Đáo hạn sổ tiết kiệm cuối tháng 10, nhiều người gửi tiền cảm thấy hụt hẫng

Chị H. (Hà Nội) có khoản tiết kiệm 500 triệu đồng gửi kỳ hạn 12 tháng. Đến khi sổ đáo hạn, chị mới biết lãi suất tái tục đã giảm từ 9% xuống còn 8,5%/năm. Với mức chênh 0,5 điểm phần trăm, tiền lãi chị nhận được sau một năm tới chỉ còn khoảng 42,5 triệu đồng, ít hơn 2,5 triệu đồng so với kỳ trước.

Chị T. cũng gặp tình huống tương tự khi khoản tiền gửi của chị tại một ngân hàng lớn đang hưởng lãi suất 8,5%/năm, nhưng khi đáo hạn và gửi tiếp, mức lãi chỉ còn 8%/năm. Nếu sổ đến hạn từ giữa tháng, chị vẫn có thể tranh thủ chương trình ưu đãi để giữ mức 8,5%/năm nhưng giờ đây, lựa chọn đó không còn nữa.

Những ngày qua, mức giảm 0,5 điểm phần trăm chính lãi suất huy động là con số phổ biến trong đợt điều chỉnh lãi suất do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ đạo tuần qua. Cảm giác hụt hẫng càng rõ với những người cài đặt tái tục tự động, hình thức rất phổ biến hiện nay. Khi sổ đến hạn, ngân hàng nhập lãi vào gốc và tính tiếp theo biểu lãi suất áp dụng tại ngày đáo hạn, chứ không giữ nguyên mức cũ. Vì vậy, hai sổ cùng kỳ hạn nhưng một sổ đến hạn trước và một sổ đến hạn sau ngày 20/10 có thể hưởng mức lãi chênh nhau đáng kể trong suốt kỳ tiếp theo.

Ngày 18/10, NHNN ban hành Công văn 9608/NHNN-CSTT. Một ngày sau, tại cuộc họp với 46 tổ chức tín dụng, Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu các ngân hàng giảm 1,5 - 2%/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Thống đốc đồng thời yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đến ngày 21/10, Công văn 9736/NHNN-CSTT tiếp tục yêu cầu các ngân hàng giảm thực chất lãi suất trên mọi kênh bán hàng, lấy mốc so sánh là mức lãi suất của chính từng ngân hàng trong kỳ 11/10 - 20/10.

Phản ứng của hệ thống diễn ra rất nhanh, với hơn 20 ngân hàng công bố giảm lãi suất huy động trong tuần qua. Mức giảm phổ biến là 0,5 điểm phần trăm, có nơi giảm tới 0,7 - 0,9 điểm phần trăm. Nhóm Big4 gồm Agribank, Vietcombank, BIDV và VietinBank đều đã hạ lãi suất tại quầy. Sau điều chỉnh, Vietcombank niêm yết 5,4%/năm cho kỳ hạn 12 tháng và 5,5%/năm cho kỳ hạn 24 tháng, còn kỳ hạn 6 và 9 tháng tại quầy chỉ ở mức 3%/năm. BIDV cũng niêm yết 5,4%/năm ở kỳ hạn 12 tháng. Riêng tiền gửi dưới 6 tháng không thuộc diện phải giảm, nên nhiều ngân hàng vẫn giữ mức niêm yết quanh trần 4,75%/năm.

Diễn biến này đánh dấu bước ngoặt của thị trường tiền gửi. Theo số liệu NHNN, lãi suất tiền gửi bình quân đã tăng liên tục 11 tháng tính đến tháng 9. Ngay đầu tháng 10, người gửi tiền vẫn có nhiều lựa chọn trên 7%/năm, thậm chí có chương trình ưu đãi lên tới 9,6%/năm. Hiện phần lớn ngân hàng đã đưa lãi suất kỳ hạn 12 tháng niêm yết về dưới 7%/năm. Các mức cao hơn chủ yếu còn ở kênh trực tuyến hoặc đi kèm điều kiện về số tiền và nhóm khách hàng.

Ở chiều ngược lại, nhiều người đi vay đón nhận đợt giảm lãi suất huy động này với kỳ vọng lớn. Sau thời gian dài lãi suất tiền gửi tăng, chi phí vay vốn của người dân cũng bị đẩy lên đáng kể. Điều người vay mong đợi vì thế không chỉ là những gói ưu đãi ngắn hạn. Họ mong lãi suất huy động giảm sẽ dần lan tỏa ra toàn bộ mặt bằng cho vay, kể cả các khoản vay mua nhà và vay tiêu dùng đang thả nổi chứ không chỉ tập trung các lĩnh vực ưu tiên.