Khi nào khởi công 'siêu dự án' đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam?

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo cho biết, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam, hiện chủ đầu tư đã ký hợp đồng gói thầu tư vấn hỗ trợ dự án; tư vấn hỗ trợ dự án đã lập nhiệm vụ, dự toán, hồ sơ yêu cầu gói thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Cùng với đó, dự án đang triển khai các thủ tục lựa chọn các tư vấn giai đoạn chuẩn bị đầu tư như: tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi; tư vấn giám sát khảo sát; lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Bộ Xây dựng đặt mục tiêu phải nỗ lực để khởi công dự án đường sắt tốc độ cao Bắc -Nam vào tháng 12/2027.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam có tổng chiều dài tuyến khoảng 1.541 km, điểm đầu tại Ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại Ga Thủ Thiêm (TPHCM), đi qua địa phận 15 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Dự án đầu tư mới toàn tuyến đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350km/giờ, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 67,34 tỷ USD. Ban Quản lý dự án Thăng Long được giao là chủ đầu tư lập báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam.

Theo tiến độ được phê duyệt, công tác lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và khởi công dự án từ quý 4/2026 đến quý 4/2028. Công tác giải phóng mặt bằng được tách thành các dự án độc lập, do UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có tuyến đi qua quyết định đầu tư; tiến độ hoàn thành quý 4/2028.

Liên quan đến dự án đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, theo Bộ Xây dựng, dự án được chia thành các dự án thành phần, tiểu dự án. Đến nay, dự án thành phần 1 (đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga) đã khởi công gói thầu XL01 gồm 5 vị trí ga vào ngày 19/12/2025.

Ban Quản lý dự án Đường sắt đang triển khai thi công san lấp mặt bằng quảng trường tại 3 vị trí ga Lào Cai, Phú Thọ và Nam Hải Dương. Còn 2 vị trí ga Bắc Hồng và Lương Tài do mặt bằng bàn giao nhỏ lẻ, chưa đảm bảo công địa triển khai thi công đồng loạt.

Với tuyến kết nối và quảng trường của 15 ga còn lại hiện đang thực hiện khảo sát, thiết kế kỹ thuật, dự kiến hoàn thành để triển khai lựa chọn nhà thầu xây lắp, tổ chức thi công từ quý IV/2026.

Dự án thành phần 2 (dự án đầu tư xây dựng công trình đường sắt) hiện đang được tổng hợp hoàn thiện hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi theo quy định để trình Hội đồng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Các thủ tục pháp lý để phê duyệt dự án thành phần 2 gồm: báo cáo đánh giá tác động môi trường, khả năng đảm bảo thoát lũ và đảm bảo an toàn đê điều, xác định cấp độ thông tin của hệ thống thông tin, xác định dự án thuộc danh mục dự án trọng yếu có yêu cầu về đảm bảo quốc phòng an ninh cũng đang được tích cực triển khai.

Chủ đầu tư cũng đang thực hiện công tác lựa chọn tư vấn để lập, giám sát, thẩm tra công tác thiết kế kỹ thuật.

Để đẩy nhanh tiến độ thời gian tới, Bộ Xây dựng yêu cầu các ban quản lý dự án xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai dự án, rõ hạng mục công việc, tiến độ từ công tác giải phóng mặt bằng, tư vấn, khảo sát, thi công…

Đối với kết cấu hạ tầng đoạn tuyến, nhà ga, phương tiện, thiết bị, vật tư, Bộ Xây dựng cho rằng cần nghiên cứu kỹ, trong đó lưu ý đảm bảo chủ trương về sử dụng sản phẩm, dịch vụ trong nước để kích thích sản xuất, nền kinh tế...