Lời khuyên cho gia đình dùng dụng cụ ăn uống bằng inox

Bát đũa inox ngày càng xuất hiện phổ biến trong nhiều gia đình nhờ ưu điểm bền, nhẹ, khó vỡ và có vẻ ngoài sáng đẹp. So với đồ sứ hay thủy tinh, các sản phẩm bằng inox cũng khá thuận tiện khi sử dụng hằng ngày, đặc biệt phù hợp với những gia đình muốn tìm bộ đồ ăn có độ bền cao, dễ vệ sinh và ít phải thay mới. Tuy nhiên, inox không phải lúc nào cũng có thể sử dụng tùy ý. Việc lựa chọn chất liệu, thiết kế cũng như cách vệ sinh và bảo quản đúng cách sẽ giúp bát đũa giữ được độ sáng đẹp, hạn chế xuống cấp và sử dụng lâu bền hơn. Dưới đây là một số lưu ý gia đình nên biết khi dùng bát đũa inox.

Xuất hiện những vết đen có độc hại không?

Với dụng cụ inox mới, nếu lau thấy chất màu đen, nguyên nhân nhiều khả năng là sáp đánh bóng, vụn kim loại siêu nhỏ hoặc tạp chất còn sót lại sau quá trình sản xuất. Những chất này có thể được loại bỏ bằng nước rửa chén hoặc chất tẩy rửa có tính kiềm. Trong khi đó, nếu dụng cụ đã sử dụng một thời gian mới xuất hiện lớp đen bám trên bề mặt, nguyên nhân có thể do màng oxit bảo vệ bị tổn thương, khiến kim loại ở lớp ngoài bị oxy hóa, hình thành các oxit như oxit sắt và oxit crom. Những hợp chất này tương đối ổn định và thông thường không gây hại cho sức khỏe khi sử dụng đúng cách.

Nguyên nhân là inox dùng trong chế biến thực phẩm thường chứa crom. Khi tiếp xúc với không khí, crom hình thành một lớp màng oxit crom (III) đặc, ổn định trên bề mặt, giúp ngăn không khí, hơi nước và các tác nhân ăn mòn tiếp xúc với kim loại bên trong, hạn chế tình trạng oxy hóa và gỉ sét. Crom trong lớp màng bảo vệ này ở dạng crom hóa trị ba, khác với một số dạng crom độc hại hơn. Vì vậy, dụng cụ ăn uống và nồi inox đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia, dù xuất hiện hiện tượng oxy hóa nhẹ khiến bề mặt sẫm màu, nhìn chung cũng không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Crom hóa trị ba còn là nguyên tố vi lượng cần thiết cho cơ thể, dù điều này không có nghĩa nên chủ động bổ sung crom từ dụng cụ nấu ăn.

Để làm sạch lớp oxit đen trên bề mặt inox, có thể ngâm hoặc lau bằng giấm trắng theo cách phù hợp. Không nên dùng búi cọ thép, giấy nhám hay các vật cứng để chà xát mạnh, bởi chúng có thể làm hỏng trên diện rộng lớp màng bảo vệ. Nếu dụng cụ liên tục bị đen hoặc có dấu hiệu oxy hóa nghiêm trọng, lớp bảo vệ có thể đã hư hại đáng kể, làm giảm độ ổn định của vật liệu. Khi đó, nên cân nhắc thay mới để bảo đảm an toàn khi sử dụng.

Ngoài hiện tượng đen bề mặt, một số nồi inox sau khi nấu ở nhiệt độ cao còn xuất hiện các đốm hoặc mảng màu không đồng đều, thậm chí có sắc cầu vồng. Đây là hiện tượng chênh lệch màu sắc do tính chất quang học thay đổi khi độ dày của lớp màng oxit trên bề mặt biến đổi dưới tác động của nhiệt độ. Hiện tượng này mang tính vật lý, không đồng nghĩa với việc vật liệu bị biến chất hay thôi nhiễm chất độc hại. Những đốm màu như vậy không tự động cho thấy nồi đang giải phóng kim loại nặng hoặc chất độc, nên dụng cụ vẫn có thể được sử dụng bình thường nếu không có dấu hiệu hư hỏng khác.

Vậy dụng cụ bếp bằng inox bao lâu thì nên thay mới?

Thực tế, không có một mốc thời gian cố định áp dụng cho tất cả sản phẩm. Thời điểm thay mới phụ thuộc vào chất lượng inox, tần suất sử dụng, cách vệ sinh và tình trạng thực tế của dụng cụ.

Bạn nên cân nhắc thay mới nếu dụng cụ liên tục xuất hiện lớp đen bất thường, bị oxy hóa nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu ăn mòn sâu. Đây có thể là dấu hiệu lớp màng oxit bảo vệ trên bề mặt đã hư hại đáng kể, khiến độ ổn định của vật liệu suy giảm.

Trong khi đó, những vết loang màu hoặc ánh cầu vồng xuất hiện trên nồi inox sau khi đun nấu ở nhiệt độ cao thường bắt nguồn từ sự thay đổi độ dày của lớp oxit bề mặt. Nếu nồi vẫn nguyên vẹn, không bị ăn mòn hay hư hỏng bất thường, những vết màu này không nhất thiết là lý do phải thay nồi ngay.

Để kéo dài tuổi thọ dụng cụ inox, người dùng có thể vệ sinh bằng giấm trắng hoặc hỗn hợp baking soda và nước ấm khi xuất hiện vết đổi màu nhẹ. Tránh sử dụng búi cọ thép, giấy nhám hay vật cứng chà xát mạnh vì có thể làm hỏng lớp bảo vệ bề mặt.

Theo: 163.com