"Kẻ ngoại đạo" Lý Thư Phúc: Từ 120 tệ vay mượn đến tư duy kiến tạo nguồn lực trong nghịch cảnh

Khởi nghiệp "du kích" và bài toán tự thân vận động

Trong lịch sử phát triển của công nghiệp Trung Quốc, hiếm có doanh nhân nào khởi đầu với vị thế "ngoại đạo" rõ rệt như Lý Thư Phúc  -  người sau này sáng lập và dẫn dắt Geely trở thành tập đoàn ô tô toàn cầu. Trước khi bước vào hàng ngũ tỷ phú, ông chỉ là một doanh nhân tư nhân vô danh, không nền tảng kỹ thuật bài bản, không quan hệ chính trị, không đặc quyền thể chế. Trong một hệ thống mà nguồn lực và cơ hội thường phân bổ theo trật tự sẵn có, Lý Thư Phúc bước vào cuộc chơi với gần như hai bàn tay trắng. Thứ duy nhất ông sở hữu là một tư duy khác biệt: không chấp nhận giới hạn do hoàn cảnh áp đặt.

Geely là một trong những nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới, sở hữu nhiều thương hiệu ô tô hàng đầu.

Năm 1982, tại Đài Châu, Lý Thư Phúc vay cha 120 NDT để mua một chiếc máy ảnh cũ khởi nghiệp. Đây là thời kỳ kinh tế Trung Quốc còn nhiều hạn chế, cơ hội cho khu vực tư nhân chưa rõ ràng. Khi muốn mở một tiệm ảnh nhỏ, rào cản xuất hiện ngay lập tức: thiết bị nhập khẩu quá đắt đỏ, hoàn toàn vượt xa khả năng tài chính của ông. Với nhiều người, đây là tín hiệu để dừng lại. Nhưng với Lý Thư Phúc, đó là một bài toán cần lời giải.

Thay vì dừng lại, Lý Thư Phúc đã thực hiện một bước đi mang tính "bản lề" cho toàn bộ sự nghiệp sau này: Tự chế tạo công cụ sản xuất. Ông lùng sục mua linh kiện rời, tự tay lắp ghép từ ống kính, bánh răng đến đèn chiếu sáng. Những thiết bị thô sơ che vải đen ấy không chỉ tạo ra doanh thu, mà còn hình thành một DNA kinh doanh quan trọng: Đổi mới thứ cấp. Ông không chờ đợi cơ hội đến, ông thấu hiểu cấu trúc của thứ mình cần và tái tạo nó trong giới hạn nguồn lực cho phép.

Cú sốc "Bắc Cực Hoa" và bản lĩnh chấp nhận rủi ro lý trí

Tuy nhiên, thành công ban đầu không khiến Lý Thư Phúc lựa chọn con đường an phận. Năm 1986, ông bước vào lĩnh vực sản xuất tủ lạnh với thương hiệu Bắc Cực Hoa. Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, sản phẩm được thị trường đón nhận tích cực, quy mô mở rộng trong thời gian ngắn. Nhưng đúng lúc mọi thứ đang thuận lợi, một quyết định hành chính siết chặt giấy phép sản xuất đã buộc nhà máy phải đóng cửa. Toàn bộ tài sản gần như bị xóa sổ chỉ sau một quyết định từ bên ngoài doanh nghiệp.

Chân dung ông Lý Thư Phúc

Đối với đa số doanh nhân, đó là dấu chấm hết. Nhưng với Lý Thư Phúc, đó là bài học về Rủi ro thể chế – một biến số ông buộc phải tính đến để tồn tại. Thay vì sa lầy, ông thực hiện cú xoay trục ngoạn mục sang vật liệu xây dựng cao cấp, thu về 150 triệu NDT. Đây là giai đoạn ông hoàn thiện tư duy hệ thống: Chấp nhận rủi ro một cách lý trí và luôn có phương án dự phòng cho sự đứt gãy.

"Customer Centric" trước khi khái niệm này trở nên phổ biến

Năm 1994, ông tiếp tục bước vào lĩnh vực xe máy với Công ty Hoa Thiên. Thị trường khi đó tràn ngập các sản phẩm sao chép kiểu dáng nước ngoài, cạnh tranh chủ yếu bằng giá và thiếu tiêu chuẩn dịch vụ. Một lần nữa, Lý Thư Phúc chọn đi ngược xu hướng. Thay vì chỉ tập trung bán sản phẩm, ông xác định dịch vụ hậu mãi là yếu tố tạo khác biệt bền vững. Hệ thống xe sửa chữa lưu động, cam kết phản hồi trong vòng 20 phút, được triển khai trên quy mô lớn  -  một tư duy đi trước thị trường nhiều năm. 

Trụ sở Tập đoàn Geely

Ông hiểu rằng bán một chiếc xe chỉ là bắt đầu, bán niềm tin mới là dài hạn. Tư duy "lấy khách hàng làm trung tâm" này chính là nền móng để Geely sau này dám đứng ngang hàng với những ông lớn phương Tây.

Phá vỡ giới hạn "Tư duy lối mòn": Bài học về việc tự kiến tạo lợi thế cạnh tranh

Nhìn vào hành trình của Lý Thư Phúc, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm thấy một bài học đắt giá về việc thoát khỏi cái bẫy gia công và sao chép đơn thuần. Câu hỏi cốt lõi mà ông đặt ra là: Bạn dám tháo tung những cấu trúc cũ để kiến tạo một lợi thế mới, hay chấp nhận mãi là người đi sau? Giai đoạn "vô danh" này chính là lúc Lý Thư Phúc tích lũy đủ bản lĩnh để chuẩn bị cho một cú nhảy phi tuyến tính vào ngành công nghiệp ô tô – nơi vốn được xem là "pháo đài" của những gã khổng lồ.

Cuốn sách "Tăng trưởng phi tuyến tính - Sự trỗi dậy của Geely" mới được ra mắt tại Việt Nam.

Trải nghiệm hành trình "Tăng trưởng phi tuyến tính" qua series audiobook

Câu chuyện về Lý Thư Phúc không chỉ là những con số, đó là một bản giao hưởng của khát vọng và những quyết định điên rồ. Hẹn bạn ở kỳ tiếp theo và xin mời đón nghe trọn bộ Audiobook: "Tăng trưởng phi tuyến tính - Sự trỗi dậy của Geely" tại: https://read.tascoauto.com/