Dự án khu đô thị gồm 5 căn biệt thự gần 13.000 tỷ đồng sắp sụp đổ sau gần 10 năm, 4 căn vẫn chưa bán được, ‘ông trùm' đứng sau nộp đơn phá sản, vướng tranh chấp kiện tụng

Từng được kỳ vọng là khu đô thị đắt đỏ nhất nước Mỹ, The Case, cụm 5 biệt thự lấy cảm hứng kiến trúc giữa thế kỷ 20 trên đồi cao nhìn ra Thái Bình Dương ở Malibu (California), đang đứng trước nguy cơ sụp đổ.

Sau gần một thập kỷ triển khai, bốn trong năm căn vẫn chưa bán được. Mùa hè này, các pháp nhân gắn với "ông trùm" bất động sản Scott Gillen, 66 tuổi, đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11. Gillen cũng đang tranh quyền kiểm soát dự án với một đối tác ngay tại tòa. Tham vọng ban đầu là bán toàn bộ bất động sản này với giá gần 500 triệu USD (12,9 nghìn tỷ VNĐ) cho những người giàu nhất thế giới.

Vào tháng 7/2017, Gillen đã trả 50 triệu USD cho khu đất rộng 24 mẫu Anh (9,7 ha), nơi sau này trở thành khu phức hợp Case. Thương vụ này lập kỷ lục về giá đất chưa phát triển ở Malibu vào thời điểm đó. Lấy cảm hứng từ những ngôi nhà Case Study Houses – những ngôi nhà hiện đại mang tính thử nghiệm được thiết kế từ những năm 1940 đến những năm 1960 bởi các kiến trúc sư như Richard Neutra – khu phức hợp Case dự kiến bao gồm 5 ngôi nhà có giá dao động từ khoảng 40 triệu USD đến khoảng 100 triệu USD. Những ngôi nhà thấp tầng này trông khá giống nhau nhưng có diện tích khác nhau, từ khoảng 10.000 feet vuông (929 m²) đến khoảng 12.500 feet vuông (1.161 m²). Bốn căn nhà chưa bán đều đang trong giai đoạn hoàn thiện.

Gillen không phải trường hợp đầu tiên vấp ngã với dự án quy mô khủng như vậy. Nile Niami, cha đẻ của dinh thự One Bel-Air rộng hơn 9.700 m² từng dự kiến rao bán với giá 500 triệu USD. Dự án vượt chi phí, chậm tiến độ, bị siết nợ và cuối cùng bán đấu giá năm 2022 chỉ với 126 triệu USD. Chuyên gia truyền thông Alexander Ali, người từng đại diện Gillen giai đoạn 2017-2019, gọi đây là "hội chứng Icarus": tham vọng bắt đầu đặt ra luật chơi, rồi họ bay quá gần mặt trời và rơi trở lại thực tại.

Hai hồ sơ phá sản liên quan đến The Case cho thấy danh sách chủ nợ dài, từ công ty cảnh quan, công ty an ninh đến nhiều nhà thầu phụ. Dự án còn vay của JPMorgan Chase và một thực thể liên quan đến quỹ cho vay Private Mortgage Fund. Tuy nhiên, khoản nợ lớn nhất là với đối tác Barry Shy, nhà đầu tư và phát triển bất động sản ở Los Angeles.

Công ty của Shy cho biết đã cấp cho dự án một khoản vay 260 triệu USD năm 2021, hiện còn khoảng 120 triệu USD chưa trả. Theo hồ sơ tòa án, Shy tuyên bố Gillen nợ ông hơn 240 triệu USD gồm cả lãi, nhiều hơn tổng giá trị các căn chưa bán. Gillen phản bác, cho rằng dư nợ gốc chỉ là 89 triệu USD. Một chuyên gia phá sản nhận định: "Shy là tiền, Gillen là tầm nhìn. Đến một lúc nào đó, mọi thứ đi chệch hướng".

Shy cáo buộc Gillen quản lý yếu kém và đề nghị tòa chỉ định người quản lý tài sản để giao quyền kiểm soát cho phía mình, cảnh báo công trình có thể xuống cấp, bị phá hoại nếu không trả tiền an ninh, hoặc mất bảo hiểm. Ngược lại, Gillen tố Shy "lừa dối, gian lận, giả mạo và tư lợi" nhằm chiếm quyền kiểm soát dự án. Trong hồ sơ nộp tuần này, ông cho rằng Shy đã ngừng rót vốn từ năm 2025 để ép ông ra khỏi cuộc chơi. Gillen nói ông nộp đơn phá sản để bảo vệ giá trị của The Case.

Theo WSJ