Cú trượt dài của "thần đồng Toán học" 2 lần giành HCV Olympic quốc tế

Phó Vân Hạo sinh năm 1985 tại Bắc Kinh, Trung Quốc, trong một gia đình có cả bố và mẹ đều làm giáo viên. Cha anh dạy Sinh học, còn mẹ là giáo viên Toán. Ngay từ nhỏ, Vân Hạo đã bộc lộ khả năng đặc biệt với những con số. Khi chưa tròn 6 tuổi, cậu bé đã hoàn thành chương trình Toán tiểu học và được tuyển vào lớp dành cho học sinh năng khiếu, vốn chỉ dành cho những học sinh lớn hơn nhiều tuổi.

Năm lớp 2, Vân Hạo tham gia cuộc thi “Toán mùa xuân” cùng các thí sinh lớn tuổi và suýt giành giải Nhất. Ban tổ chức sau đó trao cho cậu giải Đặc biệt. Những năm tiếp theo, cậu liên tục tham gia các cuộc thi Toán học nhưng do còn nhỏ, khả năng xử lý những bài toán có lời văn chưa thực sự hoàn thiện nên nhiều lần bỏ lỡ vị trí cao nhất.

Bước ngoặt đến khi Vân Hạo học lớp 6. Anh lần đầu giành giải Nhất ở cả nội dung cá nhân và đồng đội. Từ đó, thành tích liên tục được nối dài. Theo những thông tin được chia sẻ về hành trình này, Vân Hạo tham gia khoảng 40 cuộc thi Toán học và chưa từng đứng thứ hai.

Đến lớp 11, anh được chọn vào đội tuyển Trung Quốc tham dự Olympic Toán học quốc tế (IMO). Tại kỳ thi tổ chức ở Anh, Vân Hạo giành HCV với điểm số tuyệt đối. Một năm sau, tại Nhật Bản, anh tiếp tục lặp lại thành tích này. Hai HCV liên tiếp đưa chàng trai trẻ trở thành một trong những gương mặt nổi bật của Toán học Trung Quốc thời điểm đó.

Với thành tích đặc biệt này, năm 2003, Vân Hạo được tuyển thẳng vào Học viện Khoa học Toán học thuộc Đại học Bắc Kinh. Khi ấy, anh tiếp tục được đánh giá cao, được giao làm lớp trưởng và dẫn chương trình trong lễ chào đón tân sinh viên.

Thế nhưng, bước vào đại học cũng là lúc Vân Hạo lần đầu đối diện với một môi trường hoàn toàn khác. Không còn những cuộc thi mà anh luôn đứng ở nhóm dẫn đầu, cuộc sống sinh viên mang đến nhiều điều mới mẻ. Trong số đó có trò chơi điện tử “StarCraft”, thứ mà trước đây anh gần như chưa từng tiếp xúc.

Ban đầu chỉ chơi để giải trí, Vân Hạo dần dành quá nhiều thời gian cho game. Có những đêm anh thức xuyên đêm, quên ăn quên ngủ, khiến việc học ngày càng sa sút. Anh lần lượt trượt môn Lý luận quân sự, rồi không đạt ở các môn như tiếng Anh, Vật lý và Chính trị, với tổng cộng 10 tín chỉ không hoàn thành.

Theo quy định của Đại học Bắc Kinh thời điểm đó, sinh viên trượt một môn hai lần có thể không được cấp bằng tốt nghiệp. Đến năm 2007, khi những người bạn cùng khóa lần lượt rời giảng đường, Vân Hạo lại đứng trước một tình thế hoàn toàn khác với hình dung về tương lai của một “thần đồng” từng giành hai HCV Olympic Toán quốc tế.

Một giáo viên từng giảng dạy Toán Olympic sau đó đã giúp Vân Hạo có cơ hội tiếp tục con đường học tập với chương trình thạc sĩ Giáo dục Toán tại Quảng Châu. Nhưng việc trở lại giảng đường không hề dễ dàng. Những kiến thức từng rất quen thuộc với anh nay trở nên khó tiếp cận, buộc anh phải dành nhiều thời gian và công sức hơn để bắt kịp.

Sau đó, Vân Hạo thử sức với kỳ thi tiến sĩ Toán ứng dụng tại Đại học Thanh Hoa nhưng không thành công. Anh tiếp tục học tiến sĩ tại một cơ sở đào tạo khác, trải qua nhiều năm với không ít khó khăn và thất bại trước khi hoàn thành chương trình.

Không còn là “thần đồng”

Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, Phó Vân Hạo trở thành giảng viên Toán tại Học viện Sư phạm Quảng Đông. Công việc giảng dạy giúp anh tìm lại niềm yêu thích với Toán học, dù con đường sự nghiệp lúc này không còn hào nhoáng như những năm tháng anh liên tục giành giải thưởng.

Năm 2019, Vân Hạo gia nhập Đại học Khoa học và Công nghệ Nam Phương, tiếp tục công việc giảng dạy và nghiên cứu về giáo dục Toán học. Anh vẫn tham gia ra đề, chấm thi, huấn luyện các đội tuyển IMO và nghiên cứu những phương pháp giảng dạy Toán học.

Câu chuyện của Vân Hạo từng trở thành chủ đề tranh luận trên mạng xã hội khi một bài viết gọi anh là “thiên tài Toán học sa ngã”, đồng thời so sánh sự nghiệp của anh với những cựu thí sinh IMO khác đã đạt được nhiều thành tựu trong học thuật.

Nhưng Vân Hạo không nhìn hành trình của mình theo cách đó. Trước những lời nhận xét cho rằng anh đã đánh mất cơ hội trở thành một nhà Toán học xuất chúng, anh từng đáp: “Tôi không sa ngã, tôi chỉ đang đứng trên mặt đất”.

Với Vân Hạo, việc không tiếp tục chạy theo những danh hiệu hay đỉnh cao từng có không đồng nghĩa với thất bại. Trở thành một giảng viên, đào tạo học sinh và đóng góp cho giáo dục Toán học cũng là một con đường đáng trân trọng.

“Tôi từng được nâng lên rất cao nhờ may mắn, rồi bị kéo xuống bởi những điều không như ý. Nhưng hiện tại, tôi đứng vững trên mặt đất, không hề gục ngã”, anh chia sẻ.

Theo Sohu, 163