Grab mất 60 triệu USD vì một thương vụ thâu tóm bất thành: Kế hoạch bước ra ngoài Đông Nam Á đổ bể, công ty quay lại 'sân nhà'

Một thương vụ từng được Grab kỳ vọng mở ra thị trường thứ 9 và cũng là lần đầu tiên bước chân ra ngoài Đông Nam Á đã chính thức đổ bể. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý III/2026 vừa công bố, Grab cho biết Ủy ban Thương mại Công bằng Đài Loan (Taiwan Fair Trade Commission - TFTC) đã bác bỏ kế hoạch mua lại mảng kinh doanh foodpanda tại Đài Loan từ Delivery Hero. Hệ quả trực tiếp là Grab sẽ phải ghi nhận 60 triệu USD phí chấm dứt thương vụ trong quý IV/2026.

Theo Grab, khoản phí này được xếp vào chi phí liên quan đến hoạt động mua bán và sáp nhập, sẽ được phản ánh đầy đủ trong kết quả theo chuẩn IFRS và ghi nhận trước lợi nhuận trong kỳ. Tuy nhiên, khoản tiền trên sẽ được loại khỏi Adjusted EBITDA - chỉ tiêu phi IFRS mà Grab thường sử dụng để phản ánh hiệu quả hoạt động cốt lõi. Công ty cũng nhấn mạnh khoản phí 60 triệu USD không ảnh hưởng đến dự báo doanh thu và Adjusted EBITDA cả năm 2026.

Điều đáng chú ý là con số 60 triệu USD này xuất hiện ở cả hai đầu của thương vụ.

Khi công bố kế hoạch mua foodpanda Đài Loan hồi tháng 3, Grab dự kiến chi 600 triệu USD tiền mặt cho Delivery Hero. Công ty khi đó ước tính thương vụ có thể mang về ít nhất 60 triệu USD Adjusted EBITDA bổ sung vào năm 2028. Nói cách khác, Grab giờ không chỉ phải chịu 60 triệu USD chi phí vì thương vụ không thể hoàn tất, mà còn mất đi một tài sản từng được kỳ vọng đóng góp tối thiểu 60 triệu USD lợi nhuận hoạt động điều chỉnh mỗi năm vào năm 2028.

Tham vọng đầu tiên bên ngoài Đông Nam Á

Foodpanda Đài Loan không phải một thương vụ M&A thông thường đối với Grab. Nếu hoàn tất, đây sẽ là thị trường thứ 9 của Grab và quan trọng hơn, là thị trường đầu tiên nằm ngoài Đông Nam Á. Kế hoạch ban đầu của công ty là sau khi hoàn tất mua lại, toàn bộ người dùng, nhà hàng và tài xế của foodpanda tại Đài Loan sẽ dần được chuyển sang hệ sinh thái Grab, với mục tiêu hoàn tất quá trình di chuyển nền tảng vào đầu năm 2027.

Nhưng kế hoạch này gặp trở ngại từ cơ quan quản lý cạnh tranh. Theo Wall Street Journal, các đơn vị quản lý tại Đài Loan cho rằng những tác động tiêu cực tiềm tàng tới cạnh tranh lớn hơn lợi ích kinh tế mà thương vụ có thể tạo ra. Thị trường giao đồ ăn Đài Loan hiện chủ yếu nằm trong tay foodpanda và Uber Eats. Một trong những vấn đề được cơ quan quản lý chú ý là mối liên hệ giữa Grab và Uber.

Uber đang nắm cổ phần tại Grab, trong khi HĐQT Grab cũng từng có nhân sự cấp cao lâu năm của Uber. Cơ quan quản lý lo ngại các mối liên hệ này có thể làm giảm động lực cạnh tranh giữa Grab và Uber Eats nếu Grab tiếp quản foodpanda.

Grab từng đưa ra một số giải pháp nhằm giải quyết các quan ngại này, song cuối cùng vẫn không nhận được cái gật đầu từ phía Đài Loan. Điều đó đồng nghĩa kế hoạch mở rộng địa lý đáng chú ý nhất của Grab trong nhiều năm qua phải dừng lại.

Về "sân nhà"

Sau khi thương vụ bị chặn, chiến lược tăng trưởng của Grab đang quay trở lại khu vực mà công ty hiểu rõ nhất. Wall Street Journal nhận định Grab sẽ tập trung trở lại vào tăng trưởng hữu cơ tại Đông Nam Á thay vì dựa vào foodpanda Đài Loan để mở thêm một động cơ tăng trưởng mới.

Điều này cũng thể hiện khá rõ trong thông điệp của CEO Anthony Tan khi Grab công bố kết quả kinh doanh quý III. Ông cho rằng Đông Nam Á vẫn là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh trên thế giới và mức độ thâm nhập của các dịch vụ số còn thấp. Grab vì vậy sẽ tiếp tục đẩy mạnh chiến lược kết nối nhiều dịch vụ trên cùng hệ sinh thái để gia tăng người dùng và giao dịch.

Có một điểm thuận lợi cho Grab: Thương vụ Đài Loan đổ bể đúng vào thời điểm hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty đang tăng tốc. Trong quý III/2026, Grab đạt 1,112 tỷ USD doanh thu, tăng 27% so với cùng kỳ. Adjusted EBITDA đạt mức kỷ lục 237 triệu USD, tăng 73%. Số người dùng giao dịch hàng tháng trên nền tảng cũng đạt kỷ lục 57 triệu người. Grab thậm chí nâng dự báo doanh thu cả năm lên 4,15-4,20 tỷ USD, đồng thời nâng dự báo Adjusted EBITDA lên 790-800 triệu USD.

Đây cũng là lý do ban lãnh đạo Grab tỏ ra tương đối bình tĩnh trước việc mất khoản đóng góp dự kiến từ Đài Loan. Theo WSJ, CFO Peter Oey cho rằng tăng trưởng từ mảng giao hàng và đặc biệt là dịch vụ tài chính có thể bù lại phần lợi nhuận dự kiến bị mất sau khi thương vụ foodpanda thất bại.

Nếu foodpanda Đài Loan đại diện cho nỗ lực mở rộng về địa lý, thì các thương vụ gần đây cho thấy Grab đang lựa chọn một hướng khác để mở rộng: Đi sâu hơn vào ví tiền của người dùng hiện hữu. Mảng Financial Services của Grab trong quý III đạt doanh thu 201 triệu USD, tăng 124% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên mảng này đạt Adjusted EBITDA dương, ở mức 12 triệu USD, so với khoản lỗ 28 triệu USD một năm trước. Tổng dư nợ cho vay của Grab đã tăng lên 2,7 tỷ USD vào cuối quý, gấp 3 lần cùng kỳ năm trước.

Một mắt xích lớn trong kế hoạch này là Atome Financial. Tháng 9, Grab công bố kế hoạch mua cổ phần chi phối tại Atome, doanh nghiệp tài chính tiêu dùng hoạt động tại nhiều thị trường châu Á.

Sau thương vụ này, Grab đã nâng mục tiêu Adjusted EBITDA năm 2028 của toàn tập đoàn lên 1,7 tỷ USD. Riêng Financial Services được kỳ vọng tạo ra khoảng 500 triệu USD Adjusted EBITDA và danh mục cho vay hơn 6 tỷ USD vào năm 2028. Nguồn tin cho biết thương vụ Atome hiện vẫn đang đi đúng kế hoạch.