Bộ Tài chính nói gì về kiến nghị bỏ bảo hiểm xe máy bắt buộc?

Bộ Tài chính mới đây đã có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Cà Mau do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến.

Theo đó, cử tri tỉnh Cà Mau kiến nghị Bộ Tài chính xem xét bãi bỏ bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc đối với xe gắn máy. Theo cử tri phản ánh: chưa mang hiệu quả thiết thực; khi xảy ra tai nạn giao thông, người dân rất khó được giải quyết chi trả bảo hiểm; trường hợp được thanh toán thì thủ tục còn rườm rà, gây nhiều khó khăn cho người tham gia bảo hiểm.

Bộ Tài chính cho biết, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) của chủ xe cơ giới là bảo hiểm bắt buộc có đối tượng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, hành khách theo quy định của pháp luật. Bảo hiểm xe cơ giới được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988 theo Nghị định số 30-HĐBT ngày 10/3/1988 của Hội đồng Bộ trưởng với mức phí bảo hiểm chỉ từ 55.000 đồng hoặc 60.000 đồng nhưng có mức chi trả cao từ 50 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về tài sản) đến 150 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về sức khỏe, tính mạng).

Hiện nay, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới (bao gồm chủ xe máy) được quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022; Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ 01/01/2025); Nghị định 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trong đó có bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe c ơ giới; Nghị định 174/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 78/2026/NĐ-CP, theo đó, cơ chế chính sách đã được hoàn thiện, kế thừa và bổ sung nhiều quy định mới nhằm gia tăng quyền lợi cho chủ xe cơ giới về: phí bảo hiểm; số tiền bảo hiểm; đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường.

Thực tế hiện nay, việc triển khai áp dụng bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe ô tô, mô tô, xe máy diễn ra mạnh mẽ, bao gồm cả các nước phát triển có số lượng xe mô tô, xe máy thấp như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc hay các nước đang phát triển có số lượng lớn xe mô tô, xe máy tham gia giao thông nh ư Ấn Độ, Trung Quốc, các nước ASEAN...

Tại Việt Nam, theo thống kê số lượng xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới năm 2025 chỉ có khoảng 17 % số lượng xe lưu hành trong khi tổng số lượng xe máy ở Việt Nam đạt khoảng 72 triệu chiếc và tỷ lệ tai nạn từ xe mô tô, xe gắn máy lên đến 63,48%. Nhiều chủ xe máy chưa hiểu được mức độ quan trọng và nhân văn của sản phẩm bảo hiểm TNDS mang lại khi không may gây thiệt hại đối với người thứ ba về tài sản, sức khỏe, tính mạng nên chỉ mua bảo hiểm TNDS với mục đích chống đối sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.

Từ ngày 1/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cũng đã thiết lập hotline 24/7 chung cho toàn thị trường bảo hiểm (1900.633.880), song song với hotline riêng của các doanh nghiệp bảo hiểm nhằm kịp thời ghi nhận, hướng dẫn, giải đáp,... cho người dân và doanh nghiệp về chế độ bảo hiểm này.

Cùng đồng với các giải pháp nêu trên, Bộ Tài chính sẽ tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Nhằm nâng cao hiệu quả triển khai loại hình bảo hiểm này, trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam, doanh nghiệp bảo hiểm và các cơ quan liên quan thành lập Tổ nghiên cứu bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới với mục tiêu rà soát việc thực hiện các quy định tại Nghị định số 67/2023/NĐ-CP. Trên cơ sở đó, đánh giá kết quả triển khai của riêng bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe mô tô, xe gắn máy và tổng hợp những khó khăn, vướng mắc từ các doanh nghiệp bảo hiểm, bên mua bảo hiểm để đưa vào nghiên cứu đề xuất lộ trình sửa đổi bổ sung quy định phù hợp đối với Nghị định 67/2023/NĐ-CP như: tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, hồ sơ bồi thường bảo hiểm; rà soát mức trách nhiệm bồi thường về người; hoàn thiện quy định về việc cung cấp sản phẩm bảo hiểm nhằm cắt giảm tối đa chi phí vận hành,... đảm bảo hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, qua đó giúp cân bằng quyền và lợi hợp pháp của các bên tham gia bảo hiểm