Giá dầu tăng, lo nguồn cung sắp căng thẳng

Theo Reuters, giá dầu Brent tăng 34 cent, tương đương 0,35%, lên 97,34 USD/thùng. Giá dầu thô WTI của Mỹ tăng 1,15 USD, tương đương 1,26%, lên 92,63 USD/thùng.

Trong phiên trước, dầu Brent đã tăng lên mức cao nhất kể từ ngày 24/7. Giới đầu tư tiếp tục cộng thêm phần bù rủi ro vào giá dầu trong bối cảnh căng thẳng gia tăng quanh Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu thô toàn cầu.

Động lực tăng giá được củng cố sau khi Iran cảnh báo sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ nhằm vào các tài sản của nước này. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về khả năng nguồn cung dầu từ khu vực Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn.

Vì sao giá dầu chưa vượt 100 USD/thùng?

Mặc dù xung đột Mỹ - Iran đã gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động xuất khẩu dầu qua Eo biển Hormuz và Biển Đỏ, giá Brent vẫn chưa vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Theo Argus Media, lượng dầu thô được các nhà sản xuất Trung Đông vận chuyển hiện chỉ còn khoảng 11 triệu thùng/ngày, giảm mạnh so với mức 18 triệu thùng/ngày trước khi cuộc chiến Iran bắt đầu cách đây 7 tháng.

Tuy nhiên, thị trường vẫn chưa rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng do một phần dòng dầu vẫn được vận chuyển qua Hormuz. Trong tuần trước khi giao tranh bùng phát trở lại ngày 30/8, khoảng 8-9 triệu thùng dầu/ngày đã đi qua tuyến hàng hải này.

Mặc dù lưu lượng sau đó giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày, mức trung bình động vẫn dao động quanh 4-5 triệu thùng/ngày. Theo Claudio Galimberti - chuyên gia kinh tế trưởng của Rystad Energy, mức lưu chuyển này tương ứng với mức giá "hợp lý" của dầu Brent khoảng 95 USD/thùng.

Bên cạnh đó, các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh đang tìm cách chuyển hướng dòng hàng sang những tuyến vận tải khác hoặc sử dụng phương thức chuyển dầu từ tàu sang tàu bên ngoài Eo biển Hormuz, qua đó hạn chế phần nào tác động của gián đoạn nguồn cung.

Nhà sản xuất tăng sản lượng

Nguồn cung từ bên ngoài khu vực Trung Đông cũng đang góp phần giảm áp lực lên thị trường.

Theo Jarand Rystad - nhà sáng lập công ty nghiên cứu và cung cấp thông tin tình báo kinh doanh về năng lượng toàn cầu Rystad Energy, sản lượng của các nhà sản xuất ngoài OPEC như Mỹ, Canada và Guyana dự kiến tăng tổng cộng khoảng 1,4 triệu thùng/ngày trong năm nay.

Xuất khẩu dầu thô của Nga cũng duy trì khoảng 5,5 triệu thùng/ngày trong tháng 7 và tháng 8. Dù giảm so với mức đỉnh 6,4 triệu thùng/ngày hồi tháng 6, con số này vẫn cao hơn 23% so với tháng 2.

Tuy nhiên, Nga đã hạ dự báo sản lượng dầu năm 2026 xuống mức thấp nhất trong 17 năm. Nếu sản lượng tiếp tục giảm, nguồn cung xuất khẩu từ nước này có thể chịu thêm áp lực trong thời gian tới.

Nhu cầu dầu suy yếu giúp hạn chế đà tăng

Trong khi nguồn cung đối mặt với rủi ro gián đoạn, nhu cầu dầu toàn cầu lại đang có dấu hiệu suy yếu.

Rystad Energy ước tính mức suy giảm nhu cầu trong lĩnh vực hóa dầu và nhiên liệu vận tải đạt khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trong quý III, dù thấp hơn mức 4,5 triệu thùng/ngày của quý II.

Trung Quốc là yếu tố đáng chú ý khi lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển đến nước này giảm xuống khoảng 7 triệu thùng/ngày trong tháng 7 và tháng 8, từ mức hơn 11 triệu thùng/ngày hồi tháng 2.

Lượng dầu dự trữ lớn của Trung Quốc, được nền tảng dữ liệu Kpler ước tính khoảng 1,17 tỷ thùng, cũng giúp thị trường phần nào giảm bớt lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Thị trường vật chất cảnh báo nguồn cung đang căng thẳng

Dù giá dầu kỳ hạn chưa vượt 100 USD/thùng, diễn biến trên thị trường dầu vật chất lại cho thấy nguồn cung đang chịu sức ép lớn.

Theo dữ liệu của Reuters, mức chênh lệch giá giao ngay đã phục hồi về mức hồi tháng 4. Giá dầu Dubai và Oman cao hơn khoảng 19-20 USD/thùng so với giá Dubai đối với các lô hàng dự kiến bốc trong tháng 11.

Trong phiên đầu tuần, giá dầu kỳ hạn Oman lên 104,54 USD/thùng, trong khi dầu Dubai giao ngay được giao dịch ở mức 105,10 USD/thùng.

David Fyfe - chuyên gia kinh tế trưởng của Argus - cho rằng diễn biến trên thị trường vật chất cho thấy tình trạng nguồn cung đang "cực kỳ khan hiếm". Đáng chú ý, thị trường diesel cũng đang phát đi tín hiệu thiếu hụt nghiêm trọng.

Đợt leo thang căng thẳng Mỹ - Iran được dự báo tiếp tục gây sức ép lên hoạt động xuất khẩu dầu từ khu vực Vịnh, trong khi nhu cầu nhiên liệu tăng khi các nhà máy lọc dầu đẩy mạnh sản xuất diesel.

Các ngân hàng nâng dự báo giá dầu

Triển vọng nguồn cung thắt chặt đã khiến một số ngân hàng điều chỉnh tăng dự báo giá dầu.

Ngân hàng Morgan Stanley dự báo giá Brent trung bình có thể đạt 100 USD/thùng trong quý IV.

Trong khi đó, ngân hàng Goldman Sachs nâng dự báo giá Brent và WTI thêm 5 USD/thùng cho tháng 12/2026 và năm 2027, với nhận định tình trạng gián đoạn vận chuyển dầu tại Trung Đông có thể kéo dài sang năm sau.

Goldman Sachs hiện dự báo dầu Brent ở mức 85 USD/thùng và WTI ở mức 80 USD/thùng vào tháng 12/2026. Đối với năm 2027, ngân hàng này dự báo giá Brent và WTI lần lượt ở mức 80 USD/thùng và 75 USD/thùng.