Đối với một quốc gia dựa vào các cuộc bầu cử tự do, công bằng và hợp pháp để duy trì nền dân chủ, hệ thống bầu cử hiện tại của nước Mỹ rõ ràng đang bộc lộ những khiếm khuyết. Đáng tiếc, các nỗ lực cải thiện quy trình bầu cử gần đây đều không mang lại kết quả và có khả năng sẽ tiếp tục thất bại. Người dân Mỹ đang dần mất niềm tin vào hệ thống này.
Cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 làm dấy lên những lo ngại cho cả Đảng Dân chủ lẫn Đảng Cộng hòa: (1) việc cho phép bất kỳ ai cũng có thể bỏ phiếu mà không cần xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh hợp lệ và (2) tình trạng gian lận từ phía các quan chức chính phủ, nhân viên phòng bỏ phiếu, các nhà vận động, người nhập cư bất hợp pháp, nhân viên bưu điện cùng những đối tượng có ý đồ xấu khác.
Vấn đề về giấy tờ tùy thân
Đảng Dân chủ và một nhóm nhỏ các thành viên Đảng Cộng hòa theo tư tưởng tự do đang ngăn chặn mọi nỗ lực yêu cầu cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh hợp lệ khi đăng ký và bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang (bao gồm bầu cử Quốc hội và bầu cử Tổng thống). Họ cho rằng các yêu cầu về giấy tờ tùy thân đi ngược lại tinh thần dân chủ, tước đi quyền bầu cử của công dân và vi phạm các quyền cơ bản.
Phần lớn đảng viên Cộng hòa tin rằng các chính sách bầu cử nới lỏng của Đảng Dân chủ tạo kẽ hở cho gian lận, từ đó mang lại lợi thế cho Đảng Dân chủ. Họ đặc biệt lo ngại về vấn nạn gian lận bầu cử – điều mà họ tin rằng đã khiến ông Donald Trump thất bại trong cuộc bầu cử năm 2020 trước ông Joe Biden. Họ cho rằng Đảng Dân chủ đang tìm cách giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ năm 2026 nhằm cản trở ông Trump trong 2 năm còn lại của nhiệm kỳ.
Đảng Cộng hòa cũng cho rằng việc không yêu cầu cử tri xuất trình giấy tờ tùy thân khi đăng ký hoặc bỏ phiếu đã tạo điều kiện cho Đảng Dân chủ đưa một lượng lớn người không có giấy tờ hợp pháp vào danh sách cử tri; những người này sẽ ủng hộ các chính sách của Đảng Dân chủ trong nhiều năm tới.
Đảng Cộng hòa muốn kiểm chứng thực tế các tuyên bố của Đảng Dân chủ.
Ở Mỹ, người dân bắt buộc phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh hợp lệ trong rất nhiều trường hợp, chẳng hạn như: lái xe hoặc thuê xe; tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe; giao dịch tại ngân hàng; vay vốn; tham dự các trận đấu bóng bầu dục; mua vé máy bay và đi máy bay; đổi ngoại tệ; nhận phòng khách sạn; lấy thuốc theo đơn tại hiệu thuốc; hiến máu; mua đồ uống có cồn hoặc vào quán bar; mua thuốc lá; nhận bưu kiện; mua hoặc thuê nhà; khi bị cảnh sát dừng xe hoặc bắt giữ; viết séc; mua súng; thăm tù nhân; cư trú tại các viện dưỡng lão; và nhiều tình huống khác nữa.
Đảng Cộng hòa cũng lưu ý rằng nếu một người tham dự đại hội của một đảng phái chính trị, đến hầu hết các cuộc mít tinh chính trị có yêu cầu vé vào cửa, đưa tin về một sự kiện chính trị với tư cách là nhà báo, hoặc thăm Nhà Trắng, một tòa nhà công cộng hay bất kỳ địa điểm nào có kiểm soát an ninh tại lối vào, người đó đều cần phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh. Do đó, họ lập luận rằng chính Đảng Dân chủ cũng thường yêu cầu giấy tờ tùy thân có ảnh đối với các sự kiện do đảng này tổ chức.
Vậy mà, theo quan điểm của Đảng Dân chủ, nghĩa vụ công dân quan trọng nhất của một người Mỹ—là bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử—lại không cần đến giấy tờ tùy thân; trong khi hầu hết các hoạt động khác, dù nhỏ nhặt đến đâu, đều yêu cầu phải có giấy tờ tùy thân có ảnh.
Đảng Dân chủ lo ngại rằng những nhóm cử tri dưới đây sẽ khó có giấy tờ tùy thân trong tay:
Phụ nữ: Lập luận của Đảng Dân chủ là phụ nữ thường đổi sang họ của chồng sau khi kết hôn, vì vậy tên của họ có thể khác với tên ghi trên giấy khai sinh hoặc giấy chứng nhận kết hôn—những loại giấy tờ cần thiết để làm giấy tờ tùy thân có ảnh hợp lệ. Trong thực tế, họ chỉ cần xuất trình giấy chứng nhận kết hôn và giấy khai sinh để được cấp giấy tờ tùy thân hợp lệ. Nếu không có hoặc đã làm mất các giấy tờ này, họ có thể liên hệ với văn phòng thư ký quận để được cấp lại.
