Đừng nghĩ Nga lạc hậu về chip, một nhà sản xuất bí ẩn đang giúp họ làm chủ cuộc chơi nóng nhất toàn cầu

Công ty NM-Tech đang hướng tới mục tiêu đưa nhà máy "Fab-200" đạt 100% công suất thiết kế vào năm 2028. Sự kiện này sẽ cung cấp cho ngành vi điện tử Nga thêm một cơ sở quy mô lớn để sản xuất vi mạch trên phiến bán dẫn kích thước 200 mm.

Dù vậy, các chuyên gia nhận định rằng thành công của dự án không chỉ phụ thuộc vào việc lắp đặt máy móc, mà còn nằm ở khả năng đảm bảo chất lượng ổn định, tính đồng đều của thông số kỹ thuật và dịch vụ bảo dưỡng cho các thiết bị nhập khẩu.

Dự án "Fab-200" của NM-Tech

Theo nguồn tin riêng của CNews, NM-Tech kỳ vọng sẽ đưa cơ sở sản xuất "Fab-200" đạt công suất thiết kế vào năm 2028. Thông tin này đã được đại diện NM-Tech chính thức xác nhận với CNews.

Dự án tập trung vào việc sản xuất linh kiện vi điện tử trên các tấm silicon đường kính 200 mm. Hiện tại, NM-Tech tuyên bố đã làm chủ công nghệ sản xuất chip ở tiến trình 250 nm và 130 nm, đồng thời đang trong quá trình nghiên cứu phát triển tiến trình 90 nm.

Theo dự thảo Khái niệm phát triển ngành điện tử Nga thuộc Chương trình Mục tiêu Quốc gia mới, công suất sản xuất của NM-Tech dự kiến sẽ đạt 15.000 phiến bán dẫn mỗi tháng.

Quy mô vốn đầu tư

Tháng 8/2023, Ngân hàng Phát triển Nga (VEB.RF) đã mở hạn mức tín dụng trị giá 116,4 tỷ ruble cho NM-Tech để tài trợ cho việc mua sắm thiết bị, hiệu chỉnh và đưa dây chuyền vào vận hành. Khoản vay này phải được hoàn trả muộn nhất vào cuối năm 2027.

Số liệu từ thuyết minh báo cáo tài chính năm 2024 của doanh nghiệp cho thấy, chi phí dành cho việc triển khai và hoàn thiện công nghệ tính đến cuối năm 2023 đã đạt 14,99 tỷ ruble.

Hiện tại, công ty đang tiến hành cải tạo và hiện đại hóa kỹ thuật cho nhà máy sản xuất vi điện tử tại thành phố Zelenograd. Cơ sở này được khôi phục trên nền tảng của nhà máy "Angstrem-T" đã phá sản trước đó. Đáng chú ý, một phần thiết bị do "Angstrem-T" thu mua từ trước vốn là hàng đã qua sử dụng, được mua lại từ tập đoàn AMD.

Tháng 3/2023, NM-Tech đã đăng tải trên cổng thông tin mua sắm công một gói thầu trị giá 18,5 triệu ruble để mua 2.500 tấm silicon 200 mm (dùng để in chip cho các quy trình công nghệ lên đến 90 nm).

Đầu năm 2026, công ty tiếp tục mở gói thầu kiểm định phòng thí nghiệm nhằm kiểm soát chất lượng lắp đặt phòng sạch phục vụ sản xuất tại nhà máy.

Ý nghĩa đối với ngành công nghiệp

Chia sẻ với CNews, ông Leonid Drobyshevich - chuyên gia công nghệ thuộc Sáng kiến Tiên phong Công nghệ Quốc gia (NTI) - nhận định: Việc "Fab-200" đi vào hoạt động đúng công suất thiết kế sẽ mang lại cho ngành vi điện tử Nga thêm một cơ sở sản xuất chu trình khép kín quy mô lớn sử dụng phiến bán dẫn 200 mm. Hiện tại, Nga đã có dây chuyền sản xuất 200 mm đang vận hành tại nhà máy Mikron (thuộc tập đoàn Element).

