“Không thể tin được, sự cực khổ này là do mình bỏ 26 triệu mua”: Giới trẻ rủ nhau vượt sướng leo núi, thở bình oxy ở độ cao 4.000m

“Không thể tin được, tất cả khổ sở này là do tui tự bỏ tiền ra mà có!”. Nếu hay lướt mạng xã hội, hẳn bạn đã gặp câu này không ít lần.

Nó xuất hiện trên những con dốc bùn đỏ ở Tà Chì Nhù, đoạn đường bám dây giữa mưa ở Langbiang, sườn đèo mù sương Phu Sa Phìn, đường mòn núi Chứa Chan, cho tới tận sa mạc Đôn Hoàng (Trung Quốc). Khung hình nào cũng na ná nhau: người đi du lịch mệt nhoài, thở dốc, có người nằm dài trên đống đá dăm bên đường rồi tự cười chính mình. Có người tóm gọn hơn: “Đi làm cực khổ kiếm tiền để bỏ tiền làm cái cực hơn”.

Phiên bản “đắt đỏ” nhất gần đây đến từ Đạo Thành Á Đinh (Trung Quốc). Một du khách viết rằng không thể tin nổi sự cực khổ này là do mình tự nguyện bỏ 26 triệu đồng đi du lịch mà có. Người khác kể phải dùng bình oxy thường xuyên suốt chuyến đi, dù vẫn khen cảnh đẹp.

Bất ngờ thứ nhất: Người ta đang trả tiền để… mệt

Câu than vui vui ấy thực ra là phần nổi của một thay đổi lớn: người đi du lịch ngày càng chi tiền cho trải nghiệm thể lực thay vì chỉ nghỉ dưỡng.

Báo cáo Trendcast 2026 của Tripadvisor, dựa trên dữ liệu tìm kiếm, đặt chỗ và đánh giá giai đoạn 2024–2025, ghi nhận lượt đặt các trải nghiệm phiêu lưu mạo hiểm tăng 79% so với năm trước. Tripadvisor gọi đây là kiểu du lịch “đổ mồ hôi”, tức những chuyến đi gắn với hoạt động thể chất cường độ cao, và dự báo đây là xu hướng nổi bật nhất năm 2026. Khảo sát của Skyscanner cũng cho thấy 71% du khách đang cân nhắc hoặc lên kế hoạch cho một chuyến đi núi vào mùa hè hoặc mùa thu năm nay.

Ở Việt Nam, theo Vietnam Report, gần 54% Gen Z dự định đi du lịch nhiều hơn trong năm 2026. Các doanh nghiệp lữ hành ước tính khoảng 65–70% du khách trẻ chọn chuyến ngắn 2–5 ngày với nhiều hoạt động trải nghiệm. Hồi tháng 5, các công ty tour cho Tuổi Trẻ biết khách đang chuyển từ tour trọn gói quen thuộc sang hành trình riêng, thiên về trải nghiệm. Đi bộ đường dài, leo núi và du lịch thể thao tăng sức hút ở Đông Bắc, Tây Bắc, còn các tuyến săn mây Tà Xùa, Lảo Thẩn, Fansipan được đưa vào sản phẩm mới. Riêng Tà Xùa là điểm đến duy nhất của Việt Nam lọt danh sách 26 điểm đến toàn cầu đáng ghé thăm năm 2026 do kênh truyền hình NDTV (Ấn Độ) công bố.

Bất ngờ thứ hai: Trên mạng thì rần rần, leo thật thì… chưa nhiều

Nhưng độ phủ sóng trên mạng chưa chắc phản ánh đúng số người thật sự xỏ giày lên núi. Theo Báo Lào Cai, từ tháng 1 đến 15/4/2026, Fansipan ghi nhận 2.703 lượt khách leo bộ, trong đó khoảng 75% là khách quốc tế, khách Việt chỉ chiếm khoảng 25%.

Nói cách khác, ở ít nhất một điểm đến tiêu biểu, số người Việt thật sự leo núi vẫn khá khiêm tốn so với độ phủ sóng của trào lưu. Các báo cáo của Tripadvisor hay Skyscanner cũng chủ yếu là dự báo và khảo sát ý định, chưa đo được bao nhiêu người đi một lần rồi… thôi.

Bất ngờ thứ ba: Càng khổ càng muốn đi, hóa ra là “niềm vui loại hai”

Vậy vì sao “khổ” lại thành thứ người ta sẵn sàng trả tiền? Theo một chuyên gia của Vietnam Report, thế hệ trẻ xem mỗi chuyến đi như một thành tựu cá nhân, nơi họ khám phá giới hạn của bản thân và ghi lại bằng hình ảnh. Câu than “tự bỏ tiền mua khổ” vì thế vừa là lời kêu mệt, vừa là cách khoe một thử thách đã vượt qua.

Giới leo núi phương Tây có hẳn một khái niệm cho tâm lý này: “niềm vui loại hai”. Theo thang đo do nhà leo núi người Mỹ Kelly Cordes phổ biến:

Niềm vui loại một: dễ chịu ngay khi trải nghiệm, như ăn một món ngon hay xem một bộ phim. Niềm vui loại hai: khổ sở khi đang diễn ra nhưng trở nên đáng nhớ khi nhìn lại, như leo núi trong giá rét hay chạy marathon. Niềm vui loại ba: khổ khi đang trải qua, và nhìn lại vẫn chẳng thấy vui chút nào, thường là những chuyến đi gặp rủi ro thật sự.

