Mỹ mang "siêu máy" nặng gần 2 tấn, dài 2,7 m đến Việt Nam: Đang khẩn trương lắp đặt, công nghệ hiện đại bậc nhất, thế giới ít nhất 6 quốc gia đang dùng, trong nước mới có 1 nơi áp dụng

Trong quá trình phát triển và hiện đại hóa hạ tầng, Việt Nam đã tiếp nhận, ứng dụng nhiều loại máy móc, thiết bị và công nghệ tiên tiến đến từ các quốc gia trên thế giới. Từ những công trình giao thông quy mô lớn đến các hệ thống phục vụ hàng không, sự xuất hiện của các thiết bị công nghệ cao đang góp phần thay đổi cách vận hành và nâng cao chất lượng dịch vụ tại Việt Nam.

Một ví dụ đáng chú ý đang được ghi nhận tại sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai), nơi hàng loạt thiết bị hiện đại đang được khẩn trương lắp đặt, kiểm tra để chuẩn bị cho thời điểm khai thác dự kiến vào cuối năm 2026.

Theo hình ảnh tại hiện trường, các nhân viên kỹ thuật đang tiến hành lắp đặt hệ thống máy soi chiếu hành lý 3D tại nhà ga hành khách sân bay Long Thành. Đáng chú ý, trên thân những cỗ máy màu trắng, đen có thể nhìn thấy rõ logo Rapiscan Systems cùng ký hiệu 920CT.

Đây chính là Rapiscan 920CT, dòng máy soi chiếu hành lý ứng dụng công nghệ chụp cắt lớp vi tính, thuộc thương hiệu công nghệ an ninh Mỹ. Thiết bị có khối lượng gần 2 tấn, dài 2,7 m và sở hữu những khả năng đặc biệt trong kiểm tra an ninh hàng không.

"Siêu máy" gần 2 tấn đến từ thương hiệu Mỹ có gì đặc biệt?

Theo thông tin trên website chính thức, Rapiscan Systems là doanh nghiệp chuyên cung cấp các giải pháp kiểm tra an ninh, có trụ sở tại Torrance, bang California, Mỹ. Công ty được thành lập năm 1993, hiện thuộc tập đoàn công nghệ OSI Systems.

Một trong những sản phẩm nổi bật của hãng là Rapiscan 920CT, thiết bị được thiết kế để kiểm tra hành lý xách tay tại các điểm soi chiếu an ninh hàng không.

Theo tài liệu kỹ thuật được Rapiscan Systems công bố, cỗ máy này dài 2.700 mm, rộng 1.440 mm và cao 1.750 mm. Khối lượng thiết bị khoảng 1.980 kg, tương đương gần 2 tấn. Khoang soi có kích thước 620 x 420 mm, trong khi băng tải có khả năng chịu tải trọng tối đa 160 kg.

Tuy nhiên, điều khiến Rapiscan 920CT trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở kích thước hay trọng lượng, mà còn ở công nghệ bên trong. Theo nhà sản xuất, thiết bị ứng dụng công nghệ chụp cắt lớp vi tính CT (Computed Tomography), dựa trên nguyên lý được sử dụng trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh y tế.

Khác với máy soi X-quang truyền thống chủ yếu hiển thị hình ảnh hai chiều, Rapiscan 920CT có thể tái dựng hình ảnh 3D độ phân giải cao của các vật thể bên trong hành lý. Nhân viên an ninh có thể xoay hình ảnh 360 độ, quan sát từ nhiều góc độ để nhận diện những vật dụng đáng ngờ mà không nhất thiết phải mở hành lý.

Đặc biệt, thiết bị kết hợp công nghệ tia X năng lượng kép (Dual-Energy) với các thuật toán phân tích, hỗ trợ tự động phát hiện chất nổ, những vật thể có mật độ cao và các dấu hiệu bất thường cần kiểm tra.

Theo Rapiscan Systems, 920CT còn được thiết kế để có thể soi chiếu hành lý chứa máy tính xách tay, máy tính bảng và chất lỏng mà không cần lấy riêng các vật dụng này ra ngoài, tùy điều kiện và quy trình an ninh tại từng sân bay.

