Hội đồng 23 chuyên gia cảnh báo: Loại nước thường thấy, rẻ hơn cả cốc trà đá, hóa ra gây ung thư nguy hiểm không kém rượu bia

Đồ uống nóng làm tăng nguy cơ ung thư

Thói quen sử dụng đồ uống nóng đã trở nên quen thuộc trong đời sống, từ tách trà buổi sáng cho đến ly nước ấm vào buổi tối. Tuy nhiên, theo một đánh giá quy mô toàn cầu của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, yếu tố đáng lo ngại không nằm ở bản thân loại đồ uống mà chính là nhiệt độ khi sử dụng.

Hội đồng gồm 23 nhà khoa học quốc tế kết luận rằng việc uống nước quá nóng có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản, và được xếp vào nhóm 2A – nhóm các yếu tố “có khả năng gây ung thư” ở người.

Theo phân loại của IARC, nhóm 2A bao gồm những tác nhân có bằng chứng hạn chế trên người nhưng đủ mạnh trên động vật thí nghiệm, hoặc có cơ chế sinh học hợp lý cho thấy nguy cơ gây ung thư. Điều này đồng nghĩa với việc chưa thể đưa ra kết luận tuyệt đối, nhưng vẫn cần đặc biệt thận trọng.

Về cơ chế, việc thường xuyên uống đồ quá nóng có thể gây tổn thương lặp đi lặp lại lên niêm mạc thực quản. Theo thời gian, những tổn thương này có thể tạo điều kiện cho các tế bào biến đổi bất thường. Không chỉ dừng lại ở nguy cơ lâu dài, nhiệt độ cao còn có thể gây bỏng ngay lập tức. Hiệp hội Bỏng Mỹ cho biết chất lỏng ở khoảng 65°C có thể gây tổn thương da gần như ngay khi tiếp xúc nếu kéo dài.

Một số nghiên cứu tại châu Phi cũng ghi nhận việc tiêu thụ đồ ăn, thức uống quá nóng có thể làm tăng gần gấp đôi nguy cơ ung thư biểu mô thực quản.

Theo ước tính của IARC và các tổ chức liên quan, số ca ung thư thực quản trên toàn cầu có thể tăng hơn 50% trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2040, tiến tới gần 1 triệu ca mắc mới mỗi năm. Riêng năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 604.000 ca mắc mới và 544.000 ca tử vong do căn bệnh này, với tỷ lệ phân bố không đồng đều giữa các khu vực, trong đó Đông Á, Nam và Đông Phi là những nơi có tỷ lệ cao.

Tại các khu vực này, ung thư biểu mô tế bào vảy là dạng bệnh phổ biến. Những yếu tố nguy cơ như hút thuốc, употребление rượu, thói quen dùng đồ uống quá nóng và ô nhiễm không khí trong nhà được cho là góp phần làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh.

Ngoài ảnh hưởng đến thực quản, việc uống trà hoặc cà phê nóng chứa caffeine nhiều lần trong ngày còn có thể gây cảm giác bồn chồn, khó ngủ. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị nên giới hạn số lượng tiêu thụ hoặc chuyển sang uống nước ấm ở mức nhiệt vừa phải để duy trì thói quen mà vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Dùng thêm các loại nước này giúp phòng ung thư cực hiệu quả

Dưới đây là một số loại đồ uống buổi sáng được cho là có thể hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư ruột kết nhờ chứa nhiều hợp chất có lợi cho cơ thể:

1. Trà xanh

Theo quan niệm Đông y, trà xanh có vị đắng nhẹ, hơi ngọt, tính mát, giúp thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa và làm dịu tinh thần. Nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận việc uống trà xanh thường xuyên có liên quan đến nguy cơ ung thư trực tràng thấp hơn, đặc biệt ở người không hút thuốc.

Nguyên nhân chủ yếu là do trà xanh giàu catechin – một nhóm chất chống oxy hóa có khả năng làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư và hạn chế sự lan rộng của khối u. Ngoài ra, trà xanh còn kích hoạt một số enzyme có vai trò bảo vệ cơ thể trước quá trình hình thành ung thư.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trà xanh chỉ có vai trò hỗ trợ phòng ngừa, không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa khi bệnh đã xuất hiện.

2. Cà phê đen

Cà phê có hương thơm đặc trưng, vị đắng và được xem là thức uống giúp kích thích hệ thần kinh, tăng sự tỉnh táo, hỗ trợ tiêu hóa. Một số nghiên cứu cho thấy việc uống cà phê có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư ruột kết, cũng như hạn chế nguy cơ tái phát và tử vong ở những người từng mắc bệnh.

Ngoài ra, Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ cà phê với nguy cơ thấp hơn của một số loại ung thư khác như ung thư gan và ung thư nội mạc tử cung.

3. Nước ép trái cây họ cam quýt

Các loại quả như cam, chanh… được biết đến với tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh lý, trong đó có ung thư. Một số nghiên cứu quy mô lớn cho thấy những người tiêu thụ trái cây họ cam quýt hoặc nước ép từ 3–4 lần mỗi tuần có nguy cơ mắc ung thư thấp hơn so với nhóm ít sử dụng.

Điều này có thể liên quan đến hàm lượng flavonoid dồi dào như hesperidin, apigenin, naringenin cùng các hợp chất sinh học khác như limonoid, carotenoid hay tangeretin – những chất có đặc tính chống oxy hóa và hỗ trợ bảo vệ tế bào.

4. Nước ép lựu

Trong Đông y, quả lựu có vị chua ngọt, tính ấm, có tác dụng sinh tân, giải khát và hỗ trợ tiêu hóa. Nước ép lựu chứa nhiều polyphenol và flavonoid, đặc biệt là ellagitannin và axit ellagic – những hợp chất có khả năng chống viêm trong đường ruột.

Một số nghiên cứu cho thấy axit ellagic có thể hỗ trợ ngăn chặn sự khởi phát của tế bào ung thư và ức chế hoạt động của một số enzyme liên quan đến quá trình gây ung thư.

5. Nước ép nho

Theo Đông y, nho có vị ngọt chua, tính bình, giúp bổ khí huyết, tăng cường sức khỏe và hỗ trợ tuần hoàn. Nho giàu polyphenol như resveratrol, quercetin, anthocyanin và catechin – những chất chống oxy hóa có khả năng giảm viêm và bảo vệ tế bào.

Một số bằng chứng cho thấy các hợp chất này có thể góp phần giảm nguy cơ viêm đại tràng và hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư, trong đó có ung thư ruột kết.

Lưu ý: Dù những loại đồ uống trên mang lại lợi ích nhất định, các thông tin về khả năng “chống ung thư” chủ yếu mang tính hỗ trợ và chưa thể thay thế các biện pháp phòng ngừa hay điều trị chính thống. Việc duy trì chế độ ăn cân bằng, lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ vẫn là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.

(Tổng hợp)