Người da đen và người gốc Mỹ Latinh: Đảng Dân chủ lập luận rằng nhiều người thuộc các nhóm này không có giấy tờ tùy thân có ảnh, dẫn đến việc họ bị phân biệt đối xử khi đi bỏ phiếu. Thực tế là ở Mỹ, hiếm có ai có thể sống mà không tham gia vào các hoạt động đã nêu ở trên; việc không có giấy tờ tùy thân thường là do lựa chọn cá nhân. Đảng Cộng hòa cho rằng hành động tách riêng một nhóm cử tri theo chủng tộc như thế này đã là một hành vi phân biệt chủng tộc—chẳng hạn như mặc định rằng chỉ vì là người da đen hoặc người gốc Mỹ Latinh thì họ chắc chắn không thể có được giấy tờ tùy thân có ảnh.
Người vô gia cư: Đảng Dân chủ lập luận rằng những người vô gia cư sống trên đường phố, trong các tòa nhà bỏ hoang hoặc tại các nhà trú ẩn thường nghiện ma túy hoặc rượu, có tiền án tiền sự hoặc có vấn đề về sức khỏe tâm thần, và vì vậy họ có thể không có giấy tờ tùy thân. Thực tế là, nếu họ muốn bỏ phiếu, họ có thể nhận được sự hỗ trợ từ Liên minh Quốc gia vì Người vô gia cư, một tổ chức phi lợi nhuận lớn và lâu đời ở Mỹ.
Những người có bằng lái xe hết hạn: Khoảng 20 triệu người Mỹ, trong đó có nhiều người trẻ, đang rơi vào tình trạng này. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao họ lại lái xe khi bằng lái đã hết hạn? Đó là hành vi vi phạm pháp luật. Họ hoàn toàn có giải pháp nếu muốn đi bỏ phiếu - gia hạn bằng lái.
Những người sống trong các viện dưỡng lão có thể nhận được sự trợ giúp từ các nhân viên xã hội, tình nguyện viên, nhân viên của các tổ chức phi lợi nhuận, luật sư làm việc thiện nguyện và những người khác. Họ sẽ được hỗ trợ về phương tiện đi lại và thủ tục lấy các giấy tờ cần thiết. Các cựu chiến binh cũng có thể tiếp cận nhiều dịch vụ hỗ trợ khác nhau. Những người đang phải sống nhờ vào phúc lợi xã hội cũng có thể nhận được sự trợ giúp tương tự.
Người khuyết tật được bảo vệ bởi Đạo luật Người khuyết tật Hoa Kỳ (ADA); đạo luật này giúp họ tránh khỏi sự phân biệt đối xử và hỗ trợ đáp ứng nhu cầu của họ.
Vấn đề về người nhập cư bất hợp pháp
Đảng Cộng hòa cho rằng Đảng Dân chủ đang nhắm đến việc sử dụng những người nhập cư bất hợp pháp để mở rộng nhóm cử tri ủng hộ mình. Chẳng hạn, một số tiểu bang do Đảng Dân chủ kiểm soát đã cấp bằng lái xe hợp lệ cho những người nhập cư bất hợp pháp.
Thực tế, số lượng cử tri là người nhập cư bất hợp pháp chỉ chiếm một phần nhỏ so với tổng số 170 triệu cử tri trong các cuộc bầu cử liên bang. Theo các ước tính, chỉ một số ít người đã bỏ phiếu bất hợp pháp; cũng chỉ một số ít người nhập cư bất hợp pháp từng bị kết án vì hành vi bỏ phiếu trái phép.
Quan điểm của Đảng Cộng hòa là nếu một người đến Mỹ bất hợp pháp và bỏ phiếu bất hợp pháp, người đó nên bị bỏ tù hoặc bị trục xuất.
Nỗ lực không ngừng nghỉ của ông Trump
Tổng thống Donald Trump đã dành bốn năm để phản đối kết quả cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, trong đó ông thất bại trước ứng viên Đảng Dân chủ Joe Biden. Cho đến nay, ông vẫn tiếp tục thách thức kết quả của cuộc bầu cử đó.
Nhiều hành vi bất thường trong cuộc bầu cử năm 2020 đã sớm bị đưa ra tòa án liên bang khi các chi tiết dần lộ diện. Tuy nhiên, các tòa án liên bang, tòa án tiểu bang và Tòa án Tối cao đều từ chối thụ lý các cáo buộc này. Điều đó khiến nhiều người trong giới truyền thông và phe đối lập khẳng định rằng không hề có bất kỳ sự bất thường nào xảy ra. Ông Trump vẫn luôn mong muốn được minh oan. Chính quyền của ông cùng các tổ chức tư nhân hiện vẫn đang tiếp tục điều tra và đã đạt được một số kết quả nhất định.
Phía Đảng Dân chủ, vì lo ngại những gì ông Trump có thể phơi bày, đang tìm cách ngăn chặn mọi nỗ lực thu thập dữ liệu và ghi lại bằng chứng về gian lận.
