Bộ trưởng Trần Hồng Minh: Không lo thiếu vốn làm 3 tuyến cao tốc mới

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu khi phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về chủ trương đầu tư 3 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc : cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (đoạn Bảo Hà - Tân Phong), cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên (địa phận tỉnh Sơn La).

Liên quan đến khả năng cân đối vốn, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết 3 dự án thuộc chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được Chính phủ ưu tiên cân đối, bố trí nguồn ngân sách Trung ương trong giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, nguồn vốn ngân sách Trung ương dự kiến bố trí khoảng 119.389 tỷ đồng trên tổng nhu cầu 162.393 tỷ đồng, tương đương khoảng 75%.

Lý giải về việc chưa bố trí toàn bộ nguồn vốn ngay trong giai đoạn 2026-2030, Bộ trưởng nêu rõ Chính phủ sẽ cân đối tùy thuộc vào tình hình thực tế, tránh tình trạng “địa phương không tiêu được”.

Ông Trần Hồng Minh dẫn ví dụ, trong tổng mức đầu tư dự án thường có khoản dự phòng khoảng 10%.

Ngoài ra, quá trình đấu thầu, chỉ định thầu và quyết toán có thể tiếp tục tiết kiệm chi phí. Đơn cử là dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau có tổng mức đầu tư khoảng 27.000 tỷ đồng, nhưng hiện dư gần 3.000 tỷ đồng phải hoàn trả do không phát sinh những biến động trong quá trình thực hiện.

“ Các đại biểu Quốc hội và địa phương yên tâm là không lo thiếu tiền. Nếu thiếu, Chính phủ sẽ nghiên cứu cân đối, bố trí từ các nguồn khác ”, Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh.

Về việc địa phương tham gia nguồn vốn đối ứng giải phóng mặt bằng, Bộ trưởng cho biết hiện có 15 địa phương được giao làm cơ quan chủ quản các dự án cao tốc và đều bố trí một phần ngân sách địa phương tham gia đầu tư.

Trong đó, một số địa phương như Cao Bằng, Tuyên Quang từng bố trí 100% kinh phí giải phóng mặt bằng đối với các dự án cao tốc triển khai trước đây.

Vì vậy, theo Bộ trưởng, việc Quảng Ngãi và Lai Châu tham gia 50% kinh phí giải phóng mặt bằng là bảo đảm tính thống nhất và công bằng chính sách giữa các địa phương trên cả nước.

Về quy mô đầu tư, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết cả 3 dự án đều được thiết kế theo quy mô 4 làn xe cao tốc, có làn dừng xe khẩn cấp.

Đối với tốc độ thiết kế, tư lệnh ngành Xây dựng giải thích việc lựa chọn tốc độ 80 km/h hay 120 km/h phải căn cứ vào quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế và điều kiện địa hình.

Theo ông, tại các khu vực miền núi, đặc biệt là những đoạn có độ dốc lớn, tốc độ thiết kế đối với đường cao tốc 4 làn xe theo tiêu chuẩn khoảng 80 km/h. Trong khi đó, tại khu vực đồng bằng, tốc độ có thể đạt 100-120 km/h.

Dẫn ví dụ tuyến Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, Bộ trưởng cho biết có những khu vực chênh lệch độ cao lên tới hơn 1.000m. Vì vậy, việc xác định tốc độ thiết kế phải phù hợp với điều kiện địa hình thực tế, đồng thời tuân thủ các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật.

Về hướng tuyến, ông Trần Hồng Minh nêu rõ cả 3 dự án được lựa chọn trên nguyên tắc phù hợp với quy hoạch, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và điều kiện địa hình nơi tuyến đi qua.

Đồng thời, hướng tuyến phải hạn chế tác động đến các khu vực nhạy cảm về môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, danh lam thắng cảnh, đất quốc phòng và giảm thiểu tối đa việc giải phóng mặt bằng tại những khu vực nhạy cảm.