Lời khuyên dành cho những người uống trà thay nước

Với những người yêu trà, một ngày có thể bắt đầu bằng một ấm trà xanh, tiếp nối bằng trà ô long vào buổi chiều và kết thúc bằng một vài chén trà khác. Nhiều người thậm chí uống trà thay nước lọc trong phần lớn thời gian trong ngày.

Theo The New England Journal of Medicine, một người đàn ông 56 tuổi có thói quen uống tới 16 cốc trà đen đá mỗi ngày, mỗi cốc khoảng 240 ml. Tổng lượng trà ông tiêu thụ vào khoảng 3,8-4 lít mỗi ngày. Người đàn ông sau đó đến bệnh viện khi chức năng thận suy giảm nhanh chóng. Nồng độ creatinine trong máu tăng lên khoảng 4,5 mg/dL. Kết quả sinh thiết thận cho thấy xuất hiện một lượng lớn tinh thể canxi oxalat cùng tình trạng viêm mô kẽ thận. Tình trạng bệnh tiến triển đến mức người này phải chạy thận nhân tạo do tăng urê huyết. Các bác sĩ nhận định lượng oxalat hấp thụ quá lớn từ việc uống trà đen với số lượng bất thường là một yếu tố quan trọng góp phần gây bệnh thận do oxalat trong trường hợp này.

Đây cũng là lý do bác sĩ chuyên khoa thận Hong Yongxiang, Trung Quốc nhấn mạnh rằng điều cần quan tâm không đơn thuần là caffeine hay tác dụng lợi tiểu của trà, mà còn là oxalat. Trà có chứa oxalat và hàm lượng có thể khác nhau tùy loại trà, cách pha cũng như lượng trà được sử dụng. Khi tiêu thụ ở mức cực đoan, lượng oxalat đưa vào cơ thể có thể tăng đáng kể, đặc biệt ở những người vốn có các yếu tố nguy cơ liên quan đến sỏi thận hoặc bệnh thận.

Theo bác sĩ cần phân biệt rõ giữa việc uống trà ở mức độ thông thường và thói quen tiêu thụ trà quá mức.

Trà có thực sự khiến cơ thể mất nước?

Trà có chứa caffeine, một chất có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc uống trà sẽ khiến cơ thể mất nhiều nước hơn lượng nước được hấp thụ. Theo bác sĩ Hong Yongxiang, lượng caffeine có trong một khẩu phần trà thông thường nhìn chung không đủ để gây ra tình trạng mất nước đáng kể. Đặc biệt, với những người thường xuyên uống trà hoặc cà phê, cơ thể có thể hình thành mức độ dung nạp nhất định đối với caffeine.

Lượng chất lỏng được đưa vào cơ thể thông qua một cốc trà thông thường vẫn góp phần vào tổng lượng nước cần thiết mỗi ngày. Nói cách khác, uống trà không đồng nghĩa với "rút nước" khỏi cơ thể. Điều đáng lưu ý nằm ở cách uống trà. Nếu một người sử dụng trà quá đặc, uống với số lượng rất lớn và kéo dài trong thời gian dài, các thành phần trong trà có thể trở thành vấn đề.

Theo bác sĩ Hong Yongxiang, các nghiên cứu quy mô lớn hiện nay chưa cho thấy việc uống trà ở mức độ vừa phải làm tăng nguy cơ sỏi thận trong dân số nói chung. Một số nghiên cứu thậm chí ghi nhận mối liên hệ giữa việc uống trà và nguy cơ sỏi thận thấp hơn, trong đó trà xanh được ghi nhận một số kết quả đáng chú ý.

Nguy cơ thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố: lượng trà tiêu thụ, loại trà, độ đậm đặc, tổng lượng nước uống trong ngày và tình trạng sức khỏe của từng người. Đặc biệt, những người từng bị sỏi thận, mắc bệnh thận mạn hoặc có các yếu tố nguy cơ hình thành sỏi cần thận trọng hơn thay vì áp dụng một công thức chung cho tất cả mọi người.

Oxalat không phải thành phần duy nhất cần lưu ý. Một lượng lớn trà đặc cũng đồng nghĩa với việc cơ thể tiếp nhận nhiều caffeine. Khi tiêu thụ quá mức, caffeine có thể gây ra các biểu hiện như tim đập nhanh, run, bồn chồn, lo lắng hoặc rối loạn giấc ngủ.

Trong những tình huống cơ thể cần bù nước nhiều hơn bình thường, chẳng hạn khi thời tiết nóng, vận động và đổ mồ hôi nhiều hoặc bị sốt, việc chỉ uống trà đặc để thay thế toàn bộ lượng nước đưa vào cơ thể cũng không phải lựa chọn phù hợp. Điều này càng đáng lưu ý ở những người có thói quen pha trà đậm và uống liên tục trong ngày.

Thận không cần "nước tinh khiết" để giải độc

Một quan niệm khác cũng thường xuất hiện trên mạng là "thận cần nước lọc tinh khiết để giải độc", trong khi trà hay các loại đồ uống khác không được tính vào lượng nước cơ thể hấp thụ. Theo bác sĩ Hong Yongxiang, cách hiểu này không chính xác.

Cơ thể cần đủ nước để duy trì tuần hoàn máu và chức năng thận bình thường, nhưng nước đưa vào cơ thể không chỉ đến từ nước lọc. Trà, súp và thực phẩm có hàm lượng nước cao cũng góp phần vào tổng lượng chất lỏng hàng ngày. Dù vậy, nước lọc vẫn có một ưu điểm rõ ràng: không chứa đường, calo hay caffeine. Vì thế, đây vẫn là lựa chọn đơn giản để trở thành nguồn cung cấp nước chính trong sinh hoạt hàng ngày.

Nhìn chung, người khỏe mạnh không cần vì lo ngại bệnh thận mà loại bỏ hoàn toàn trà khỏi chế độ ăn uống. Một cách tiếp cận thực tế là sử dụng trà ở nồng độ vừa phải, đa dạng nguồn chất lỏng và ưu tiên nước lọc trong sinh hoạt hàng ngày. Không nhất thiết phải áp dụng cứng nhắc công thức "một cốc trà phải đi kèm một cốc nước", nhưng cũng không nên xem trà là nguồn nước duy nhất.

Đối với người có tiền sử sỏi canxi oxalat, bệnh thận mạn hoặc đang được bác sĩ yêu cầu kiểm soát lượng nước, kali hay phốt pho, lượng trà và chất lỏng cần được điều chỉnh dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể.

Theo Aboluowang