Căng thẳng Trung Đông: Quốc gia xuất khẩu 7 triệu xe/năm đứng trước nguy cơ 'vỡ mộng' tăng trưởng

Theo Car News China (CNC), xuất khẩu ô tô của Trung Quốc đang đứng trước những thách thức chưa từng có do căng thẳng Trung Đông có chiều hướng phức tạp.

Dữ liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) trong năm 2025 cho thấy, quốc gia này đã đạt con số kỷ lục 7,09 triệu xe xuất khẩu, đánh dấu mức tăng trưởng 20% so với năm trước đó. Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất của cuộc xung đột Trung Đông đang đe dọa trực tiếp đến mục tiêu 7,4 triệu xe mà các chuyên gia đã dự báo cho năm 2026.

Tâm điểm của sự gián đoạn nằm ở vai trò chiến lược của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Trong năm 2025, UAE đã vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu ô tô lớn thứ ba của Trung Quốc, chỉ đứng sau Mexico và Nga.

Theo Tổng thư ký Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc, ông Cui Dongshu: "Lượng xe xuất khẩu sang UAE đạt 567.000 chiếc, tăng trưởng hơn 70% so với cùng kỳ".

Điều đáng chú ý là doanh số bán xe nội địa của UAE chỉ dừng ở mức dưới 400.000 chiếc. Sự chênh lệch này khẳng định vai trò của Dubai như một "kho tiền phương" và trạm trung chuyển khổng lồ. Các doanh nghiệp Trung Quốc thường vận chuyển xe đến đây trước khi phân phối đi các thị trường khác tại Trung Đông, Bắc Phi và Tây Phi.

Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi cảng Jebel Ali tại Dubai bị tấn công vào rạng sáng ngày 1/3. Đây là cảng lớn nhất khu vực và là mắt xích quan trọng nhất cho các tàu chuyên chở ô tô (RO-RO). Mặc dù đơn vị vận hành cảng là DP World đã thông báo khôi phục hoạt động tại một số bến tàu ngay trong ngày, nhưng thực tế các hãng vận tải biển vẫn đang tạm dừng dịch vụ do lo ngại rủi ro an ninh.

Nhà quản lý xuất khẩu từ một hãng xe nhà nước Trung Quốc cho biết, hoạt động kinh doanh tại các thị trường lân cận như Iran đã hoàn toàn đóng băng vì căng thẳng Trung Đông leo thang.

Các chuyên gia thương mại nhận định rằng khi một điểm trung chuyển quan trọng như Dubai không còn an toàn, toàn bộ mạng lưới phân phối của các hãng xe sẽ bị ảnh hưởng dây chuyền.

Hệ quả do xung đột Trung Đông đem tới không chỉ dừng lại ở phạm vi khu vực mà còn lan rộng tới châu Âu. Liên minh châu Âu hiện là thị trường khu vực lớn thứ ba của ô tô Trung Quốc với hơn 1,3 triệu xe nhập khẩu trong năm 2025. Đây cũng là điểm đến chính của các dòng xe năng lượng mới (NEV) từ Trung Quốc.

Do rủi ro tại tuyến đường Biển Đỏ và Kênh đào Suez tăng cao, các tàu vận tải buộc phải thay đổi lộ trình vòng qua Mũi Hảo Vọng. Việc thay đổi này khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 10 đến 15 ngày, vì vậy trực tiếp làm tăng chi phí logistics và gây áp lực lên kế hoạch bàn giao xe tại thị trường châu Âu.

Trước khi căng thẳng Trung Đông bùng phát thành xung đột, các doanh nghiệp Trung Quốc đã đầu tư rất lớn vào hạ tầng logistics tại khu vực này. Điển hình là tổ hợp kho bãi rộng 19.000 mét vuông tại khu tự do Jebel Ali do COSCO Shipping và Chery hợp tác xây dựng. Công trình này vốn được thiết kế để giảm thời gian bàn giao xe cho khách hàng từ đơn vị tuần xuống còn vài ngày.

Việc các lô hàng phụ tùng cập cảng ngay sát thời điểm nổ ra các cuộc tấn công cho thấy tính chất khó lường của tình hình hiện tại. Với những diễn biến phức tạp này, mục tiêu tăng trưởng nhẹ 4,3% trong năm 2026 của ngành ô tô Trung Quốc nhiều khả năng sẽ phải điều chỉnh lại để phù hợp với thực tế mới của chuỗi cung ứng toàn cầu.