Theo quan điểm của tôi, những gì đã qua nên được coi là quá khứ. Ông Trump nên bước tiếp và chuyển hướng các nguồn lực hiện có để thúc đẩy chương trình nghị sự chính sách của mình. Các nguồn cơn gây ra gian lận vốn đã được biết rõ và cần phải được giải quyết tận gốc rễ để tránh lặp lại trong các cuộc bầu cử trong tương lai; thế nhưng, cả Đảng Dân chủ lẫn Đảng Cộng hòa dường như đều thiếu quyết tâm để thực hiện điều đó.
Hiện tượng khó tin ở bầu cử Mỹ
Nhìn chung, gian lận bầu cử là hiện tượng rất hiếm gặp và không phân bố đồng đều trên khắp nước Mỹ. Tuy nhiên, gian lận trở thành vấn đề nghiêm trọng khi kết quả bầu cử sít sao, chỉ cần vài lá phiếu cũng đủ để quyết định người thắng kẻ thua. Đảng Cộng hòa lập luận rằng dù trường hợp gian lận có hãn hữu đến mức nào thì việc đó vẫn tước đi quyền của công dân trong việc tự mình lựa chọn các quan chức dân cử, thay vì để những kẻ gian lận quyết định thay họ.
Ngoài ra, hầu như tất cả các vụ gian lận đều dường như liên quan đến các quan chức và những người ủng hộ Đảng Dân chủ. Đây là điều khiến người ta lưu tâm.
Dưới đây là một số thủ đoạn thường được sử dụng để gian lận:
Thu thập phiếu bầu - các nhân viên chiến dịch bầu cử đi từng nhà khi phiếu bầu được gửi đến, đề nghị giúp những người nhẹ dạ điền thông tin và gửi phiếu đi. Họ tìm đến các viện dưỡng lão, nhà thờ, các nhóm cộng đồng hoặc câu lạc bộ để đề nghị hỗ trợ cử tri hoàn thiện phiếu bầu vắng mặt (phiếu bầu qua thư). Họ thậm chí còn lấy trộm phiếu bầu từ các hộp thư tại nhà dân.
Mạo danh và gửi phiếu qua đường bưu điện - Các nhân viên chiến dịch bỏ phiếu dưới tên giả, sử dụng tên và địa chỉ giả, hoặc mạo danh người đã khuất, người cao tuổi và người khuyết tật, sau đó gửi các lá phiếu này qua đường bưu điện.
Bỏ phiếu trùng lặp - một người đăng ký cử tri ở nhiều địa bàn hoặc nhiều bang khác nhau và cố tình bỏ phiếu nhiều lần trong một kỳ bầu cử.
Mua chuộc cử tri - sử dụng tiền mặt, quà tặng hoặc lợi ích kinh tế trực tiếp để ép buộc hoặc khuyến khích cử tri (đặc biệt là người vô gia cư, người nghèo hoặc người khuyết tật) bỏ phiếu cho một ứng viên cụ thể.
Mạo danh cử tri hợp pháp tại các điểm bỏ phiếu.
Các quan chức bầu cử cũng có thể tham nhũng:
Phiếu bầu qua thư - làm giả chữ ký, thay đổi lựa chọn của cử tri và vứt bỏ phiếu bầu.
Ngăn cản giám sát viên bầu cử - cấm họ quan sát quá trình thu thập, xử lý và báo cáo kết quả bầu cử.
Gian lận nhét thêm phiếu - thêm các lá phiếu giả, làm giả chữ ký, tên tuổi và ngày tháng, làm sai lệch kết quả kiểm phiếu, cũng như giấu giếm hoặc tiêu hủy phiếu bầu.
Một số tiểu bang gửi phiếu bầu qua thư cho mọi cử tri, bất kể họ có yêu cầu hay không. Không có cách nào xác định được ai là người thực sự điền vào các lá phiếu đó.
Nhân viên bưu điện tiêu hủy các lá phiếu gửi qua thư từ những khu vực có đông cử tri ủng hộ Đảng Cộng hòa.
Triển vọng tương lai
Đảng Cộng hòa cho rằng Đảng Dân chủ không hề có ý định cân nhắc bất kỳ đạo luật nào nhằm khắc phục các vấn đề trong bầu cử. Khi các hoạt động bất hợp pháp bị phanh phui thông qua các cuộc điều tra hoặc từ những người tố giác, Đảng Dân chủ lại tìm cách cản trở tại tòa án, tiêu hủy các lá phiếu vốn là bằng chứng hoặc đơn giản là từ chối tuân thủ. Nhiều người tự hỏi liệu các quan chức này đang cố che đậy điều gì.
Triển vọng tương lai: Không mấy khả quan.
Quan điểm của tôi: Nước Mỹ được xây dựng trên nguyên tắc mọi lá phiếu đều có giá trị ngang nhau và các quy trình bầu cử phải công bằng, hợp pháp và chính đáng. Bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào can thiệp vào hệ thống này—dù chỉ là trường hợp hiếm hoi—đều cần phải bị truy tố ở mức cao nhất theo quy định của pháp luật và chịu hình phạt tương xứng.
