tưởng vào cơ chế bảo mật và định vị rõ ràng của nền tảng. Nó có thể cung cấp hướng dẫn, không thay thế điều trị y tế.

Dù vậy, thực tế sử dụng cho thấy ranh giới này không phải lúc nào cũng rõ ràng. Trong một số trường hợp, chatbot có thể đưa ra lời khuyên kèm theo gợi ý sản phẩm liên quan đến chính chuyên gia. Ví dụ, Rabin đồng sáng lập một thiết bị hỗ trợ thư giãn và chatbot của ông đã đề xuất sản phẩm này nhiều lần trong cuộc trò chuyện.

Thử nghiệm trò chuyện với phiên bản AI của chuyên gia

Theo Bennahum, điều này là “tự nhiên”, bởi các chuyên gia thường xây dựng hệ sinh thái sản phẩm xoay quanh triết lý của họ. Nhưng với người dùng, đây có thể là điểm gây tranh cãi về xung đột lợi ích.
Ngoài ra, vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở hiệu quả thực tế.

Chuyên gia y khoa tại Đại học California, Robert Wachter, cho rằng hệ thống này có tiềm năng trong bối cảnh thiếu hụt chuyên gia. Nhưng câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa có lời đáp: liệu nó có thực sự hiệu quả hay không.

Ở góc nhìn tích cực, nền tảng này có thể giúp người dùng tiếp cận kiến thức một cách linh hoạt, giống như một “cuốn sách tương tác”. Tuy nhiên, rủi ro cũng không nhỏ: nếu chuyên gia sai hoặc thiên vị, AI sẽ khuếch đại điều đó trên quy mô lớn.

Quan trọng hơn, việc thay thế tương tác con người bằng chatbot đặt ra câu hỏi sâu xa hơn về xã hội. Dù AI có thể mô phỏng sự đồng cảm hay hướng dẫn hành vi, trải nghiệm thực cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách khó lấp đầy giữa con người và máy móc.

Onix vì vậy không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà còn là phép thử cho tương lai của mối quan hệ giữa con người và trí tuệ nhân tạo, nơi tri thức có thể được nhân bản vô hạn, nhưng niềm tin và kết nối thì chưa chắc.

*Nguồn bài viết: Wired