Mỹ đánh giá: Loại nước quen thuộc của người Việt vừa lọc mỡ máu, kiểm soát đường huyết, vừa giúp kéo dài tuổi thọ

Trà xanh

Chuyên trang sức khỏe MedicineNet của Mỹ từng công bố danh sách 8 loại nước tốt cho sức khỏe, trong đó trà xanh được nhắc tới ở vị trí đầu tiên. Thức uống này được đánh giá cao nhờ chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa và mang lại những lợi ích tiềm năng đối với sức khỏe tổng thể.

Tại Việt Nam, trà xanh từ lâu đã gắn bó với đời sống hằng ngày. Cây chè được trồng tại nhiều địa phương, phục vụ cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.

Trà xanh chứa nhiều polyphenol và các chất chống oxy hóa tự nhiên, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do. Trong đó, catechin, đặc biệt là EGCG (epigallocatechin gallate), là nhóm hợp chất được nghiên cứu về vai trò đối với sức khỏe. Một số nghiên cứu sơ bộ cho thấy các hợp chất này có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, bao gồm ung thư vú, tuyến tiền liệt và đại trực tràng. Tuy nhiên, chưa đủ cơ sở để khẳng định uống trà xanh có thể ngăn ngừa hoặc điều trị ung thư.

Catechin trong trà xanh có thể hỗ trợ quá trình trao đổi chất và chuyển hóa chất béo. Caffeine trong trà cũng giúp tăng sự tỉnh táo, góp phần cải thiện hiệu suất vận động, qua đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng khi kết hợp với chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý.

Đối với sức khỏe tim mạch, uống trà xanh thường xuyên được ghi nhận có liên quan đến việc cải thiện một số chỉ số mỡ máu, bao gồm cholesterol LDL và triglyceride. Một nghiên cứu tại Nhật Bản được dẫn lại cho thấy những người uống hơn một tách trà xanh mỗi ngày có nguy cơ tử vong do đột quỵ hoặc đau tim thấp hơn 26% so với nhóm uống ít hơn. Kết quả này phản ánh mối liên hệ trong nghiên cứu, không đồng nghĩa trà xanh trực tiếp làm giảm nguy cơ tử vong ở mọi đối tượng.

Ngoài ra, trà xanh chứa L-theanine, một axit amin có thể hỗ trợ khả năng tập trung và trạng thái tỉnh táo. Một số nghiên cứu cũng đang tìm hiểu vai trò của catechin trong việc bảo vệ tế bào thần kinh và mối liên hệ với nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson.

Các hợp chất trong trà xanh còn được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ điều hòa đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin, qua đó có thể góp phần kiểm soát nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, trà xanh không thể thay thế thuốc điều trị hoặc các biện pháp kiểm soát bệnh đã được bác sĩ chỉ định.

Dù có nhiều lợi ích tiềm năng, uống quá nhiều trà xanh có thể gây đau đầu, mất ngủ hoặc rối loạn tiêu hóa do hàm lượng caffeine. Người trưởng thành có thể cân nhắc uống khoảng 1–2 tách mỗi ngày tùy khả năng dung nạp, tránh uống khi bụng đói nếu dễ bị kích ứng và hạn chế dùng vào buổi tối để không ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Trà gừng chanh

Hai hoạt chất chính trong gừng là gingerol và shogaol có khả năng kích thích sinh nhiệt, giúp cơ thể tiêu hao năng lượng để tạo nhiệt, từ đó hỗ trợ đốt cháy chất béo, đặc biệt là mỡ nội tạng.

Một nghiên cứu được dẫn lại cho biết, 80 người thừa cân uống trà gừng hằng ngày trong 12 tuần đã giảm trung bình 4,1 cm vòng eo, đồng thời lượng mỡ nội tạng giảm tới 12% theo kết quả đo bằng MRI.

Khi kết hợp với chanh, trà gừng được cho là có thể hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất béo. Chanh chứa vitamin C và axit citric, những thành phần tham gia vào các quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Theo thông tin được dẫn trong bài, người có nồng độ vitamin C trong máu cao có khả năng đốt cháy chất béo nhanh hơn 30% so với người thiếu vitamin này.

Gừng còn được cho là có khả năng kích hoạt enzyme AMPK, góp phần điều hòa quá trình sử dụng năng lượng và chất béo dự trữ. Trong khi đó, vitamin C cùng các hợp chất trong chanh có thể hỗ trợ hoạt động chống oxy hóa của cơ thể.

Một số nghiên cứu khác được đề cập cũng cho thấy gingerol trong gừng có thể góp phần giảm viêm mạn tính mức độ thấp. Tình trạng viêm này có liên quan đến béo bụng và sự tích tụ mỡ nội tạng. Các chỉ dấu viêm như TNF-alpha và CRP thường tăng ở những người có lượng mỡ nội tạng cao.

Chanh cũng chứa polyphenol, nhóm hợp chất được nghiên cứu về khả năng tác động đến quá trình tích tụ và phân giải chất béo. Một nghiên cứu trên chuột tại Nhật Bản cho thấy chanh lên men có thể giúp giảm cân, hạ triglyceride và tăng HDL, loại cholesterol có lợi cho tim mạch.

Trà gừng chanh còn được đề cập với khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau bữa ăn thông qua việc cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế ở người cần được đánh giá dựa trên các bằng chứng nghiên cứu cụ thể.

Theo thông tin được dẫn từ Đại học Y Tokyo năm 2024, những người uống trà gừng chanh hai lần mỗi ngày trong hai tháng giảm trung bình 9% chỉ số mỡ nội tạng, đồng thời cải thiện chức năng gan và giảm triglyceride trong máu.

Dù vậy, những người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc sỏi mật nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng gừng với mục đích bổ sung hoặc hỗ trợ điều trị.