Eo biển Hormuz gần như tê liệt, hơn 700 tàu chở dầu mắc kẹt

Việc vận chuyển dầu thô chiến lược qua eo biển Hormuz gần như bị đình trệ hoàn toàn với lưu lượng giao thông hàng ngày giảm mạnh tới 86% trong 48 giờ qua, đẩy thị trường năng lượng đến bờ vực sụp đổ. Hiện tại, có khoảng 706 tàu chở dầu không thuộc Iran đang chen chúc ở cả hai phía của eo biển: 334 tàu chở dầu thô, 109 tàu chở sản phẩm dầu mỏ và 263 tàu chở sản phẩm dầu mỏ sạch.

Ngày 1/3, chỉ có 3 tàu chở dầu với tổng trọng lượng 2,8 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz - một phần rất nhỏ so với mức trung bình 19,8 triệu thùng được ghi nhận vào đầu năm 2026 khiến thị trường toàn cầu đứng trước nguy cơ thảm họa nguồn cung. Đến sáng ngày 2/3, hoạt động giảm hơn nữa, chỉ còn hai tàu nhỏ, gồm một tàu chở dầu nhỏ và một tàu chở hàng nhỏ di chuyển qua tuyến đường này.

Iran cho biết đã đóng cửa hoạt động hàng hải qua tuyến đường thủy chiến lược này. "Eo biển đã bị đóng cửa. Nếu bất kỳ ai cố gắng đi qua, những người anh hùng của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và hải quân sẽ đốt cháy những con tàu đó", cố vấn cấp cao của tổng tư lệnh IRGC Ebrahim Jabari tuyên bố.

Trước đó, nhiều công ty bảo hiểm hàng hải như Gard, Skuld, NorthStandard, London P&I Club và American Club đã thông báo hủy bảo hiểm rủi ro chiến tranh với tàu thuyền từ ngày 5/3. Việc này đồng nghĩa các hãng vận tải có tàu hoạt động tại Trung Đông sẽ phải tìm bảo hiểm mới với mức phí cao hơn.

"Do tình hình diễn biến nhanh, các hãng đều tăng phí, thậm chí từ chối bảo hiểm cho tàu đi qua eo biển Hormuz hiện tại", Giám đốc bộ phận hàng hải tại hãng môi giới bảo hiểm McGill and Partners, ông David Smith cho biết.

Eo biển Hormuz nằm giữa Oman và UAE ở một phía và Iran ở phía còn lại, là tuyến kết nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và biển Arab. Tại điểm hẹp nhất, eo biển chỉ rộng khoảng 33 km, trong khi luồng tàu mỗi chiều rộng khoảng 3 km, khiến khu vực này đặc biệt dễ tổn thương trước các hoạt động quân sự.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trong năm 2024 có khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua eo biển này, tương đương giá trị khoảng 500 tỷ USD mỗi năm trong thương mại năng lượng toàn cầu. Nguồn dầu chủ yếu đến từ Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, Ả Rập Xê-út và UAE. Eo biển cũng đóng vai trò then chốt trong thương mại khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), với khoảng 20% sản lượng LNG toàn cầu được vận chuyển qua đây, trong đó Qatar chiếm phần lớn khối lượng.