Một con số bất ngờ vừa được công bố có thể khiến Fed phải hoãn tăng lãi suất

Bộ Lao động Mỹ ngày 2/10 cho biết nền kinh tế chỉ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng 9, thấp hơn nhiều mức 90.000 mà các nhà kinh tế dự báo. Số liệu việc làm tháng 8 cũng được điều chỉnh giảm.

Tỷ lệ thất nghiệp tăng từ 4,1% lên 4,2%, trong khi tốc độ tăng tiền lương chậm lại. Các số liệu cho thấy thị trường lao động Mỹ, vốn duy trì tương đối ổn định bất chấp lãi suất và chi phí năng lượng cao, có thể bắt đầu mất đà.

Đây cũng là báo cáo toàn diện cuối cùng về thị trường lao động Mỹ trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11, sự kiện sẽ quyết định đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump có tiếp tục kiểm soát cả hai viện Quốc hội hay không.

Chi phí sinh hoạt tăng trong bối cảnh lạm phát và lãi vay cùng ở mức cao đang khiến cử tri Mỹ không hài lòng với cách chính quyền xử lý nền kinh tế. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế nhìn chung vẫn vững và thị trường lao động cho đến nay chưa suy yếu đáng kể. Báo cáo tháng 9 có thể là dấu hiệu đầu tiên cho thấy bức tranh này đang thay đổi.

Tháng trước, Fed nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản nhằm đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Các nhà hoạch định chính sách khi đó phát tín hiệu có thể tăng ít nhất một lần nữa trước cuối năm nếu xung đột Iran và những cú sốc khác tiếp tục đẩy giá cả lên cao, với điều kiện thị trường lao động vẫn ổn định.

Cho đến đầu tuần này, triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình trong xung đột Iran vẫn mờ mịt, trong khi căng thẳng thương mại tiếp diễn. Nhà đầu tư vì thế từng gia tăng đặt cược vào một chuỗi tăng lãi suất nhanh hơn.

Kỳ vọng đó cũng đẩy lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ tăng mạnh. Lợi suất một số kỳ hạn ngày 1/10 lên mức cao nhất 24 năm, trong khi lãi suất vay mua nhà vượt 7%.

Tuy nhiên, những tín hiệu mới từ các quan chức Fed đã khiến thị trường nhanh chóng thay đổi quan điểm. Một số nhân vật có ảnh hưởng lớn, trong đó có Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson, cho biết họ muốn chờ thêm dữ liệu trước khi quyết định bước đi tiếp theo.

Sau báo cáo việc làm ngày 2/10, thị trường hợp đồng tương lai chỉ còn đánh giá xác suất Fed nâng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 ở mức khoảng 1/6, tương đương 17%. Trước báo cáo, xác suất này vẫn trên 25%.

Kỳ vọng Fed tăng lãi suất vào tháng 12 cũng giảm, dù thị trường vẫn cho rằng khả năng ngân hàng trung ương hành động trước khi kết thúc năm là rất cao.

Thị trường lao động yếu đi chưa đồng nghĩa Fed có thể tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến chống lạm phát. Chỉ số lạm phát mà Fed theo dõi đã tăng 3,4% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này thấp hơn dự báo của giới kinh tế nhưng vẫn cách xa mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.

Fed đang đứng trước bài toán cân bằng ngày càng phức tạp. Nếu tiếp tục nâng lãi suất để kiềm chế giá cả, ngân hàng trung ương có nguy cơ gây thêm sức ép lên một thị trường lao động vừa xuất hiện dấu hiệu suy yếu. Ngược lại, dừng quá sớm có thể khiến lạm phát dai dẳng hơn, đặc biệt nếu giá năng lượng tiếp tục tăng.

Theo Bill Adams, nhà kinh tế tại Fifth Third, báo cáo việc làm tháng 9 chưa phải yếu tố có sức nặng nhất đối với quyết định cuối tháng này. Ông nhận định, các số liệu CPI và PPI tháng 9, giá xăng và diễn biến địa chính trị từ nay đến cuộc họp cuối tháng 10 có khả năng tác động đến quyết định lãi suất nhiều hơn báo cáo việc làm này.

Theo Reuters