Chornomorsk nổ liên hoàn sau tuyên bố của Kremlin - An-124 hạ cánh hé lộ lô hàng bí ẩn, đã rõ điều kiện để ông Putin dừng bắn?

Kremlin vừa dứt tuyên bố, Chornomorsk nổ liên hoàn

Đài TST (Nga) ngày 7/9 đưa tin, quân đội Nga vừa tấn công hàng loạt mục tiêu quân sự và hậu cần của Ukraine, khiến khu vực cảng Chornomorsk nổ liên hoàn. Hai tàu chở hàng rời và một tàu container tại cảng được cho là đã bị đánh trúng, trong khi một tàu chở hàng khác hứng đòn ngoài khơi Odesa.

Đáng lưu ý, vụ tấn công xảy ra gần như ngay sau khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh tạm dừng các cuộc tập kích nhằm vào Kiev trong ba ngày, từ 0h ngày 5/9 đến 0h ngày 8/9. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitnubriy Peskov cho biết quyết định này nhằm bảo đảm an toàn cho các cuộc tiếp xúc tại thủ đô Ukraine của hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner.

Tuy nhiên, phía Nga nhấn mạnh đây không phải một thỏa thuận đình chiến hay lệnh ngừng bắn trên toàn lãnh thổ Ukraine. Phạm vi hạn chế chỉ áp dụng đối với Kiev, trong khi các hoạt động quân sự tại những khu vực khác vẫn tiếp diễn.

Gần như ngay sau tuyên bố của Kremlin, Bộ Quốc phòng Nga đã công bố hình ảnh và thông tin về các đòn tập kích bên ngoài thủ đô. Theo Moscow, những tàu bị đánh trúng tại Chornomorsk và ngoài khơi Odesa được sử dụng để vận chuyển hàng hóa phục vụ quân đội Ukraine. Mức độ thiệt hại cụ thể chưa được công bố.

Hoạt động tấn công cũng diễn ra tại Chervonopillia, tỉnh Mykolaiv, nơi một trạm radar phòng không Ukraine được cho là đã bị đánh trúng.

Tại tỉnh Kharkiv, không quân Nga tập kích các sở chỉ huy UAV của Ukraine ở Shopino và Prudianka. Ba quả bom FAB-500 gắn mô-đun dẫn đường và cánh lượn UMPK được sử dụng nhằm vào mục tiêu thứ nhất, trong khi mục tiêu còn lại bị tấn công bằng tên lửa dẫn đường Kh-39.

Theo TST, Kiev được “tạm dừng” trong ba ngày để phục vụ hoạt động ngoại giao, nhưng quyết định này không áp dụng với toàn bộ Ukraine. Vì thế, gọi động thái của Moscow là một “lệnh đình chiến ba ngày” sẽ không phản ánh đúng bản chất sự việc.

Đáng chú ý, ngay giữa lúc Nga và Mỹ nối lại các cuộc tiếp xúc, hoạt động vận chuyển vũ khí của phương Tây tới Ukraine vẫn không có dấu hiệu dừng lại.

An-124 đáp xuống Rzeszów mang theo lô hàng tuyệt mật

Trong khi giới ngoại giao thảo luận về những phương án thỏa hiệp, một máy bay vận tải khổng lồ An-124-100 của Ukraine đã âm thầm đáp xuống thành phố Rzeszów của Ba Lan sau khi cất cánh từ Portsmouth, Mỹ. Chiếc máy bay mang theo một lô hàng vũ khí tuyệt mật.

Các chuyên gia nhận định lô hàng có thể bao gồm những bộ phận cỡ lớn của hệ thống phòng không, như bệ phóng hoặc trạm radar Patriot, cùng các thiết bị sửa chữa hạng nặng.

Chuyến bay được thực hiện trong khuôn khổ "cầu hàng không" vận chuyển viện trợ phương Tây cho Ukraine do Bộ Tư lệnh Vận tải Mỹ (USTRANSCOM) điều phối. Loại máy bay và hành trình hậu cần cho thấy đây có thể là những bộ phận vũ khí cồng kềnh, có tầm quan trọng đặc biệt.

Điểm xuất phát của An-124 là căn cứ không quân Pease thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Mỹ, nằm gần Portsmouth. Đây là một trong những địa điểm lưu trữ khí tài, vũ khí bộ binh, trang thiết bị và đạn dược lớn của quân đội Mỹ.

Đường băng dài hơn 3,4 km tại căn cứ cho phép An-124 tiếp nhận hàng hóa với trọng lượng cất cánh tối đa. Khi tới Rzeszów, chiếc máy bay Ukraine xuất hiện cùng một số máy bay vận tải Mỹ cũng đang chuyển giao hàng hóa quân sự.

