Lộ 'vị cứu tinh' dầu cho Đông Nam Á, vừa mang 100.000 thùng nhiên liệu sang Việt Nam

Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Trung Quốc đang nổi lên như một nguồn cung thay thế quan trọng cho các quốc gia Đông Nam Á. Dù trước đó đã siết chặt xuất khẩu nhiên liệu để bảo vệ thị trường nội địa, Bắc Kinh vẫn âm thầm đẩy các lô hàng diesel và sản phẩm dầu sang khu vực đang thiếu hụt nghiêm trọng.

Theo dữ liệu theo dõi tàu biển, hai tàu chở dầu Ding Heng 36 và Auchentoshan đã giao hơn 260.000 thùng diesel tới Philippines trong cuối tuần qua. Cùng thời điểm, tàu Great Ocean cũng vận chuyển khoảng 100.000 thùng nhiên liệu chưng cất sang Việt Nam, góp phần giảm áp lực thiếu hụt các sản phẩm như diesel, loại nhiên liệu thiết yếu cho vận tải và sản xuất.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều nền kinh tế mới nổi tại châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc xung đột tại Iran, khiến nguồn cung dầu từ Trung Đông bị gián đoạn và giá năng lượng tăng mạnh. Các quốc gia như Philippines đã buộc phải tìm kiếm nguồn hỗ trợ từ các đối tác trong khu vực để đối phó với khủng hoảng.

Manila thậm chí đã ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng do thiếu hụt nhiên liệu. Chính phủ nước này cho biết đang chuẩn bị tiếp nhận lô diesel đầu tiên trong khuôn khổ “ngoại giao dầu mỏ”, dù không công bố cụ thể nhà cung cấp. Tuy nhiên, dữ liệu thương mại cho thấy Trung Quốc hiện là một trong những nguồn cung lớn nhất, chiếm hơn 1 nửa tổng lượng nhập khẩu diesel khoảng 158.000 thùng/ngày của Philippines trong tháng này.

Ở quy mô rộng hơn, việc Trung Quốc tăng cường xuất khẩu sang Đông Nam Á phản ánh sự điều chỉnh linh hoạt trong chính sách năng lượng. Trước đó, Bắc Kinh đã ban hành lệnh hạn chế xuất khẩu các sản phẩm dầu để ưu tiên nhu cầu trong nước, khiến nhiều nhà máy lọc dầu phải hủy đơn hàng hoặc đàm phán lại hợp đồng.

Song, các lô hàng vừa được giao nhiều khả năng đã được phê duyệt trước khi các biện pháp siết chặt có hiệu lực. Điều này cho thấy Trung Quốc vẫn duy trì một “kênh linh hoạt”, vừa kiểm soát nguồn cung nội địa, vừa hỗ trợ các đối tác chiến lược trong khu vực khi cần thiết.

Sự xuất hiện của các lô dầu Trung Quốc đã phần nào lấp khoảng trống do nguồn cung từ Trung Đông suy giảm. Tại Đông Nam Á, diesel đóng vai trò then chốt trong hoạt động vận tải đường bộ, sản xuất công nghiệp và phát điện. Việc thiếu hụt loại nhiên liệu này có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy chi phí sinh hoạt tăng cao.

Giới phân tích nhận định, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị bóp nghẹt bởi các điểm nghẽn như eo biển Hormuz, các dòng chảy năng lượng đang được tái định hình. Trung Quốc, vốn là một trong những nhà xuất khẩu nhiên liệu lớn của châu Á, đang tận dụng cơ hội để gia tăng ảnh hưởng tại Đông Nam Á thông qua các lô hàng “cứu trợ” mang tính chiến lược.

Dù vậy, khả năng duy trì nguồn cung này vẫn còn nhiều ẩn số. Nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, nhu cầu trong nước của Trung Quốc cũng có thể tăng lên, buộc Bắc Kinh phải siết chặt xuất khẩu trở lại. Khi đó, các quốc gia Đông Nam Á sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực lớn trong việc đảm bảo an ninh năng lượng.

Theo Financial Post