Lời khuyên cho những gia đình đang dùng bình nóng lạnh mỗi ngày

Bình nóng lạnh giúp việc tắm rửa, vệ sinh cá nhân trở nên thuận tiện hơn, đặc biệt trong những ngày nhiệt độ xuống thấp. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng sử dụng thiết bị này đúng cách. Một số người có thói quen bật bình liên tục cả ngày, thậm chí vừa bật bình vừa tắm vì cho rằng thiết bị đã có hệ thống tự ngắt điện khi nước đủ nóng.

Trên thực tế, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã đăng tải nhiều khuyến cáo về việc sử dụng bình nóng lạnh an toàn. Trong đó, việc chủ động ngắt nguồn điện trước khi tắm đối với bình nóng lạnh gián tiếp là một lưu ý quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ điện giật khi thiết bị gặp sự cố.

Vì sao không nên vừa bật bình nóng lạnh vừa tắm?

EVN khuyến nghị người dân nên bật bình nóng lạnh khoảng 10–15 phút trước khi tắm, sau đó tắt nguồn điện rồi mới sử dụng. Việc này vừa giúp tiết kiệm điện, vừa hạn chế nguy hiểm nếu bình nóng lạnh xảy ra sự cố rò điện trong quá trình tắm.

Đáng chú ý, nhiều người cho rằng bình nóng lạnh có rơ-le tự ngắt khi đạt nhiệt độ cài đặt nên có thể yên tâm để thiết bị hoạt động liên tục. Tuy nhiên, theo thông tin từ EVN, rơ-le này chủ yếu có nhiệm vụ điều chỉnh nhiệt độ nước.

Khi nước đạt đến nhiệt độ nhất định, rơ-le sẽ ngắt hoạt động gia nhiệt. Ngược lại, khi nước nguội đi, bộ phận này có thể tự động đóng mạch để tiếp tục đun nóng. Điều đó có nghĩa, rơ-le tự ngắt nhiệt không đồng nghĩa với việc bình đã được cách ly hoàn toàn khỏi nguồn điện, cũng không thể thay thế thiết bị bảo vệ chống dòng rò.

EVN cũng khuyến cáo không nên bật bình nóng lạnh liên tục 24/24 giờ khi không có nhu cầu, bởi thói quen này có thể gây lãng phí điện năng và khiến thiết bị phải duy trì hoạt động trong thời gian dài.

Nguy cơ rò điện và những vụ tai nạn đáng tiếc

Không chỉ xuất phát từ thói quen sử dụng, nguy cơ điện giật còn liên quan đến tình trạng xuống cấp của các bộ phận bên trong bình nóng lạnh. Cụ thể, thanh gia nhiệt sau thời gian dài sử dụng có thể bị đóng cặn. Khi lớp cách điện của thanh điện trở bị nứt, hư hỏng hoặc ăn mòn, dòng điện có nguy cơ rò ra nước.

Bên cạnh đó, gioăng cao su bị lão hóa, nứt vỡ cũng có thể khiến nước thấm vào những vị trí không bảo đảm an toàn, dẫn đến hiện tượng rò điện, chập điện. Đặc biệt, nguy cơ sẽ nghiêm trọng hơn nếu hệ thống điện không được nối đất đúng kỹ thuật hoặc thiếu thiết bị bảo vệ chống dòng rò phù hợp.

Thực tế, những vụ tai nạn thương tâm liên quan đến nguy cơ điện giật trong phòng tắm từng được ghi nhận.

Theo thông tin từ Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, trung tâm từng tiếp nhận một bé trai 10 tuổi tại Hà Nội trong tình trạng ngừng tuần hoàn, nghi bị điện giật khi đang tắm. Trước đó, người thân phát hiện cháu bé nằm bất động trên sàn phòng tắm, tay vẫn cầm vòi hoa sen đang mở. Dù các bác sĩ nỗ lực cấp cứu, bệnh nhi không qua khỏi.

Gia đình cho biết trước khi xảy ra sự việc, người thân từng có cảm giác tê tay khi chạm vào vòi hoa sen và nghi ngờ có hiện tượng rò điện nhưng chưa kịp sửa chữa.  Từ vụ việc, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân cần thường xuyên kiểm tra an toàn thiết bị làm nóng nước, kịp thời xử lý nếu phát hiện dấu hiệu rò điện. 

Những điều gia đình cần lưu ý khi sử dụng bình nóng lạnh

Để hạn chế rủi ro, trước hết người dân cần phân biệt hai loại thiết bị phổ biến là bình nóng lạnh gián tiếp và máy nước nóng trực tiếp.

Đối với bình gián tiếp có bình chứa, người dùng nên đun nước đủ nóng, sau đó ngắt nguồn điện trước khi tắm. Thời gian làm nóng thực tế phụ thuộc vào dung tích, công suất và nhiệt độ nước đầu vào, thay vì áp dụng cố định mức 10–15 phút cho mọi thiết bị.

Trong khi đó, máy nước nóng trực tiếp được thiết kế để làm nóng nước ngay khi nước chảy qua thiết bị, vì vậy cần được cấp điện trong quá trình sử dụng.

Theo hướng dẫn của Ariston Việt Nam, máy nước nóng trực tiếp cần được kiểm tra hệ thống bảo vệ chống dòng rò ELCB (nếu có), sử dụng đúng quy trình và tắt nguồn sau khi dùng xong. Việc lắp đặt phải bảo đảm an toàn điện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Ngoài thói quen sử dụng, các gia đình cần chú ý đến hệ thống dây nối đất, thiết bị chống dòng rò và công tắc cấp điện riêng cho bình nóng lạnh. Công tắc nên được bố trí ở nơi khô ráo, an toàn, ngoài tầm với của trẻ nhỏ. 

Bên cạnh đó, việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ cũng rất quan trọng. Những bộ phận như thanh gia nhiệt, gioăng cao su, dây dẫn, đường ống và hệ thống bảo vệ cần được nhân viên kỹ thuật kiểm tra theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Đặc biệt, nếu xuất hiện hiện tượng tê tay khi chạm vòi nước, aptomat liên tục ngắt, bình có mùi khét, rò rỉ nước hoặc phát ra tiếng động bất thường, người dân cần lập tức ngừng sử dụng, ngắt nguồn điện từ vị trí an toàn và liên hệ kỹ thuật viên. Tuyệt đối không tự ý tháo lắp hoặc kiểm tra thiết bị điện khi tay ướt, đang đứng trên nền ẩm.