Lập kỷ lục chưa từng có, mặt hàng Việt Nam khiến Trung Quốc thích mê, ồ ạt thu mua

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, ngành tôm Việt Nam lập kỷ lục mới trong năm 2025 khi kim ngạch xuất khẩu lần đầu tiên đạt 4,6 tỷ USD , tăng 19% so với năm 2024 – mức cao nhất từ trước tới nay.

Về cơ cấu, tôm chân trắng vẫn giữ vai trò trụ cột với 2,98 tỷ USD, chiếm 64,6% tổng kim ngạch, tăng 9,6%. Tôm sú đạt 452,9 triệu USD, chiếm 9,8% và chỉ tăng nhẹ 1,2%. Trong khi đó, tôm loại khác tăng gần 67%, trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của toàn ngành. Đáng chú ý, trong nhóm "tôm loại khác", tôm sống/tươi/đông lạnh tăng tới 97,2%, phản ánh sự bùng nổ xuất khẩu tôm hùm và sản phẩm cao cấp sang Trung Quốc.

Kim ngạch xuất khẩu ấn tượng mà ngành tôm đạt được trong năm 2025 là tổng hòa của nhiều yếu tố. Một trong những yếu tố có thể kể đến như xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh. Năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam.

Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch và tăng tới 60,8% so với năm 2024. Nếu tính cả HongKong (Trung Quốc), toàn khối Trung Quốc – HongKong mang về 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần và tăng 55% so với năm 2024.

Thị trường Trung Quốc đang phân hóa mạnh về tiêu dùng, phân khúc trung cấp chịu áp lực do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, trong khi phân khúc cao cấp và sản phẩm tiện lợi, chế biến vẫn tăng trưởng tốt. Điều này tạo dư địa lớn cho các dòng sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như tôm hùm, tôm sú và tôm cao cấp.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sang Mỹ tăng trưởng trong bối cảnh đặc biệt, khi nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng trước các thời điểm Mỹ công bố áp thuế đối ứng. Đồng thời, các đối thủ lớn như Ấn Độ và Indonesia gặp bất lợi do thuế chống trợ cấp, thuế chống bán phá giá và sự cố chất lượng sản phẩm.

Năm 2025, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, riêng tháng 12/2025, kim ngạch chỉ đạt 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ, cho thấy dấu hiệu chững lại vào cuối năm.

Xuất khẩu sang Mỹ vẫn phải đối mặt với nhiều rủi ro từ thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và nguy cơ áp thuế chống bán phá giá, trong khi các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng.

Trong bối cảnh Mỹ ngày càng khó lường, EU và CPTPP nổi lên như những trụ cột ổn định. Xuất khẩu tôm sang EU đạt 579,8 triệu USD, tăng 19,9%, chiếm 12,6% tổng kim ngạch. Nhiều thị trường tăng tốt như Đức tăng 25,1%, Bỉ tăng 22,3%, Hà Lan tăng 8,2% và Anh tăng 6,6%. Đây đều là những thị trường coi trọng chất lượng, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc, cũng là lợi thế của tôm Việt Nam.

Khối CPTPP đạt 1,25 tỷ USD, tăng 28,8% và chiếm 27,3% tổng kim ngạch. Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia tiếp tục duy trì mức nhập khẩu ổn định, tạo bệ đỡ quan trọng cho ngành trong bối cảnh thị trường Mỹ biến động mạnh.

Bước sang năm 2026, ngành tôm Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với môi trường thương mại toàn cầu ngày càng khắc nghiệt. Áp lực thuế tại Mỹ, cạnh tranh tại Trung Quốc và chi phí sản xuất trong nước cao vẫn là những yếu tố chi phối hoạt động xuất khẩu quý 1/2026.

Dù vậy, theo đánh giá của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), nếu doanh nghiệp tiếp tục mở rộng thị trường trong khối CPTPP, EU và Trung Đông, đồng thời tối ưu sản phẩm giá trị gia tăng, xuất khẩu tôm vẫn có cơ hội duy trì tăng trưởng trong năm 2026.