Đông Nam Á có nhu cầu 'không giới hạn' cho một hàng hóa cực thiết yếu - IEA gọi tên việc cần làm ngay

Theo một báo cáo do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố hôm 6/10, các rủi ro đối với nguồn cung năng lượng tại Đông Nam Á đang gia tăng nhanh hơn tốc độ các quốc gia tìm ra giải pháp đáp ứng nhu cầu điện năng đang tăng vọt.

Đông Nam Á có nhu cầu năng lượng dường như không có giới hạn, nhưng khu vực này hiện đang rơi vào tình thế khó khăn do chi phí năng lượng leo thang, một phần vì cuộc chiến tại Iran. Các nền kinh tế tăng trưởng nhanh ở Đông Nam Á cũng cần nhiều điện hơn để vận hành các trung tâm dữ liệu cũng như duy trì hệ thống làm mát cho nhà ở và doanh nghiệp.

Để tăng cường an ninh năng lượng khu vực, báo cáo khuyến nghị các quốc gia Đông Nam Á nên chia sẻ điện năng cho nhau và đa dạng hóa nguồn cung. Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích, các nước đang đối mặt với nhiều trở ngại - từ tranh chấp lãnh thổ giữa các nước láng giềng đến sự khác biệt về mô hình thị trường năng lượng quốc gia - và cảnh báo rằng những rào cản này có thể khiến khu vực dễ bị tổn thương trước các cú sốc năng lượng.

"Đông Nam Á là một trong những khu vực năng động nhất thế giới, nhưng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế lại đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng bất định," ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành IEA, cho biết trong một tuyên bố.

Khi cuộc chiến tại Iran đã bước sang tháng thứ bảy, IEA cảnh báo rằng các vấn đề an ninh năng lượng trong khối ASEAN sẽ trở nên trầm trọng hơn do nhu cầu điện năng của khu vực đang tăng nhanh hơn tốc độ phát triển nguồn điện.

Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh chóng và mức sống ngày càng cao đang thúc đẩy nhu cầu năng lượng tại Đông Nam Á. Mức tiêu thụ bình quân đầu người đã tăng gần 30% trong thập kỷ qua. IEA dự báo từ nay đến năm 2030, nhu cầu sẽ tăng trưởng với tốc độ trung bình hàng năm là 5,4% do nhu cầu về hệ thống làm mát, trung tâm dữ liệu và hoạt động công nghiệp.

Cuộc khủng hoảng năng lượng bắt nguồn từ việc đóng cửa Eo biển Hormuz đã gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với Đông Nam Á - khu vực vốn đang phải gánh chịu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và chi phí tăng vọt.

Khác với các nước láng giềng giàu có hơn ở Đông Á như Nhật Bản và Hàn Quốc, các quốc gia Đông Nam Á có trữ lượng năng lượng hạn chế và ít nguồn lực hơn để ứng phó với khủng hoảng.

Để vượt qua giai đoạn này, các quốc gia đã phải thực hiện các biện pháp ưu tiên phân bổ năng lượng khẩn cấp nhằm tiết kiệm điện, đồng thời tăng cường đốt than và mua dầu thô từ Nga. Tuy nhiên, khi cuộc xung đột kéo dài, nó cũng thúc đẩy các chính sách mới hướng tới nguồn năng lượng sạch hơn – từ các thỏa thuận về năng lượng hạt nhân, các khoản trợ cấp cho điện mặt trời cho đến những ưu đãi khi mua xe điện.

Theo bà Amy Kong từ tổ chức Zero Carbon Analytics, điều này có thể giúp đa dạng hóa lĩnh vực năng lượng của khu vực. Bà nhận định: "Cuộc xung đột liên quan đến Iran đã khiến các chính phủ phải nhìn nhận lại thực tế."

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), để tăng cường an ninh năng lượng, các quốc gia Đông Nam Á cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung và tuyến đường vận chuyển năng lượng, tận dụng tối đa các nguồn tài nguyên năng lượng nội địa, đồng thời đẩy mạnh điện khí hóa song song với việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Ông Putra Adhiguna thuộc Viện Energy Shift (có trụ sở tại Jakarta) cho rằng các quốc gia cần phải hành động và đẩy nhanh tiến độ hơn nữa. "Đông Nam Á đang đứng trước một ngã rẽ. Cần có những thay đổi quyết liệt hơn nhiều trong cách khu vực này thực hiện chuyển đổi năng lượng và đa dạng hóa các nguồn năng lượng truyền thống", ông nhận định.

Theo SCMP