Loại hạt cỡ 2cm vừa mang về 4,2 tỷ USD: Việt Nam đứng số 1 thế giới suốt 19 năm, khiến toàn cầu phải mua

Hai thập kỷ qua, hạt điều đã giúp Việt Nam giữ vững vị thế là quốc gia chế biến và xuất khẩu nhân điều số 1 thế giới trong 19 năm liên tiếp, chiếm hơn 80% thị phần toàn cầu.

Mới đây nhất, loại hạt cỡ khoảng 2cm này tiếp tục mang tin vui lớn cho ngành xuất khẩu Việt khi vượt mốc 4,2 tỷ USD tính từ đầu năm đến tháng 10/2026.

Cụ thể, theo thông tin mới nhất từ Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), tính lũy kế 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam chúng ta đã xuất khẩu thành công hơn 600.000 tấn nhân điều, thu về nguồn ngoại tệ vượt mốc 4,2 tỷ USD (tương đương 108.528 tỷ VND tính theo tỉ giá hiện tại).

Để hình dung một cách trực quan về nhịp độ giao thương sôi động này, nếu tính bình quân từ đầu tháng 1/2026 đến cuối tháng 10/2026 (khoảng 304 ngày), mỗi ngày trôi qua, ngành điều Việt Nam lại mang về cho đất nước xấp xỉ 13,8 triệu USD, tương đương hơn 356 tỷ đồng.

Trung Quốc và Mỹ tiếp tục là hai thị trường nhập khẩu điều hàng đầu của Việt Nam, trong đó 9 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc chiếm 21,61% và Mỹ chiếm 15,21% tổng kim ngạch.

Các thị trường khác nhập khẩu điều Việt Nam bao gồm: Châu Âu, Trung Đông, Thái Lan, Ấn Độ...

Thành công này tiếp bước cho một năm 2025 cực kỳ thành công của ngành điều Việt. Đây là năm đánh dấu bước ngoặt lịch sử của ngành điều nước ta khi xuất khẩu đạt khoảng 798.000 tấn, thu về hơn 5,4 tỷ USD - mức kỷ lục từ trước đến nay.

Chế biến sâu: "Chìa khóa vàng" nâng tầm giá trị hạt điều Việt

Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS) đang quyết tâm đạt được mục tiêu xuất khẩu 800.000 tấn nhân điều, đạt kim ngạch 5 tỷ USD ngay khi năm 2026 kết thúc.

Để chạm tay vào mục tiêu lớn này trong bối cảnh nguồn cung điều thô toàn cầu có thời điểm thắt chặt và chi phí nguyên liệu đầu vào biến động, các doanh nghiệp chế biến trong nước phải cùng lúc gỡ được 2 bài toán lớn.

"Thứ nhất là giải quyết khó khăn trước mắt [bao gồm những thay đổi về chính sách thuế quan, rào cản thương mại gia tăng và biến động chi phí sản xuất, vận tải, logistics, tài chính].

Thứ hai, ngành điều phải hướng đến chế biến sâu, phát triển bền vững, chủ động hơn và tạo thêm giá trị trong 10-20 năm tới" - ông Phạm Văn Công, Chủ tịch VINACAS, cho biết tại Hội nghị Điều quốc tế Việt Nam lần thứ 15 năm 2026 (GCR 2026), do VINACAS phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tổ chức ngày 27/10.

Nhìn chung, ngành điều Việt Nam cần định hình lại chiến lược phân khúc gồm phân khúc cao cấp và phân khúc bình dân.

Trong phân khúc cao cấp: Chế biến sâu chính là "chìa khóa vàng" để ngành điều Việt Nam duy trì vị thế xuất khẩu số 1 thế giới; đồng thời chinh phục thêm nhiều phân khúc khách hàng với các dòng sản phẩm chất lượng cao như hạt kích cỡ lớn, điều rang muối và đóng gói thương mại.

Đây là những mặt hàng chủ lực chinh phục hệ thống bán lẻ cao cấp cùng chuỗi nhà hàng, khách sạn cao cấp - nơi đòi hỏi khắt khe về tiêu chuẩn và quy cách.

Sự vượt trội về chất lượng được phản ánh rõ qua giá trị sản phẩm. Đầu tháng 10/2026, giá FOB (Giao lên tàu) tại Việt Nam ghi nhận mức tăng nhẹ 0,10 USD/kg, đạt khoảng 7,10 USD/kg đối với loại WW320 và 8,00 USD/kg với loại WW240.

Tại thị trường Thái Lan, hạt điều Việt Nam tiếp tục áp đảo khi chiếm tới 75,7% tổng lượng nhập khẩu (tăng so với mức 70,7% cùng kỳ năm 2025). Đáng chú ý, giá nhập khẩu bình quân từ Việt Nam đạt 6.580 USD/tấn, cao hơn đáng kể so với mức bình quân chung 5.620 USD/tấn của thị trường Thái.

Ở phân khúc bình dân, sức ép cạnh tranh ở phân khúc giá rẻ đang gia tăng mạnh mẽ. Sự vươn lên của nguồn cung từ Lào - với thị phần tại Thái Lan nhảy vọt từ 0,38% lên 9,8% nhờ mức giá trung bình chỉ 2.267 USD/tấn - đang đặt ra bài toán lớn.

Doanh nghiệp Việt lúc này cần linh hoạt tối ưu hóa chi phí nguyên liệu và vận hành chế biến để đảm bảo khả năng cạnh tranh về giá.

Việc không còn phụ thuộc quá lớn vào việc tăng sản lượng thô mà tập trung tối ưu hóa giá bán bình quân – vốn đã cải thiện vượt mức 7.000 USD/tấn – chính là chìa khóa giúp toàn ngành bảo vệ biên lợi nhuận và duy trì đà tăng trưởng doanh thu ổn định.

Tham khảo: Hiệp hội Điều Việt Nam