Mỹ yêu cầu tàu thương mại né lãnh hải Iran sau khi có đe dọa “thảm sát”

Thông báo trên do Cơ quan Quản lý Hàng hải Mỹ công bố ngày 9-2. Cơ quan này cũng nhắc nhở các thuyền trưởng tàu Mỹ không cho phép lực lượng Iran lên tàu.

Kênh Al Jazeera trích dẫn hướng dẫn nêu rõ: "Nếu lực lượng Iran lên một tàu thương mại mang cờ Mỹ, thủy thủ đoàn không được dùng vũ lực để kháng cự. Kềm chế phản kháng bằng vũ lực không đồng nghĩa với việc chấp thuận hay đồng ý cho phép lên tàu".

"Chúng tôi khuyến nghị các tàu thương mại treo cờ Mỹ khi đi qua các vùng biển này nên giữ khoảng cách xa nhất có thể với lãnh hải Iran mà không làm ảnh hưởng đến an toàn hàng hải. Khi di chuyển theo hướng Đông qua eo biển Hormuz, khuyến nghị các tàu nên đi sát lãnh hải Oman" - hướng dẫn nhấn mạnh.

Hướng dẫn được đưa ra sau khi Mỹ và Iran tổ chức một vòng đàm phán gián tiếp tại Oman vào ngày 7-2, cũng như sau một tuần đầy biến động tại vịnh Ba Tư.

Theo tờ Daily Express US, một tàu treo cờ Mỹ phải tăng tốc hết mức để thoát khỏi nỗ lực ngăn chặn của các tàu chiến vũ trang Iran. Cùng thời điểm, Mỹ xác nhận bắn hạ một máy bay không người lái (drone) của Iran khi đang hướng thẳng về phía tàu sân bay USS Abraham Lincoln.

Những sự cố này xảy ra ngay sau khi phía Iran đưa ra lời đe dọa về một cuộc "thảm sát" đối với người Mỹ tại eo biển Hormuz sau khi Tehran bắt giữ 2 tàu khác trong khu vực.

Điều này trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng sau vòng đàm phán gián tiếp giữa 2 nước tại Oman vào ngày 7-2.

"Điểm nghẽn" chiến lược

Kênh Al Jazeera cho biết các tuyến hàng hải toàn cầu và tàu thương mại từ lâu đã bị đe dọa bởi những biến động địa chính trị, đặc biệt là ở Trung Đông.

Trong cuộc xung đột Iran - Iraq những năm 1980, cả 2 nước đều nhắm mục tiêu vào các tàu buôn trong sự kiện được gọi là "cuộc chiến tàu chở dầu".

Gần đây hơn, nhóm Houthi tại Yemen đã phát động các cuộc tấn công chống lại những tàu liên quan Israel ở biển Đỏ. Động thái này nằm trong chiến dịch mà Houthi tuyên bố là nhằm chấm dứt cuộc chiến diệt chủng của Israel tại dải Gaza.

Khi Israel ném bom Iran vào tháng 6 năm ngoái, một nghị sĩ Iran gợi ý rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến đường thủy quan trọng kết nối vùng Vịnh với Ấn Độ Dương - sẽ là một lựa chọn cho Tehran nếu xung đột leo thang.

Chính phủ Mỹ mô tả Hormuz là "điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới" do vị trí chiến lược là cửa ngõ hàng hải vào khu vực sản xuất năng lượng này.

Cuối tháng 1-2026, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiến hành các cuộc tập trận hải quân tại eo biển Hormuz, khiến quân đội Mỹ phải cảnh báo Tehran về bất kỳ hành vi "không an toàn và thiếu chuyên nghiệp" nào.