Đại diện Cục Thuế khuyến cáo: Nếu làm mất, hỏng hoặc hủy từ 10 hóa đơn trở lên có thể bị áp dụng tình tiết tăng nặng
Chuyên gia trả lời chi tiết về tình tiết tăng nặng trong vi phạm về hóa đơn với hộ kinh doanh, cá nhân kin doanh.
Mới đây, Tạp chí Kinh tế - Tài chính Online tổ chức tọa đàm "Những điểm mới cần lưu ý về xử phạt vi phạm hành chính Thuế và Hóa đơn".
Cụ thể, ngày mùng 2 tháng 12 năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP, quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Nghị định có hiệu lực từ ngày 16 tháng 5 năm 2026.
Tọa đàm đặt vấn đề: Trong Nghị định 310 có nội dung đáng chú ý là tình tiết tăng nặng vi phạm hành chính có quy mô lớn. Vậy khái niệm này được hiểu như thế nào?
Trả lời vấn đề này, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế, Cục Thuế, cho biết: Tình tiết tăng nặng của vi phạm hành chính có quy mô lớn đã được khái niệm tại điểm 1 khoản 1 Điều 10 của Luật Xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, luật chỉ quy định khái niệm mang tính khái quát, chung cho tất cả các lĩnh vực. Vì vậy, Nghị định 310 đã hướng dẫn cụ thể tình tiết tăng nặng đối với hành vi vi phạm hành chính có quy mô lớn, áp dụng trong các trường hợp cụ thể về thuế và hóa đơn.
Thứ nhất, thực hiện hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn với số lượng hóa đơn từ 10 hóa đơn trở lên đối với các hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 22, Điều 26 và Điều 27 của Nghị định 125 của Chính phủ. Tức là chỉ áp dụng đối với hành vi vi phạm từ 10 hóa đơn trở lên, như hành vi cho, bán hóa đơn, mất, cháy, hỏng hoặc hủy hóa đơn. Nội dung này giúp cơ quan thuế thống nhất khi áp dụng tình tiết tăng nặng, bảo đảm tính công bằng và minh bạch cho người nộp thuế.
Thứ hai, thực hiện hành vi trốn thuế theo quy định tại Điều 17 của Nghị định 125 với số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng trở lên. Nội dung này lưu ý chỉ áp dụng đối với các trường hợp chuyển hồ sơ vi phạm để xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Một câu hỏi khác: Để quản lý thuế hiệu quả không thể thiếu trách nhiệm và mức xử phạt đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan. Các tình huống đối với những tổ chức, cá nhân này, ví dụ như ngân hàng hoặc đơn vị chi trả thu nhập, nếu không cung cấp thông tin của người nộp thuế sẽ bị xử lý như thế nào?

Bà Nguyễn Thị Lan Anh trả lời: Theo quy định của Luật Quản lý thuế cũng như Nghị định 126, có quy định rõ trách nhiệm của các đơn vị có liên quan, đặc biệt là ngân hàng thương mại, trong việc cung cấp thông tin về dòng tiền, cũng như trách nhiệm của các đơn vị chi trả thu nhập trong việc cung cấp thông tin liên quan đến các nguồn thu nhập chi trả cho cá nhân.
Theo đó, các trường hợp ngân hàng hoặc tổ chức chi trả thu nhập có hành vi cung cấp thông tin về nghĩa vụ thuế của người nộp thuế không chính xác hoặc không cung cấp thông tin sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại khoản 12 Điều 1 của Nghị định 310. Quy định này sửa đổi Điều 19 của Nghị định 125.
Ví dụ, trường hợp tổ chức chi trả thu nhập cung cấp thông tin không chính xác liên quan đến tiền lương, tiền công của người lao động tại đơn vị chi trả thu nhập có thể bị phạt tiền từ 6 đến 10 triệu đồng. Trường hợp không cung cấp thông tin có thể bị phạt từ 10 triệu đồng đến 16 triệu đồng.
Điều 26 Nghị định 125/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 1 Nghị định 102/2021/NĐ-CP và khoản 16 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 16/01/2026) quy định về xử phạt hành vi làm mất cháy hỏng hóa đơn cụ thể như sau:
1. Phạt cảnh cáo đối với một trong các hành vi sau đây:
- Làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã lập (trừ liên giao cho khách hàng) trong quá trình sử dụng, đã kê khai, nộp thuế, có hồ sơ chứng từ chứng minh việc mua bán hàng hóa, dịch vụ và có tình tiết giảm nhẹ;
- Làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã lập sai, đã xóa bỏ và người bán đã lập hóa đơn khác thay thế cho hóa đơn lập sai, xóa bỏ này.
2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã lập (liên giao cho khách hàng) trong quá trình sử dụng, người bán đã kê khai, nộp thuế, có hồ sơ, tài liệu, chứng từ chứng minh việc mua bán hàng hóa, dịch vụ và có tình tiết giảm nhẹ.
Trường hợp người mua làm mất, cháy, hỏng hóa đơn phải có biên bản của người bán và người mua ghi nhận sự việc.
3. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
- Làm mất, cháy, hỏng hóa đơn mua của cơ quan thuế nhưng chưa lập;
- Làm mất, cháy, hỏng hoá đơn đã lập (liên giao cho khách hàng) trong quá trình sử dụng, người bán đã kê khai, nộp thuế, có hồ sơ, tài liệu, chứng từ chứng minh việc mua bán hàng hóa, dịch vụ;
Trường hợp người mua làm mất, cháy, hỏng hóa đơn phải có biên bản của người bán và người mua ghi nhận sự việc.
- Làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã lập nhưng chưa khai thuế;
Các bên liên quan phải lập biên bản ghi nhận việc mất, cháy, hỏng hóa đơn.
4. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã lập, đã khai thuế trong quá trình sử dụng hoặc trong thời gian lưu trữ, trừ trường hợp quy định tại các Mục (1), (2), (3)
5. Trường hợp mất, cháy, hỏng hóa đơn quy định tại khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều 26 Nghị định 125/2020/NĐ-CP do lỗi của bên thứ ba, nếu bên thứ ba thực hiện giao dịch với người bán thì người bán là đối tượng bị xử phạt, nếu bên thứ ba thực hiện giao dịch với người mua thì người mua là đối tượng bị xử phạt.
Người bán hoặc người mua và bên thứ ba lập biên bản ghi nhận sự việc mất, cháy, hỏng hóa đơn.
An ninh tiền tệ