'Cần chế tài mạnh ngăn bỏ cọc, thông đồng, dìm giá khi đấu giá tài sản'

Thảo luận tại tổ 2 vào ngày 19/10 về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội TP.HCM cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành luật và hồ sơ dự án. Dự thảo trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 gồm 64 điều, giảm 5 điều so với dự thảo trước đó.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc hoàn thiện dự án luật phải bám sát chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, đất đai.

Về phạm vi điều chỉnh, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Luật Đấu giá tài sản tập trung quy định thống nhất về trình tự, thủ tục tổ chức cuộc đấu giá, không đi quá sâu vào những nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành.

Theo Chủ tịch Quốc hội, các vấn đề như điều kiện đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, thẩm quyền quyết định, phê duyệt kết quả, nộp tiền và giao tài sản cần được quy định phù hợp trong pháp luật về từng lĩnh vực.

Thời gian tới, pháp luật về đất đai, tài sản công, khoáng sản, thi hành án và nhiều lĩnh vực liên quan còn tiếp tục được sửa đổi. Nếu Luật Đấu giá tài sản quy định quá cụ thể những nội dung này, việc bảo đảm tính thống nhất giữa các luật sẽ gặp khó khăn.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị bổ sung nguyên tắc xử lý xung đột pháp lý khi pháp luật chuyên ngành thay đổi, tránh chồng chéo hoặc tạo khoảng trống trong quá trình thực hiện.

“Đây là yêu cầu cốt lõi để tránh chồng chéo, tránh tạo khoảng trống pháp lý và thực hiện đúng chủ trương một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm. Như vậy mới thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp” , Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Một nội dung được Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh là phòng, chống tình trạng thông đồng, dìm giá, sử dụng “quân xanh, quân đỏ” và bỏ cọc sau khi trúng đấu giá. Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là vấn đề bức xúc, liên quan trực tiếp đến công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và yêu cầu bảo vệ tài sản công.

Chủ tịch Quốc hội nhất trí nâng mức tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên 20-50%, nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 66.11 của Chính phủ.

Dự thảo cần bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có việc tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia đấu giá trước thời điểm công khai; can thiệp, chỉ đạo trái quy định vào việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản và đấu giá viên.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu quy định chế tài cấm tham gia đấu giá trong thời hạn từ 6 tháng đến 5 năm đối với các trường hợp trúng đấu giá nhưng bỏ cọc hoặc có hành vi thông đồng, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm; đồng thời công khai danh sách các trường hợp vi phạm trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia.

Một giải pháp khác cần được xem xét là quy định người đã nộp hồ sơ và tiền đặt trước hợp lệ, tham dự phiên đấu giá, được coi là đồng ý mua tài sản với giá khởi điểm, qua đó góp phần hạn chế tình trạng tham gia đấu giá không thực chất, môi giới, cò mồi và thao túng kết quả đấu giá.

“Phải có những chế tài đủ mạnh để ngăn chặn tình trạng thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, nhất là đối với đấu giá quyền sử dụng đất” , Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị dự thảo Luật phải quy định rõ trách nhiệm công khai đầy đủ thông tin về cuộc đấu giá, kết quả đấu giá và danh sách các trường hợp trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia theo quy định.

Cùng với đó, cần quy định rõ trách nhiệm của người có tài sản đấu giá trong việc cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, đồng thời chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của tài sản đưa ra đấu giá.

“Việc hoàn thiện cơ chế công khai, minh bạch phải gắn với trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan, qua đó hạn chế những kẽ hở có thể bị lợi dụng để trục lợi, gây thất thoát tài sản nhà nước” , Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.