Những lời than tự bỏ tiền mua khổ chính là cách người trẻ gọi tên niềm vui loại hai.

Bất ngờ thứ tư: Có nơi bán “khổ” với giá 26–36 triệu đồng

Nếu Tà Chì Nhù (2.979 m) hay Langbiang (khoảng 2.167 m) là phiên bản “khổ bình dân”, thì Đạo Thành Á Đinh là phiên bản “khổ cao cấp”. Nhiều công ty lữ hành tại TP.HCM và Hà Nội đang chào bán tour trọn gói Thành Đô – Đạo Thành – Á Đinh kéo dài 6 hoặc 7 ngày, giá tham khảo từ khoảng 26 đến 36 triệu đồng/khách. Giá tour thường gồm vé máy bay khứ hồi, khách sạn, ăn uống, vé tham quan và hướng dẫn viên tiếng Việt. Một số nơi còn tặng kèm bình oxy.

Á Đinh là khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia ở phía tây tỉnh Tứ Xuyên, rộng 1.344 km², xếp hạng khu du lịch 5A, mức cao nhất của Trung Quốc. Nơi đây thường được gọi là “Shangri La cuối cùng” nhờ ba ngọn núi tuyết thiêng (cao nhất là Tiên Nãi Nhật, 6.032 m) cùng những hồ băng như hồ Sữa, hồ Ngũ Sắc.

Cái “khổ” ở đây bắt đầu ngay khi máy bay hạ cánh: sân bay Đạo Thành Á Đinh nằm ở độ cao 4.411 m, thuộc nhóm sân bay dân dụng cao nhất thế giới. Ở độ cao này, mỗi hơi thở chỉ đưa vào cơ thể khoảng 60% lượng oxy so với ở mực nước biển. Cung đi bộ dài bắt đầu từ đồng cỏ Lạc Nhung (khoảng 4.100 m), đi bộ chừng 5 km lên hồ Sữa và hồ Ngũ Sắc (4.500–4.700 m), mất trung bình khoảng 5 giờ đi lên và 2 giờ đi xuống. Dịch vụ cưỡi ngựa có giá khoảng 775.000 đồng đến 1,16 triệu đồng một chiều nhưng không đi tới hồ. Vì vậy, đoạn bậc thang gỗ dốc cuối cùng, đúng cảnh “tự bỏ tiền ra để khổ”, du khách vẫn phải tự leo.

Dù vất vả, khách vẫn đông, nhất là vào mùa thu (khoảng tháng 9 đến giữa tháng 11), khi rừng cây trong thung lũng chuyển sắc vàng đỏ, hồ Sữa xanh ngọc nằm dưới chân núi tuyết. Trên Trip.com, Đạo Thành Á Đinh có hơn 11.000 lượt đánh giá với điểm trung bình 4,6/5. Năm nay, khu bảo tồn còn miễn vé vào cổng từ 1/8 đến 31/10/2026. Tuy nhiên, chính sách này được công bố cho du khách nội địa Trung Quốc, khách Việt nên hỏi lại đơn vị tour về điều kiện áp dụng.

Đừng để “niềm vui loại hai” thành “loại ba”

Dù ở Tà Chì Nhù hay Á Đinh, rủi ro lớn nhất nằm ở tâm lý “đã đến thì phải lên”, khiến không ít người cố đi tiếp khi cơ thể đã có dấu hiệu quá sức. Với các cung đường trên cao, độ cao chứ không phải quãng đường mới là thử thách chính. Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ lưu ý bất kỳ ai lên trên khoảng 2.440 m đều có thể bị say độ cao cấp, kể cả khi chỉ đi bộ nhẹ nhàng. Theo mốc này, ngay cả những đỉnh quen thuộc trong nước như Tà Chì Nhù (2.979 m) hay Phu Sa Phìn (2.874 m) cũng đã vượt ngưỡng có thể gây say độ cao, chứ không riêng gì những nơi trên 4.000 m như Á Đinh.

Một vài lưu ý để chuyến đi không thành “ám ảnh”:

• Người có bệnh nền tim mạch, hô hấp hoặc thể trạng yếu nên khám và hỏi ý kiến bác sĩ trước chuyến đi.
• Với nơi cao như Á Đinh, nên dành 4–5 ngày và không leo tuyến hồ Sữa ngay ngày đầu lên cao. Tuyến lên hồ Ngũ Sắc đóng cửa từ 20/11 đến 15/4.
• Mang áo ấm, kem chống nắng, kính râm. Ở Á Đinh, bình oxy và gậy leo núi có thể thuê ngay tại cổng khu bảo tồn.
• Với các cung leo núi trong nước, nên đi cùng người dẫn đường địa phương, mang giày có độ bám tốt và theo dõi thời tiết trước khi xuất phát.
• Nếu đau đầu dữ dội, nôn, lơ mơ hoặc khó thở ngay cả khi nghỉ, cần xuống thấp và tìm trợ giúp y tế ngay.

Còn bạn, đã từng “tự bỏ tiền mua khổ” ở cung đường nào, và có muốn quay lại lần nữa?