"Mô hình gia công theo hợp đồng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Mô hình này cho phép các trung tâm thiết kế trong nước và các công ty fabless (không có nhà máy riêng) có thể đặt hàng sản xuất các vi mạch do chính họ thiết kế ngay ở trong nước," vị chuyên gia phân tích thêm. "Trên thế giới, các tấm silicon đường kính này hiện vẫn được sử dụng rất phổ biến để sản xuất hàng loạt các bộ vi điều khiển, linh kiện tương tự và linh kiện công suất."

Tuy nhiên, quá trình thực thi kế hoạch vẫn có thể đối mặt với nhiều rào cản. Theo ông Drobyshevich, công đoạn khó khăn nhất của dự án chỉ thực sự bắt đầu sau khi hoàn tất lắp đặt thiết bị. "Thách thức nằm ở việc phải đạt được tỉ lệ tinh thể bán dẫn đạt chuẩn ổn định, bảo đảm tính đồng đều về thông số giữa các lô hàng và trải qua quá trình thẩm định chất lượng sản phẩm từ phía khách hàng," ông nhấn mạnh. "Bên cạnh đó là sự phụ thuộc kéo dài vào việc bảo dưỡng dây chuyền nhập khẩu, linh kiện thay thế, nguồn cung tấm silicon, chất cảm quang, khí công nghiệp và hóa chất siêu tinh khiết."

Đồng tình với quan điểm này, ông Konstantin Lapotko - Quản lý dự án tại tập đoàn SNDGLOBAL - cho rằng phân khúc sản xuất đa dạng các loại vi mạch chuyên dụng trên tấm silicon 200 mm có ý nghĩa then chốt đối với nền công nghiệp Nga.

Chuyên gia này chỉ ra rằng, nhu cầu của thị trường Nga đối với các tiến trình trên 90 nm ước tính rơi vào khoảng 30.000 tấm silicon 200 mm (hoặc tương đương) mỗi tháng, trong khi công suất khai thác thực tế của các cơ sở hiện có mới chỉ đạt khoảng 8.000 tấm/tháng.

Ông Lapotko nhận định nhà máy mới sẽ có khả năng cung ứng danh mục linh kiện rất rộng rãi. Trong đó, công ty đã công bố kế hoạch sản xuất bộ chuyển đổi tương tự - số (ADC), transistor công suất và dòng vi điều khiển bảo mật NMT32 Smart dựa trên kiến trúc mở RISC-V.

Mặc dù vậy, đại diện SNDGLOBAL cũng lưu ý rằng một phần năng lực sản xuất của NM-Tech được kế thừa từ máy móc mua lại của AMD. Một mặt, điều này giúp doanh nghiệp không phải bắt đầu từ con số 0; nhưng mặt khác, nó đòi hỏi công ty phải phục hồi, nâng cấp, tìm kiếm phụ tùng thay thế, chuẩn hóa đo lường, tổ chức dịch vụ bảo trì và tích hợp thành công dàn thiết bị này vào quy trình công nghệ hiện đại.

NM-Tech hiện là một trong những doanh nghiệp vi điện tử trụ cột của Nga. Theo chiến lược phát triển ngành vi điện tử mới, chính quyền dự kiến sẽ thành lập "Công ty Vi điện tử Hợp nhất" (OMK) với sự tham gia vốn của nhà nước. Chính phủ Nga có kế hoạch rót khoảng 1.000 tỷ ruble cho OMK tính đến năm 2030, trong đó một phần ngân sách sẽ được phân bổ trực tiếp để mở rộng các cơ sở sản xuất của NM-Tech tại Zelenograd.

Đáng chú ý, kể từ năm 2022, NM-Tech đã rút khỏi truyền thông đại chúng và hầu như không còn công bố thông tin về tiến độ thực hiện các dự án của mình.