Trong bối cảnh xuất hiện thông tin nguồn cung một số bộ phận của hệ thống Patriot có thể bị hạn chế, chuyến bay này được xem là tín hiệu cho thấy hoạt động viện trợ dành cho Ukraine vẫn tiếp tục.

Việc lô hàng quân sự tuyệt mật được đưa tới Rzeszów đúng thời điểm các đặc phái viên Mỹ lần lượt làm việc tại Moscow và Kiev cho thấy hai quá trình vẫn diễn ra song song: ngoại giao được thúc đẩy, nhưng các bên đồng thời tiếp tục chuẩn bị cho khả năng chiến sự kéo dài.

Chính diễn biến trên chiến trường cũng đang trở thành yếu tố có thể quyết định những điều kiện mà Tổng thống Putin đưa ra để chấm dứt giao tranh.

Đã rõ điều kiện để ông Putin ngừng bắn?

Các hãng tin phương Tây cho biết, yêu cầu của Moscow về việc giải quyết xung đột Ukraine đang trở nên cứng rắn hơn, trong bối cảnh Nga ngày càng tin tưởng vào ưu thế quân sự của mình.

Theo đó, ông Putin chỉ sẵn sàng chấm dứt chiến sự theo những điều kiện do Nga đưa ra và các điều kiện này có thể tiếp tục được siết chặt theo thời gian.

Ngày 5/9, hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner tới Moscow gặp Tổng thống Putin. Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov cho biết các đại diện Mỹ đã chia sẻ quan điểm về phương án giải quyết xung đột.

Reuters đưa tin Nga và Mỹ cũng thảo luận về những bước tiếp theo của tiến trình đàm phán. Tuy nhiên, theo Bloomberg, sau cuộc gặp, Moscow không đưa ra dấu hiệu nào cho thấy nước này sẵn sàng điều chỉnh các mục tiêu quân sự.

Một ngày sau, ông Witkoff và ông Kushner tới Kiev. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố phía Ukraine đã chuẩn bị những đề xuất riêng về giải pháp hòa bình. Dù vậy, Financial Times dẫn các nguồn tin cho biết Kiev không kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo ra bước đột phá thực chất.

Truyền thông Ukraine sau đó đăng tải một phiên bản kế hoạch hòa bình, dẫn các "nguồn tin tại Moscow" không được nêu tên. Theo đó, kế hoạch được cho là đề xuất ngừng bắn dọc đường tiếp xúc, yêu cầu các đơn vị Ukraine rút khỏi Donbass và triển khai một lực lượng dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc để giám sát thỏa thuận.

Tuy nhiên, độ xác thực của tài liệu chưa được xác nhận. Phiên bản được công bố cũng không đề cập rõ việc chấm dứt giao tranh trên không và trên biển, đồng thời chưa giải quyết những vấn đề mà Moscow gọi là "nguyên nhân gốc rễ của xung đột".

Trong lúc đàm phán chưa đạt đột phá, tình hình trên chiến trường tiếp tục gây sức ép lên Kiev. Tại Zaporizhzhia, thành phố Orikhiv được cho là đang đứng trước nguy cơ bị bao vây khi các đơn vị Nga gia tăng tiến công từ nhiều hướng.

Ở Donbass, quân đội Nga tiếp tục gây sức ép lên cụm đô thị Sloviansk–Kramatorsk và những tuyến tiếp vận xung quanh. Các nhà phân tích Nga nhận định nếu Moscow giành thêm lợi thế trên thực địa, điều kiện được đưa ra tại những vòng đàm phán tiếp theo sẽ còn cứng rắn hơn hiện nay.

Trước đó, Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev từng cảnh báo Kiev không nên bác bỏ các sáng kiến hòa bình của Moscow, nếu không những điều kiện sau này sẽ chỉ ngày càng được siết chặt. Các hoạt động tiến công của chúng ta sẽ tiếp tục và hiện rất khó dự đoán ranh giới của "vành đai vệ sinh" mà Tổng thống từng nhắc tới sẽ dừng lại ở đâu.

Theo đó, điều kiện để ông Putin ngừng bắn dường như không chỉ phụ thuộc vào những đề xuất được đặt lên bàn đàm phán mà còn gắn trực tiếp với tình hình chiến trường. Ngoại giao đang được nối lại, nhưng khi các cuộc tấn công và hoạt động chuyển giao vũ khí vẫn tiếp diễn, khả năng nhanh chóng đạt được một thỏa thuận hòa bình được đánh giá là rất thấp.