Xuất khẩu cát nhiễm mặn: Bộ Xây dựng bảo cho, Hải quan kêu dừng

Sáng 5.11, trả lời phóng viên báo Sài Gòn Tiếp Thị lý do không thông quan cho mặt hàng cát mặn xuất khẩu, ông Vũ Quang Vinh, vụ trưởng vụ Giám sát quản lý (tổng cục Hải quan) cho biết, cơ quan này làm theo chỉ đạo của bộ Tài chính.

Theo đó, ngày 29.9, Thủ tướng Chính phủ có công văn số 1819 chỉ đạo “dừng toàn bộ việc xuất khẩu cát, sỏi xây dựng, cát vật liệu san lấp kể cả với những hợp đồng đã ký trước ngày 30.11.2008”.

Công văn này cũng yêu cầu bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ việc xuất khẩu cát nhiễm mặn tận thu từ nạo vét, khơi thông luồng lạch. Bộ Xây dựng đã có công văn có nội dụng chỉ đạo việc xuất khẩu cát vẫn bình thường, nhưng chưa làm rõ khái niệm “cát vật liệu san lấp”.

Sau đó, bộ Tài chính có công văn tổng hợp về tình hình xuất khẩu cát (trong đó cát mặn) để báo cáo trực tiếp Thủ tướng, trong đó yêu cầu trong khi chờ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng thì tạm dừng việc xuất khẩu cát. Tới thời điểm này Thủ tướng chưa có ý kiến chỉ đạo cụ thể nên hải quan tạm dừng thông quan xuất khẩu mặt hàng này.

Trước đó, hàng chục doanh nghiệp đã có đơn phản ứng sự bất nhất giữa các cơ quan trung ương trong việc xuất khẩu cát nhiễm mặn. Những doanh nghiệp này đang nạo vét cát tại các cửa biển để khơi thông luồng lạch cho các tỉnh với phương thức lấy cát xuất khẩu để bù chi phí.

Theo các doanh nghiệp, do đã ký nhiều hợp đồng xuất khẩu cát mặn ra nước ngoài trước lệnh cấm của Chính phủ nên bộ Xây dựng đã có công văn số 2173 tạm thời cho các doanh nghiệp tiếp tục được xuất khẩu cát nhiễm mặn tận thu từ các dự án nạo vét tại cửa sông, cảng sông giáp biển do các cấp có thẩm quyền phê duyệt cho đến khi đoàn công tác có báo cáo bộ Xây dựng trình Chính phủ xem xét.

Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp làm thủ tục thông quan để xuất khẩu thì đã nhận được công văn khẩn của tổng cục Hải quan chỉ đạo các cục Hải quan tạm dừng việc xuất khẩu cát các loại.

Ông Lê Xuân Ninh, giám đốc công ty TNHH sản xuất – thương mại dịch vụ Cát Biển (TP.HCM) cho biết, vốn đầu tư của doanh nghiệp bỏ vào để nạo vét một cửa biển ít nhất phải mất 160 tỉ đồng. Nguồn thu duy nhất mà doanh nghiệp có thể lấy lại vốn là xuất khẩu cát nạo vét được sang Singapore để họ lấn biển.

“Nay tổng cục Hải quan không cho xuất coi như đẩy chúng tôi vào chỗ chết”, ông Ninh nói.

UBND các tỉnh có cửa biển cũng kiến nghị Thủ tướng cho các doanh nghiệp tận thu cát nhiễm mặn để xuất khẩu bởi các tỉnh không có nhu cầu sử dụng loại cát này; mặt khác, việc nạo vét khơi thông luồng lạch là rất quan trọng cho việc lưu thông tàu bè, bảo vệ nuôi trồng thuỷ sản và nông nghiệp…

Trao đổi với phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị qua điện thoại, ông Nguyễn Trần Nam, thứ trưởng bộ Xây dựng cho biết công văn 1819 của Chính phủ không hề cấm việc xuất khẩu cát nhiễm mặn mà chỉ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ để các hoat động này có hiệu quả.

Sở dĩ tổng cục Hải quan có văn bản cấm là hiểu sai tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng. Trước khi ra văn bản cho phép các doanh nghiệp nạo vét luồng lạch và xuất khẩu cát, bộ Xây dựng đã xin ý kiến của phó thủ tướng Hoàng Trung Hải. Nếu không cho họ xuất khẩu thì Nhà nước phải tốn một lượng kinh phí lớn cho việc nạo vét luồng lạch cửa biển.

Theo Tùng Quang – Bích Phượng
SGTT