Hà Nội sẽ có đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt?

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) nêu rõ, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc TP Hà Nội do Quốc hội quyết định thành lập tại địa bàn có vị trí chiến lược để thực hiện vai trò đô thị chức năng, là cực tăng trưởng mới của Thành phố theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt được tổ chức theo mô hình đặc thù, được áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội, thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.

Về Quản trị Thủ đô, Dự thảo nêu rõ, UBND Thành phố quyết định các cơ chế, chính sách, biện pháp quản trị Thủ đô sau đây:

Thứ nhất, hương thức quản trị tiên tiến dựa trên dữ liệu số, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo; quy định về an toàn, quản lý rủi ro, biện pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nhà nước trên địa bàn; quyền, nghĩa vụ chia sẻ dữ liệu của các cơ quan, tổ chức, cá nhân để phục vụ quản lý.

Thứ hai, thay đổi trình tự, thủ tục, thẩm quyền đang được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức hành chính thuộc Thành phố, bảo đảm yêu cầu về cải cách hành chính, hiệu quả quản trị Thủ đô .

Thứ ba, quy định cơ chế, biện pháp phát huy dân chủ ở cơ sở, huy động sự tham gia của người dân trong quản trị địa phương; cơ chế khoán việc và cơ chế khác để phát huy vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố.

Bên cạnh đó, HĐND TP Hà Nội quy định biện pháp đặc thù về bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường, biện pháp hành chính cấp bách phù hợp với yêu cầu bảo vệ thủ đô, bảo đảm hiệu lực quản lý đô thị, an toàn cộng đồng và trật tự xã hội…

Dự thảo nêu rõ, Chủ tịch UBND TP, cấp xã quyết định áp dụng biện pháp đặc thù về bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường, biện pháp hành chính cấp bách theo quy định của HĐND TP.

Theo Dự thảo, HĐND TP quy định mức tiền phạt vi phạm hành chính cao hơn nhưng không quá 2 lần mức tiền phạt chung và thẩm quyền phạt tiền tương ứng do Chính phủ quy định trên địa bàn TP Hà Nội.

Trong trường hợp cần thiết để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn, Chủ tịch UBND các cấp được áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, bao gồm: Xây dựng sai quy hoạch, không có giấy phép, sai thiết kế; xây dựng trên đất bị lấn chiếm, chưa có giấy chứng nhận hoặc văn bản thẩm duyệt về PCCC; kinh doanh vũ trường, karaoke không bảo đảm các điều kiện an toàn về PCCC; công trình thuộc trường hợp phải phá dỡ và đã có quyết định di dời khẩn cấp…

TP Hà Nội sẽ có nhiều ưu đãi hỗ trợ đầu tư, kinh doanh

Dự thảo trên còn nêu rõ, HĐND TP quy định danh mục ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược; tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục phê duyệt dự án và lựa chọn nhà đầu tư chiến lược của Thủ đô.

Trong quá trình thực hiện, nhà đầu tư chiến lược không đáp ứng điều kiện về vốn, tiến độ giải ngân, các điều kiện khác đối với nhà đầu tư chiến lược và không thực hiện đúng cam kết với Thành phố thì không được hưởng ưu đãi quy định tại Luật này. Đồng thời, nhà đầu tư chiến lược, cá nhân hoặc tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư có trách nhiệm liên đới bồi thường cho Thành phố các khoản đã được nhận ưu đãi hơn so với nhà đầu tư khác, đồng thời phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật về các hậu quả phát sinh do không thực hiện đúng cam kết của mình.

Bên cạnh đó, HĐND TP cũng quy định danh mục dự án được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư; quy định chính sách, biện pháp, tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, mức hỗ trợ, ưu đãi đầu tư đối với từng loại dự án, bao gồm các loại ưu đãi, hỗ trợ sau đây như: Miễn, giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước; Mức thuế suất; miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân; hỗ trợ thuế nhập khẩu; Hỗ trợ lãi suất vay vốn; Các ưu đãi, hỗ trợ khác.

UBND TP quy định các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân, bao gồm: Hỗ trợ thuế, phí, lệ phí đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân; Biện pháp ưu đãi, hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật làm chủ trong lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp sử dụng ngân sách của Thành phố có giá gói thầu có giá trị nhỏ.

Đáng chú ý, theo Dự thảo, khu thương mại tự do tại Thủ đô Hà Nội do UBND TP thành lập sau khi được HĐND cùng cấp phê duyệt, cơ chế và chính sách về tổ chức, hoạt động thực hiện theo quy định của thành phố.

Hơn nữa, loại hình kinh tế ban đêm, kinh tế bạc (là hoạt động kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người cao tuổi), kinh tế không gian tầm thấp và các loại hình kinh tế mới khác của thủ đô do HĐND TP quy định về phạm vi, quy chuẩn, tiêu chuẩn, điều kiện, ngành nghề, lĩnh vực hoạt động, biện pháp hỗ trợ phát triển, cơ chế quản lý, cấp phép, kiểm tra, giám sát...

Dự kiến, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI (tháng 4/2026).