Vì sao Israel khuyến cáo Mỹ kiềm chế, không tấn công Iran?

Theo các nguồn tin ngoại giao Mỹ, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, bất chấp việc Tehran vừa trải qua làn sóng biểu tình.

Ban đầu, những bất ổn này được xem là “cửa sổ cơ hội” để các đối thủ của Iran gia tăng sức ép. Tuy nhiên, việc Tehran thành công gây nhiễu mạng vệ tinh Starlink - vốn đang cung cấp thông tin chỉ huy, điều khiển cho các nhóm bán vũ trang được phương Tây hậu thuẫn, đã nhanh chóng đảo ngược tình thế, khiến các cuộc bạo loạn suy yếu và Iran lấy lại ổn định.

Trong bối cảnh đó, rủi ro trả đũa từ Iran đối với bất kỳ cuộc tấn công mới nào đều bị đánh giá là quá lớn, đặc biệt khi Israel sẽ tiếp tục là mục tiêu ưu tiên hàng đầu.

Bài học đắt giá từ “cuộc chiến 12 ngày”

Ngày 13/6, Israel và Mỹ đã mở chiến dịch tấn công kéo dài 12 ngày nhằm vào các mục tiêu lãnh đạo, quân sự, hạ tầng dân sự và hạt nhân của Iran, với sự hậu thuẫn từ Thổ Nhĩ Kỳ cùng một số quốc gia châu Âu. Tuy nhiên, chiến dịch nhanh chóng vấp phải làn sóng trả đũa dữ dội bằng tên lửa đạn đạo của Iran.

Mức độ tàn phá tại Israel được mô tả là nghiêm trọng và chưa từng có, trong khi năng lực đánh chặn của các hệ thống phòng không Israel và Mỹ suy giảm nhanh chóng do cường độ tập kích lớn.

Tổng thống Trump khi đó thừa nhận: “ Những ngày cuối cùng, Israel bị đánh rất nặng. Tên lửa đạn đạo đã phá hủy rất nhiều tòa nhà ”. Chính thực tế này được coi là yếu tố then chốt buộc Israel và các đồng minh phương Tây chấp nhận ngừng bắn vào ngày 24/6.

Iran tăng tốc củng cố lá chắn răn đe

Sau cuộc đối đầu, Iran được cho là đã đẩy mạnh sản xuất tên lửa ở mức tối đa. Theo đánh giá của International Crisis Group, “các nhà máy tên lửa Iran đang hoạt động 24/7”.

Tehran không giấu tham vọng nếu bị tấn công lần nữa sẽ tiến hành một đòn trả đũa với cường độ vượt xa tháng 6, với mục tiêu phóng tới 2.000 quả tên lửa trong một đợt, thay vì khoảng 500 quả rải rác trong 12 ngày như trước.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố năng lực tên lửa hiện nay “vượt xa thời điểm diễn ra cuộc chiến 12 ngày”, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh khẳng định sản xuất quốc phòng của Iran đã được cải thiện rõ rệt cả về số lượng lẫn chất lượng. Các đánh giá độc lập cũng cho thấy kho tên lửa của Tehran đang trở thành một trong những nhân tố răn đe mạnh nhất đối với phương Tây và Israel tại Trung Đông.

Mặc dù nhiều nguồn tin Israel thừa nhận chiến dịch tháng 6 “chưa hoàn tất mục tiêu”, nguy cơ phải hứng chịu một đòn trả đũa khốc liệt hơn nhiều đã buộc giới lãnh đạo Tel Aviv phải cân nhắc lại. Việc Mỹ từng phải tiêu tốn hơn 25% kho tên lửa đánh chặn THAAD toàn cầu và hơn 2 tỷ USD chỉ để hỗ trợ bảo vệ Israel trong cuộc xung đột vừa qua càng cho thấy cái giá của một vòng leo thang mới sẽ lớn đến mức nào.

Song song, các cơ quan an ninh Iran dự kiến sẽ siết chặt kiểm soát nội bộ, tăng cường bảo vệ biên giới và thậm chí xây dựng một mô hình Internet riêng biệt tương tự Trung Quốc nhằm vô hiệu hóa các chiến dịch gây bất ổn từ bên ngoài trong tương lai.

Trong tính toán chiến lược hiện nay, kho tên lửa đồ sộ và ngày càng hiện đại chính là yếu tố then chốt khiến Israel phải khuyến cáo Washington kiềm chế. Với Tel Aviv, một cuộc tấn công mới vào Iran có thể mở ra cánh cửa cho kịch bản tồi tệ nhất: hứng chịu làn mưa tên lửa ở quy mô chưa từng có trong lịch sử, đe dọa trực tiếp tới sự tồn vong của nhà nước Do Thái.

Tổng thống Trump dù chưa phê chuẩn hành động quân sự nhằm vào Iran , song Mỹ đã gia tăng hiện diện đáng kể tại khu vực trong những ngày gần đây.

Theo The New York Times, quân đội Mỹ đã gia tăng đáng kể hiện diện quanh Iran, khi một nhóm tác chiến tàu sân bay, gồm tàu sân bay Abraham Lincoln cùng 3 tàu khu trục được trang bị tên lửa hành trình Tomahawk, tiến vào khu vực phụ trách của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tại phía tây Ấn Độ Dương và hiện đang làm nhiệm vụ ở Biển Ả Rập.

Theo các quan chức hải quân Mỹ, nhóm tàu này nằm trong tầm tấn công nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran. Dữ liệu theo dõi chuyến bay cũng xác nhận vị trí của tàu sân bay, khi máy bay tiếp vận Osprey nhiều lần bay qua lại giữa Biển Ả Rập và Oman trong tuần qua.

Washington đồng thời điều thêm ít nhất một chục máy bay tiến công F-15E tới khu vực, cùng các hệ thống phòng không Patriot và THAAD nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ trước nguy cơ Iran đáp trả bằng tên lửa tầm ngắn và tầm trung. Hiện có khoảng 30.000 - 40.000 binh sĩ Mỹ đang hiện diện tại Trung Đông.

Bên cạnh đó, các máy bay ném bom tầm xa đặt tại Mỹ được duy trì trong trạng thái cảnh báo cao hơn bình thường, sau khi Tổng thống Mỹ yêu cầu xây dựng các phương án phản ứng trước các hành động của chính quyền Iran.