Loạt trạm dừng nghỉ cao tốc Bắc - Nam 'vỡ' tiến độ

Nhiều trạm dừng nghỉ chậm tiến độ

Theo báo cáo mới nhất của Cục Đường bộ Việt Nam (ĐBVN) gửi Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, mạng lưới trạm dừng nghỉ trên toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông được quy hoạch gồm 36 trạm.

Đến nay, 11/21 trạm đã cơ bản hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu, đưa vào khai thác như: Mai Sơn - QL45; Nghi Sơn - Diễn Châu; Hàm Nghi - Vũng Áng; Vũng Áng - Bùng; Bùng - Vạn Ninh; Vạn Ninh - Cam Lộ; Quy Nhơn - Chí Thạnh; (8) Vĩnh Hảo - Phan Thiết (Km205); (9) Phan Thiết - Dầu Giây; Cần Thơ - Hậu Giang; Hậu Giang - Cà Mau. Trong 11 trạm đưa vào khai thác nói trên có 4 trạm có cây xăng phục vụ gồm các trạm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Hàm Nghi - Vũng Áng; Vũng Áng - Bùng; Vĩnh Hảo - Phan Thiết (Km205).

Ba trạm chưa hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu nhưng đã có trạm phục vụ tạm, gồm: Cam Lộ - La Sơn; Vân Phong - Nha Trang; Nha Trang - Cam Lâm.

Bảy trạm chưa hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu, chưa đưa vào khai thác, gồm: QL45 - Nghi Sơn; Diễn Châu - Bãi Vọt; Quảng Ngãi - Hoài Nhơn Km15; Quảng Ngãi - Hoài Nhơn Km77; Hoài Nhơn - Quy Nhơn; Cam Lâm - Vĩnh Hảo; Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144+560 (chưa được bàn giao đủ mặt bằng).

Nhiều khó khăn và vướng mắc

Theo Cục ĐBVN, nguyên nhân chậm tiến độ của các trạm dừng nghỉ liên quan đến nhiều nguyên nhân. Cụ thể, việc đầu tư trạm dừng nghỉ được Chính phủ xác định theo hình thức xã hội hóa. Tuy nhiên, các quy định của pháp luật hiện lại chưa hoàn thiện. Do đó, có thời điểm sắp đến ngày mở thầu nhưng vẫn phải hủy thông báo mời thầu và dừng việc lựa chọn nhà đầu tư do thay đổi quy định pháp luật. Đến cuối năm 2024, các Ban QLDA mới lựa chọn Nhà đầu tư, trình Cục ĐBVN ký hợp đồng 8/21 trạm, tháng 10/2025 mới ký xong 21/21 trạm.

Công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phần lớn bị chậm, không đáp ứng đúng tiến độ dự án; đến tháng 8/2025 còn 8 trạm chưa hoàn thành bàn giao mặt bằng; hiện còn trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144+560, tỉnh Lâm Đồng mới bàn giao được 16%.

Bên cạnh đó, các địa phương thực hiện sắp xếp lại bộ máy phần nào dẫn đến kéo dài thủ tục đầu tư, môi trường, đất đai. Một số trạm phải thực hiện thủ tục thu hồi khoáng sản (trạm Bùng - Vạn Ninh, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn Km77, Hoài Nhơn - Quy Nhơn); chuyển đổi mục đích sử dụng đất (trạm Nghi Sơn - QL45, Hoài Nhơn - Quy Nhơn); điều chỉnh thiết kế (trạm Quảng Ngãi - Hoài Nhơn Km77 phải điều chỉnh nút giao Hoài Nhơn, bổ sung làn phụ, kéo dài làn tăng, giảm tốc qua trạm); GPMB bổ sung (trạm Hoài Nhơn - Quy Nhơn phải GPMB bổ sung 0,47ha phạm vi đường ra vào trạm), phạm vi trạm có khối lượng san lấp nhiều hoặc nhiều đá tảng, đá mồ côi… dẫn đến không có công địa thi công, chậm tiến độ thi công từ 3 đến 5 tháng.

Đặc biệt, một số nhà đầu tư như Liên danh Petrolimex, Liên danh Futabuslines - Thành Hiệp Phát) triển khai chậm. Theo đó, mặc dù Cục ĐBVN và các Ban QLDA có nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc, tuy nhiên nhà đầu tư triển khai còn lúng túng, đặc biệt là trong công tác lựa chọn tư vấn thiết kế, thẩm tra, quản lý dự án, nhà thầu thi công và các thủ tục phê duyệt dự án, thiết kế, đấu nối.

“Nhà đầu tư chủ yếu là các doanh nghiệp chỉ có thế mạnh về cung cấp dịch vụ vận tải, xăng dầu... Ngoài ra, Tập đoàn Petrolimex là doanh nghiệp nhà nước nên trình tự các thủ tục cũng mất nhiều thời gian”, văn bản của Cục ĐBVN nêu rõ.

Từ tháng 9/2025 đến tháng 12/2025, trên địa bàn các tỉnh từ Thanh Hóa đến Lâm Đồng chịu ảnh hưởng nặng nề của các cơn bão, mưa lớn, thời tiết diễn biến phức tạp, liên tục kéo dài nên phải tạm dừng, gián đoạn triển khai thi công.

Từ đầu tháng 3 năm nay, do ảnh hưởng của xung đột tại khu vực Trung Đông, dẫn đến giá cả nhiên liệu, vật liệu tăng, nên có hiện tượng một số nhà thầu thi công cầm chừng, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các trạm; các nhà đầu tư chưa giải quyết kịp thời vướng mắc về hợp đồng, thủ tục thanh toán giữa nhà đầu tư và nhà thầu thi công.

Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các nhà đầu tư tập trung tối đa nguồn lực để tăng tốc tiến độ.

Đối với các trạm còn vướng mắc về mặt bằng, thu hồi khoáng sản, chuyển mục đích sử dụng đất cần khẩn trương bàn giao mặt bằng và hoàn thành các thủ tục cho nhà đầu tư.

Đối với các trạm chưa đưa vào khai thác, Cục ĐBVN cùng với các Ban QLDA tiếp tục đôn đốc nhà đầu tư tăng cường nguồn lực, bổ sung mũi thi công, tăng ca, tăng kíp... Quyết tâm đưa vào khai thác trước ngày 15/7 (trừ trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144+560).

“Đối với công tác xử lý vi phạm hợp đồng, Cục ĐBVN phối hợp với các Ban QLDA tiếp tục rà soát, thường xuyên kiểm điểm tiến độ đối với các nhà đầu tư đã chậm hoặc nguy cơ chậm tiến độ, vi phạm hợp đồng, kiên quyết xử lý trách nhiệm theo quy định của hợp đồng đối với các nhà đầu tư vi phạm; yêu cầu nhà đầu tư cam kết và có thời hạn khắc phục các chậm trễ, vi phạm; trường hợp tiếp tục vi phạm, không có giải pháp khắc phục sẽ xem xét chấm dứt hợp đồng, nhà đầu tư chịu trách nhiệm theo quy định của hợp đồng và pháp luật liên quan”, văn bản của Cục ĐBVN nhấn mạnh.