Công nghệ này không chỉ nâng cao khả năng kiểm tra an ninh mà còn góp phần giảm thao tác, hạn chế tình trạng ùn ứ tại các điểm soi chiếu.

Ít nhất 6 quốc gia đã triển khai dòng máy đặc biệt này

Trước khi xuất hiện tại sân bay Long Thành, Rapiscan 920CT đã được nhiều quốc gia lựa chọn trong quá trình hiện đại hóa hệ thống an ninh hàng không.

Có thể kể tới như sân bay Avalon gần Melbourne, Australia, đây là khách hàng đầu tiên đặt mua hệ thống Rapiscan 920CT, tích hợp thiết bị trả khay tự động. Đây là một trong những dấu mốc đầu tiên đánh dấu quá trình thương mại hóa dòng máy.

Sau Australia, Rapiscan 920CT tiếp tục xuất hiện tại các sân bay quốc tế khác. Tháng 5/2019, đơn vị cung cấp thiết bị Arempa công bố việc lắp đặt Rapiscan 920CT tại sân bay Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Đến tháng 12/2022, Bộ Các ngành công nghiệp cơ bản New Zealand xác nhận sử dụng dòng máy này trong chương trình thử nghiệm kiểm tra hành lý xách tay tại sân bay Auckland.

Tại khu vực Đông Nam Á, Philippines cũng đã triển khai Rapiscan 920CT. Tháng 5/2024, Cục Hải quan nước này xác nhận thiết bị đã được lắp đặt tại sân bay quốc tế Mactan–Cebu, đồng thời tiếp tục triển khai tại các sân bay khác.

Ở châu Âu, tháng 5/2025, nhà cung cấp Selmatec công bố đưa vào vận hành các làn kiểm tra an ninh mới tại sân bay Copenhagen, Đan Mạch, trong đó sử dụng công nghệ soi chiếu 3D Rapiscan 920CT.

Như vậy, ghi nhận công khai việc đặt mua, lắp đặt, thử nghiệm hoặc vận hành Rapiscan 920CT tại ít nhất 6 quốc gia gồm Australia, Thổ Nhĩ Kỳ, New Zealand, Philippines, Đan Mạch và Việt Nam.

Việt Nam ghi nhận tại 2 sân bay, Long Thành dự kiến khai thác cuối năm nay

Tại Việt Nam, hai địa điểm đã có thông tin công khai về sự hiện diện của hệ thống Rapiscan 920CT là sân bay quốc tế Nội Bài và sân bay quốc tế Long Thành.

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), khu vực mở rộng nhà ga quốc tế T2 Nội Bài đã được trang bị hệ thống máy soi cắt lớp 920CT 3D. Thiết bị hỗ trợ nhân viên an ninh phân tích hình ảnh đa chiều và kiểm tra hành lý hiệu quả hơn. Công trình nhà ga T2 mở rộng được khánh thành tháng 12/2025.

Tiếp đó là Long Thành. Long Thành là dự án sân bay có quy mô khoảng 5.000 ha, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 16 tỷ USD qua ba giai đoạn. Riêng giai đoạn 1 được thiết kế phục vụ 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Khi hoàn thiện toàn bộ, công suất thiết kế có thể đạt 100 triệu hành khách/năm.

Về tiến độ, theo Cục Hàng không Việt Nam ngày 30/10/2026, ACV đã báo cáo kế hoạch đưa sân bay quốc tế Long Thành vào khai thác thương mại từ 0h ngày 24/12/2026.

Hiện các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện những hạng mục còn lại, đồng thời triển khai công tác kiểm tra, chạy thử, nghiệm thu và chuẩn bị các điều kiện cần thiết trước thời điểm khai thác. Nếu hoàn tất các yêu cầu về kỹ thuật và an toàn theo quy định, những thiết bị như Rapiscan 920CT có thể sớm được đưa vào phục vụ hoạt động kiểm tra an ninh tại sân bay Long Thành.

Sự xuất hiện của những cỗ máy công nghệ cao đến từ các thương hiệu quốc tế không chỉ cho thấy quá trình hiện đại hóa hạ tầng hàng không Việt Nam, mà còn mở ra kỳ vọng về trải nghiệm kiểm tra an ninh nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn cho hành khách trong thời gian tới.